تولد نخستین نوزادان اصلاح شده ی ژنتیکی

لولو و نانا نخستین نوزادان اصلاح شده ی ژنتیکی به دنیا آمدند!

در سال 2015، دانشمندان دانشگاه سان یات سن چین برای نخستین بار ژن‌های داخل رحم انسان را با کمک فناوری کریسپر اصلاح کردند و توانستند ژن‌های خاصی را با این روش خارج کنند. اما نوامبر 2018 محققی به نام هی جیانکوی طی یک ویدیو با اعلام تولد دو نوزاد اصلاح شده ی ژنتیکی با نام‌‌های لولو و نانا که با استفاده از کریسپر از لحاظ ژنتیکی دستکاری شده‌ بودند وارد مرحله جدیدی از این فناوری در دنیا شد. پدر این دو کودک، یک بیمار HIV مثبت تشخیص داده شده بود که قصد داشته جلوی انتقال این بیماری را به فرزندان خود بگیرد. این تیم، ویرایش ژنتیکی را روی رویان هفت جفت پیاده سازی کرد که تنها در یک مورد به بارداری منجر شده بود.

 

تولد نخستین نوزادان اصلاح شده ی ژنتیکی

اصلاح ژنتیکی

در ابتدای کار برای جداسازی اسپرم، مایع منی شسته شد.یک اسپرم تک جدا شد که سپس با استفاده از ICSIدرون یک تخمک واحد برای ایجاد جنین قرار داده شد. بعد از آن ابزار ویرایش ژن اضافه شد. هنگامی که جنین‌ها 3 تا 5 روزه بودند برای ویرایش مورد بررسی قرار گرفتند. زوج‌ها می‌توانستند انتخاب کنند که برای بارداری از جنین‌های ویرایش شده استفاده شود یا ویرایش نشده.

در مجموع 16 جنین از 22 جنین، ویرایش شدند. از 11تا از این جنین‌ها در 6 اقدام برای کاشت در رحم قبل از اینکه دو قلوزایی حاصل آید، استفاده شد. آزمایش‌های ژنتیکی روی جنین‌های 12، 19 و 24 هفته‌ای انجام شد. نوزادان پس از تولد، توالی ژنوم مختص ‌‌به ‌‌خود را داشتند. که نشان‌‌ دهنده‌‌ی موفقیت در فرآیند اصلاح ژنتیکی است. این تغییرات توانسته با غیر فعال ‌‌سازی ژن CCR5، مانع از انتقال ویروس HIV به درون سلول شود.

هی جیانکوی:
من مسئولیت بزرگی را در این زمینه احساس می‌کردم و قصد داشتم این آزمایش، نخستین نمونه مثال‌زدنی در نوع خود باشد!

زمان زیادی از انتشار مقاله دانشمندان چینی در اصلاح جنین انسانی نگذشته بود که تیمی پژوهشی در ایالات متحده جهت بررسی قدرت بالای جلوگیری از بیماری‌های ژنتیکی، به صورت کاملا محدود، دست به اصلاح ژنوم جنین انسانی زدند.

پژوهشگران دانشگاه بهداشت و علوم اورگان در شهر پرتلند ایالات متحده تلاشی برای ایجاد جنین‌های اصلاح‌شده ژنتیکی انجام داده و به نتایج مطلوبی دست یافتند. پژوهش‌های جدید انجام شده به وسیله دانشمندان آمریکایی شامل تغییر DNA در تعداد زیادی از سلول‌های منفرد جنین بر طبق اطلاعات قبلی از یک فرد، با تکنیک ویرایش ژنوم کریسپر بود. این پژوهشگرانDNA جنین انسانی که مبتلا به کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (نوعی بیماری قلبی) بود را اصلاح کردند.

در این پژوهش، دانشمندان سلول تخم را با اسپرم مردی که دارای جهش است. و موجب ایجاد بیماری قلبی می‌شود، بارور کردند. سپس آنها از ابزار ویرایش ژن CRISPR-Cas9 برای قطع توالی جهش یافته در ژن MYBPC3 مرد که مسئول کاردیومیوپاتی هیپرتروفی بود، استفاده کردند. به طور شگفت انگیز، ژن مرد توالی سالم از ژن زن را کپی کرد. این روش زمانی که تزریق اسپرم و CRISPR-Cas9 به سلول تخم همزمان بود (به جای باروری و سپس تزریق CRISPR-Cas9) بهتر عمل کرد. از ۵۸ جنین ویرایش شده، ۴۲ جنین دو نسخه بدون جهش از ژن‌ها را در هر سلول داشتند و ۱۶ جنین دارای جهش ناخواسته بودند.

 

تحرک اسپرم

حقیقتی علمی یا تخیلی؟

بنابراین این روش هنوز کامل نشده است، اما پژوهش‌ها نشان می‌دهد که ویرایش ژنتیکی جنین و تولد نوزادانی سالم بیشتر حقیقتی علمی است تا تخیلی. این فرایند مهندسی رده سلولی زایشی نام دارد، زیرا هر کودک اصلاح ژنتیکی شده تغییرات را از طریق سلول‌های زایشی خود به نسل بعدی منتقل می‌کند.

برخی از منتقدان استفاده از این روش‌ها عقیده دارند که آزمایش‌های رده سلولی زایشی می‌تواند موانع را از سر راه دنیای جدید “نوزادان طراحی‌شده” که با مهندسی ژنتیک بهبود و ارتقا می‌یابند، بردارد. شاید این گروه تحقیقاتی بتوانند با اعمال کریسپر به تخمک‌ها در همان زمان لقاح اسپرم، بر مشکلات زودهنگام غلبه کرده باشد.

 

محکوم شدن دانشمند چینی به دلیل اصلاح ژنتیکی نوزادان

متخصصان علم ژنتیک با اعتراض به این کار اعلام کردند که بنیان اخلاق زیستی به خطر افتاده است. آنها دولت چین را نیز به اهمال کاری در قبال این موضوع متهم کردند. جیانکوی نتیجه آزمایش های خود را در ژورنال های معتبر ارائه نکرد.
اما پس از انتشار خبر مربوط به ویرایش ژنتیکی دو نوزاد توسط محققان چینی، مراجع مختلف آن را محکوم کرده و از بازرسی دقیق این تحقیقات خبر دادند. از طرف دیگر بعد از چند ماه تیتر اول اخبار تعلیق از کار و سه سال زندان برای این محقق چینی به خاطر سهل انگاری در رعایت خط مرزهای اخلاق علمی بود.

اگرچه به این گروه اجازه داده نشد تا هیچ یک از جنین‌ها را بیش از چند روز توسعه داده و هیچ تصمیمی هم برای وارد کردن آن‌ها به رحم وجود نداشت. اما این آزمایش‌ها نقطه عطفی جهت حرکت اجتناب ‌ناپذیر به سمت تولد اولین انسان اصلاح ژنتیکی‌شده خواهد بود. در ایالات متحده این نوع پژوهش ها بسیار بحث برانگیز است.

حتی ممنوعیت استفاده از فناوری‌های ویرایش ژن روی جنین انسان وجود دارد. آکادمی ملی علوم و آکادمی ملی پزشکی استفاده از مهندسی ژنتیک روی جنین انسان را فقط هنگامی که “جایگزین مناسب” در دسترس نیست. و تنها برای از بین بردن بیماری‌های جدی باشد تأیید می کنند.

 

افزایش سن و کاهش قدرت باروری مردان

آیا میدانید افزایش سن بر کاهش قدرت باروری مردان موثر است؟

عباراتی مانند «عجله کنید پیش از آنکه دیر شود» اغلب برای ترغیب زنان بالای سی سال به بچه‌دار شدن بکار می‌رود و در مقابل، مردها عباراتی چون «هنوز وقت زیادی دارید» را می‌شنوند. نقش زمان در باروری زنان از گذشته‌های دور مشخص شده است. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که بر خلاف باورهای گذشته زمان بر باروری مردان نیز اثر دارد. با بالارفتن سن قدرت باروری آنان نیز کم می‌شود.

 

افزایش سن و کاهش قدرت باروری مردان

میانگین سن پدران رو به افزایش است!

از دهه هفتاد میلادی میانگین سن پدر و مادر شدن افزایش چشمگیری یافته و از ۲۴ سال به حدود ۳۰ سال و بالاتر رسیده است. اکنون میانگین سن پدران در کشورهای اروپایی ۳۳.۴ سال است و از هر شش مرد یکی برای نخستین بار پس از ۴۰ سالگی پدر می‌شود. بررسی نرخ باروری مردان در سنین مختلف نشان می‌دهد که میزان آن در ۴۰ سالگی نسبت به ۲۵ سالگی به نصف می‌رسد.

همچنین افزایش سن مردان سبب می‌شود تا خطر سقط خودبه‌خود جنین، ابتلاء به سندروم داون، تولد زودرس نوزادان و برخی از بیماری‌های روانی در فرزندان آنها افزایش یابد. مشکل ناباروری مردان حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد مشکلات کلی ناباروری زنان و مردان را شامل می‌شود، در حالی که در باور عمومی جوامع، زنان مسئول اصلی ناباروری هستند.

مردان مسن در معرض خطر ناباروری هستند

مردان مسن‌تر در معرض خطر ناباروری هستند. بنابرین با احتمال بیشتری مشکل‌های ژنتیکی را به فرزندان خود انتفال می‌‏دهند. بالا بودن همزمان سن زن و مرد، خطر نقص هنگام تولد را افزایش می‌دهد. خطر ابتلا به سندرم داون را می‌توان به عنوان یک مثال مهم در نظر گرفت. خطر زایمان کودک مبتلا به سندرم داون با افزایش سن زنان بالا می‌رود. تحقیقات انجام‌شده در بیش از ۳۰۰۰ کودک، نشان داده است که وقتی زن در سن ۳۵ سالگی یا بیشتر از آن قرار دارد، سن مرد اهمیت بیشتری برای باروری پیدا می‏کند. به ویژه این شرایط در زمانی که سن زن ۴۰ سال یا بالاتر باشد، باز هم بیشتر می‌شود.

 

 

پدران مسن‌تر با احتمال بیشتری برای داشتن فرزندی با مشکلات زیر روبه‌رو هستند:

اوتیسم
 اختلال دوقطبی
 روان‌گسیختگی یا اسکیزوفرنی
 آكندروپلازی (achondroplasia)؛ شايع‌ترين علت كوتاهي قد در انسان
 لوسمی در دوران کودکی

افزایش سن و شانس پدر شدن!

با اینکه مردانی حتی در 95 سالگی هم بچه دار شده اند اما حقیقت این است که بعد از 41 سالگی شانس پدر شدن به سرعت کاهش می یابد. بعد از 45 سالگی وضعیت واقعا بدتر می شود و مردانی که تاکنون صاحب فرزند نشده اند، باید بدنبال راه حل باشند. در فاصله بین 41 تا 45 سال احتمال پدر شدن از 60 به 35 درصد کاهش پیدا می کند. همین موضوع نشان می دهد افزایش سن چه تاثیری روی کیفیت اسپرم ها دارد.

مطالعات مقایسۀ تعداد اسپرم‌های با قابلیت شنای خوب در مردان بین ۳۰ تا ۳۵ سال با مردان بالای ۵۵ سال، کاهش ۵۴ درصدی تحرک اسپرم را با افزایش سن نشان می‌دهد. همچنین پرهیز از رابطۀ جنسی می‌تواند کیفیت مایع منی را کاهش دهد و رابطۀ جنسی مکرر منجر به ایجاد اسپرم‌های سالم خواهد شد.

 

مردان مسن‌تر در معرض خطر ناباروری هستند.

نتیجه گیری

بهترین راه حل برای مردانی که مشکوک به داشتن مشکلات باروری هستند، آزمایش‌های لازم را به صورت مستمر لازم است. برخی مردان ممکن است بیماری‌هایی مربوط به بیضه داشته باشند که از آن بی‌اطلاع هستند. این مورد در آینده می تواند مشکلات جدی ای برای آنها ایجاد نماید. به عبارت دیگر مردان باید ارزیابی اسپرم را جدی بگیرند.

 

استرس و اضطراب در باروری مردان چه تاثیری میتوانند داشته باشند؟

زندگی مشترک و زناشویی یکی از مهم ترین اتفاقاتی است که برای هرکسی می تواند روی دهد ولی گاهی اوقات عوامل و مشکلاتی در زندگی مشترک پدید می آید که باعث برهم خوردن روابط زوجین و یا از هم پاشیدگی زندگی آنها می شود.  هنگامی که دو نفر تصمیم به تشکیل خانواده می گیرند طبیعتا در آینده می خواهند صاحب فرزند شوند، حال در این میان ممکن است یکی از مشکلات پیش آمده ناباروری هریک از زوجین باشد که این خود باعث استرس و اضطراب زوجین خواهد شد.

 

 

تعریف ناباروری

طبق تعریف بهداشت جهانی ناباروری عدم توانایی زوجین در بارداری بعد از یک سال آمیزش جنسی منظم و بدون پیشگیری است. ناباروری هم در مردان و هم در زنان رخ می دهد. مردان به همان اندازه که زنان دخیل هستند در ناباروری تاثیر دارند. پیشرفت علم تا حدودی توانسته است جنبه درمانی ناباروری را توسعه دهد اما عاملی که از ابتدای بروز مشکل تا مرحله درمان برای زوجین ممکن است پیش آید و باید به آن توجه کرد مسائل روانشناختی وروحی  است که از عوامل مهم و تاثیر گذار در روند ناباروری است.

ناباروری از دیدگاه روانشناختی

از نظر روانشناختی ناباروری و بچه دار نشدن زوجین بحرانی در زندگی هر دو طرف به حساب می آید و ممکن است باعث برهم خوردن تعادل روانی و خاتمه زندگی مشترک گردد. زنان و مردانی که دچار مشکل ناباروری می­ شوند، هر دو طرف اختلالات روانی را تجربه می کنند هرچند که رخدادهای مربوط به زنان شایدمحسوس باشد اما مردان هم به اندازه زنان مشکلات روان­شناختی را تجربه می­ کنند ولی اکثراً عواطف و احساسات خود را بروز نمی دهند. عدم بروز احساسات باعث می شود مردان در این مورد بیشتر از مکانیسم های دفاعی استفاده کنند و سعی در انکار مشکل خود داشته باشند اما این یک واقعیت است که حدود 50-45 درصد مشکل ناباروری مربوط به مردان می باشد.

چگونگی تاثیر عوامل روان شناختی بر ناباروری مردان

عوامل روان­شناختی می­تواند یکی از تاثیر گذارترین عوامل در رابطه با ناباروری باشد و به صورت چرخه ای افراد نابارور  را تحت تاثیر قرار دهد. اولین مشکلی که همراه ناباروری بوجود می آید تنش بین زوجین، استرس و عدم آرامش است. هر چقدر استرس و تنشی که  این افراد تجربه می کنند بیشتر باشد و ادامه یابد طبیعتا باعث کاهش قدرت باروری آن­ها خواهد شد. در رابطه با دیگر مسائل مربوط به روان­شناسی نیز چنین است و این یک موضوع قابل تامل است که باید پیشگیری و درمان شود. عوامل روان­شناختی متعددی می توانندبر ناباروری تاثیر گذار باشند که در مقالات بعدی در مورد آنها بحث خواهد شد. اما موضوع مورد بحث در این مقاله تجربه استرس و اضطراب در مردان نابارور است.

 

ارتباط استرس و ناباروری در مردان

از جمله عوامل روان­شناختی که موجب کاهش باروری در مردان می شود وجود استرس و اضطراب است. مسلما در حد مطلوب وجود استرس واضطراب در موقعیت های مختلف زندگی، طبیعی است. اما گاهی که شدت و تداوم پیدا می­ کنند باعث به وجود آمدن مشکلات متعددی می گردند. استرس روانی با کاهش در تراکم و حرکت پیشرونده اسپرم همراه است و شمار اسپرم های غیر طبیعی را افزایش می دهد. استرس روانی اثراتی نیز بر عملکرد جنسی مردان دارد و در مواردی چون پروستاتیت مزمن و سندرم درد لگنی مزمن دخیل است. در وهله ی اول موضوع وجود استرس شاید برای افراد خیلی مهم و جدی نباشد ولی بعد از مدتی اثرات  استرس قابل مشاهده خواهد بود. از طرف دیگر مردانی که از مشکل ناباروری خود اطلاع پیدا می کنند ممکن است استرس  را تجربه کنند که هر چقدر این مسئله ادامه داشته باشد امکان و احتمال این که  موجب تداخل دارویی در دوره ی درمان شود بیشتر است.

دلایل ایجاد استرس بر ناباروری مردان

یکی از دلایلی که باعث می شود مردان استرس بیشتری تجربه کنند و این استرس همیشه همراه آن ها باشد این است که پذیرش ناباروری بسیار سخت بوده و این را نوعی ضعف برای خود می  دانند. یکی از اصلی ترین و مهم ترین مسئله ذهنی که برای مردان پیش می آید این است که آنها نتوانند از پس کاری برآیند و به نوعی ضعیف دیده شوند، حال آنکه اگر این مسئله در مورد مهم ترین بخش زندگی آنها یعنی عدم باروری صورت گیرد باعث به وجود آمدن مشکلات دیگری در زندگی شخصی و اجتماعی می شود که در مقالات بعدی به آنها خواهیم پرداخت.

استرس و اختلال نعوظ در مردان

استرس و اضطراب چنانکه قبلا گفته شد باعث اختلال و عملکرد نادرست در رابطه جنسی وکاهش میل جنسی می شود. حال یکی از این اختلالات جنسی، اختلال نعوظ در مردان است که با استرس رابطه ی مثبتی دارد. این اختلال باعث می شود که انتظارات جنسی در مقابل شریک جنسی به درستی برآورده نشود. اختلال نعوظ به حالتی گفته می شود که مرد قادر به نعوظ و یا حفظ آن نیست و در نتیجه شانس بارور بودن از بین می رود. برای درمان اختلال نعوظ و برگشتن قدرت باروری باید استرس واضطراب کنترل گردد.

 

استرس و اختلال نعوظ

مکانیسم روانی استرس بر ناباروری مردان

باروری در انسان تنها یک رفتار بیولوژیک نیست و رفتارهای روانی و اجتماعی نیز بر آن اثر دارند. بررسی عوامل اجتماعی، روانی و رفتاری بر کیفیت مایع منی و پارامترهای اسپرمی به دلیل پیچیدگی این عوامل آسان نیست. استرس روانی با اثر بر محورهای هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال( HPA  ) و محور هیپوتالاموس- هیپوفیز-گناد (HPG)  موجب تغییر در ترشح تستوسترون، هورمون رشد و پرولاکتین می شود که بر روند اسپرماتوژنز تاثیرگذار است. همچنین افزایش سطح کورتیزول با افزایش سطح گلوبولین اتصالی به هورمونهای جنسی به کاهش سطح تستوسترون آزاد در پلاسما منجر می گردد.

 

نتیجه گیری

ناباروری مشکلی است که علاوه بر عوامل فیزیولوژیکی، عوامل روانشناختی نیز در آن دخیل است. استرس و اضطراب یکی از عوامل رایج است که هم می تواند در راستای ناباروری به وجود آید  و هم می تواند عاملی برای ناباروری باشد ولی در هر حال باید در کنار درمان دارویی که صورت می گیرد به این مسئله هم توجه شود و در پی رفع این مشکل هم برآمد چون مطمئنا می تواند باعث به وجود آمدن مشکلاتی دیگری در زندگی شخصی واجتماعی گردد. تمرکز برنامه های سلامت بر بخش روانی و سبک زندگی می تواند اثرات مفیدی بر سلامت باروری داشته باشد و نیازمند طراحی مطالعات بیشتر در تبیین نقش عوامل اجتماعی- روانی- رفتاری بر کیفیت مایع منی مردان است. علاوه بر این بیماران نیز باید از اثر استرس بر عملکرد بیضه به عنوان یک عامل در ناباروری مردان آگاه باشند.

داروهای موثر بر قدرت باروری مردان

باروری یک مرد به کمیت و کیفیت اسپرم او بستگی دارد. اگر کمیت و کیفیت اسپرم یک مرد پایین باشد، نمی‌تواند یک زن را باردار کند. حدود یک نفر از هر ۵۰ مرد مشکلات باروری دارند که بیشتر مربوط به تعداد کم اسپرم است در حالی که از هر ۱۰۰ مرد تنها یک نفر قادر به تولید اسپرم نیست. ​

 

چه زمانی مردان باید از داروی باروری استفاده کنند؟

بهتر است با یک متخصص داروهای باروری را بررسی کنید. پس از مطالعه سلامت فرد، تاریخچه پزشکی، و سبک زندگی، متخصص / پزشک باید قادر به پیشنهاد یا تجویز دارو باشد. تا به امروز، تنها هیپوگنادیسم ثانویه، که یک بیماری ناباروری وابسته به هورمون است و حدود ۲ % مردان را مبتلا می‌کند، می‌تواند با داروهای ناباروری درمان شود. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که غده هیپوفیز و یا هیپوتالاموس به درستی کار نمی‌کنند. تغییرات هورمون‌های بدن در راه تولید اسپرم و تستوسترون طبیعی است. ​

داروهای باروری چگونه در مردان عمل می‌کنند؟

همه داروهای باروری به یک شکل عمل نمی‌کنند.

1.تولید هورمون تحریک می‌شود

قرص ها و تزریقاتی که برای درمان ناباروری استفاده می شود حاوی موادی یا هورمونهای سنتز شده است که سطح متعادل تستوسترون را حفظ می کند و یا با افزایش یا کاهش تولید آن در مردان همراه است.

2.کیفیت اسپرم ها بهبود یافته است

​​​​​​​​هنگامی که اسپرم‌ها کیفیت پایینی دارند (‏تحرک کم، مورفولوژی غیر طبیعی)‏؛ تعدادی دارو ممکن است کیفیت آن‌ها را بهبود بخشد.

3. نرمال شدن سطح قند خون

مواردی وجود دارند که در آن‌ها افزایش سطح قند خون می‌تواند باعث ناباروری در مردان و زنان شود. برای این موارد، دارو می‌تواند به حفظ سطح قند خون کمک کند تا باروری و دیابت کنترل شود. ​

4.جریان خون تحریک می‌شود

گردش خون ضعیف در ناحیه تناسلی نیز می‌تواند باعث ناتوانی در مردان شود که می‌تواند علت ناباروری باشد. داروها می‌توانند این قدرت را بهبود بخشد. ​

5.افزایش لیبید

از آنجایی که داروهای باروری شامل برخی ویژگی‌های قوه جنسی هستند، انگیزه جنسی مرد نیز می‌تواند بهبود یابد. ​

 

عملکرد داروهای باروری در مردان

چه داروهایی برای باروری مردان موجود است؟

در ابتدا بهترین دارو برای ناباروری مردان به علتی که سبب ناباروری فرد شده بستگی دارد است. اگرچه ما به شدت داروهای تجویز شده را توصیه می‌کنیم. هر یک از داروهای زیر برای مصرف بیش از حد توصیه نمی‌شود:

1. کلومیفن سیترات

از این ماده میتوان برای افزایش تستوسترون در مردان از طریق افزایش تولید هورمون‌های FSH و LH استفاده کرد. سطح پایین تستوسترون منجر به اسپرم ناسالم می‌شود و این به طور طبیعی منجر به ناباروری می‌شود. از آنجایی که این دارو، تستوسترون را افزایش می‌دهد، به ترویج اسپرم سالم کمک می‌کند که باروری را بهبود خواهد بخشید. ​

2. گونادوتروپین ها

گونادوتروپین ها و LH بیضه‌ها را تحریک می‌کنند در نتیجه برای افزایش تولید تستوسترون و تعداد اسپرم به کار می‌روند.

3. لتروزول

لتروزول که به شکل قرص در دسترس است، به احیای سطح نرمال تستوسترون در مردان مبتلا به هیپوگنادیسم مرتبط با چاقی کمک می‌کند. این بیماری جزو گروه مهارکننده‌های آروماتاز قرار می‌گیرد و به بهبود باروری کمک می‌کند. ​

4.بروموکریپتین

ناباروری ناشی از هیپرپرولاکتینمی می‌تواند با آگونیست دوپامین درمان شود. که این باعث میشود ترشح هورمون پرولاکتین از غده هیپوفیز متوقف شود این دارو برای مردانی که تعداد اسپرم غیرطبیعی با هیپرپرولاکتینمی دارند، بهتر است. ​

5.آنتی‌بیوتیک‌ها و داروهای ضد قارچی

استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها و داروها برای درمان عفونت‌های قارچی می‌تواند راه حلی برای ناباروری مردان دارای کشت مثبت منی باشد. ​

 

داروهای موثر بر کیفیت اسپرم مردان

مردان چه مدت باید این داروها را مصرف می‌کنند؟

هر دارویی دوره درمان مشابهی ندارد و بنابراین مقدار دارو به فرد بستگی دارد. در اینجا به چند نکته اشاره می‌کنیم:

1.لتروزول

این درمان نیاز دارد که قرص تنها یک‌بار در هفته مصرف شود. ممکن است ۳ تا ۶ ماه طول بکشد.

2.بروموکریپتین

این درمان به طور متوسط در یک دوره چهار هفته‌ای استفاده می‌شود. یک فرد نیاز دارد که روزانه 5تا10 میلی‌گرم مصرف کند. ​

3.کلومیفن

معمولا در طول هفته سه بار در نظر گرفته می‌شود، هر دوره درمان سه‌تا شش ماه طول می‌کشد. این دارو را می توان با دوزهای پایین در طی دو سال مصرف کرد تا سطح هورمون را تثبیت کرده و شرایط باروری را بهبود بخشد. ​

4.گونادوتروپین ها

درمان شامل این است که فرد باید دو یا سه تزریق در هفته انجام دهد. بیشتر اوقات، درمان تنها به مدت شش ماه طول می‌کشد، اما اگر فرد پس از این مدت بهبود کمی را نشان دهد یا هیچ بهبودی را نشان ندهد، باید به مدت یک یا دو سال با رژیم hMG ادامه دهند تا سطح هورمون به حالت عادی برگردد. ​

زمانی که از داروهای باروری مردانه استفاده می‌کنید، احتمال دریافت چه چیزی وجود دارد؟

گاهی اوقات قرص‌های باروری می‌توانند تعداد اسپرم را تا ۱۵ میلیون در هر میلی‌لیتر منی افزایش دهند. هر عدد زیر این به عنوان تعداد کم اسپرم در نظر گرفته می‌شود. داروهای هورمونی می‌توانند بر روی بدن شما تاثیر بگذارند در نتیجه همیشه بهتر است که برای دوز مناسب با پزشک مشورت کنید. احتمال استفاده از این داروها واقعا به وضعیت سلامتی شما و میزان مصرف آن بستگی دارد. چون آن‌ها داروهای هورمونی هستند که می‌توانند اثرات منفی بر بدن شما داشته باشند اگر بدون نشانه‌های مناسب استفاده شوند. ​

عوارض جانبی داروی باروری در مردان چیست؟

هر دارویی متفاوت است و عوارض جانبی خودش را خواهد داشت.

1. تستوسترون مصنوعی

  • 1. تستوسترون مصنوعی
    برخی از مشکلاتی که تستوسترون مصنوعی می تواند به دنبال داشته باشد عبارتند از:
    • نوسانات روحی
    • مشکلات کبدی
    • سطح انرژی پایین
    • سینه های بزرگ مردانه
    • رشد بیش از حد مو
    • آکنه
    • بثورات پوستی
    • نعوظ های طولانی

2. کلومیفن
برخی از مشکلاتی که کلومیفن می تواند به دنبال داشته باشد عبارتند از:
• چشم انداز تغییر می کند
سرگیجه
• سردرد
• حالت تهوع
• استفراغ
• اسهال
• افزایش وزن
• بزرگ شدن سینه و ناراحتی
• تغییرات در میل جنسی

3.گنادوتروپین ها
برخی از عوارض جانبی که منجر به گنادوتروفین ها می شود عبارتند از:
• آکنه
• بزرگ شدن سینه
• محل تزریق زخم خواهد شد
• عفونت های دستگاه تنفسی
• افزایش وزن
سرگیجه
• حالت تهوع
• نوسانات خلقی
• ناراحتی در ناحیه لگن

4- بروموکریپتین
برخی از عوارض جانبی  بروموکریپتین عبارتند از:
• توهم
• گیجی
• مشکلات کبدی
• فشار خون بالا
• حرکات غیر طبیعی بدن
• از دست دادن اشتها
• سردرد
• یبوست
• خستگی
• سرگیجه سبک
• تشنج

 

عوارض داروهای موثر بر قدرت باروری مردان

توصیه‌هایی برای افزایش طبیعی باروری مردانه:

باروری مردان می‌تواند تحت‌تاثیر انتخاب‌های محیطی، غذایی و سبک زندگی قرار گیرد. در اینجا چند روش برای کمک به افزایش باروری خود با ترکیب چند تغییر در رژیم غذایی و سبک زندگی تان آورده شده‌است:

1. ورزش منظم:

​​​​​​​ورزش منظم می‌تواند باروری شما را افزایش دهد چون به افزایش سطح تستوسترون در بدن شما کمک می‌کند. مردانی که روزانه ورزش می‌کنند کیفیت منی بهتری دارند و سطح تستوسترون بهتری دارند. ورزش روزانه حداقل به مدت ۴۵ دقیقه به مدت ۵ روز در هفته و مصرف یک رژیم غذایی سالم و متعادل، کار فوق‌العاده‌ای برای بهبود باروری است. ​

2.رژیم غذایی متعادل:

​​​​​​​​کمبود مواد مغذی از تولید اسپرم به خاطر عملکرد هورمونی نامناسب جلوگیری می‌کند. این می‌تواند منجر به تولید اسپرم ناسالم و غیر طبیعی شود. بهبود رژیم غذایی به منظور گنجاندن وعده‌های غذایی متعادل به بدن شما این امکان را می‌دهد که مقادیر مورد نیاز تغذیه را دریافت کند. سبزیجات تازه، دانه‌های کامل، میوه‌ها، آجیل و دانه‌ها غذاهای عالی هستند که در رژیم غذایی شما برای کمک به دریافت مواد مغذی مورد نیاز قرار می‌گیرند. ​

3.مکمل های غذایی

​​​​​​​​مکمل‌ها می‌توانند با افزایش تعداد و یا تحرک اسپرم به بهبود باروری مردان کمک کنند. ویتامین C و روی با جلوگیری از جمع شدن اسپرم با هم به افزایش حرکت آن کمک می‌کنند و به آن‌ها اجازه می‌دهند که آزادانه شنا کنند. مکمل‌های دارای روی می‌توانند به افزایش تعداد اسپرم و سطح تستوسترون کمک کنند. مقدار ایده‌آل روی در رژیم غذایی شما ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی‌گرم در روز است. برخی منابع طبیعی دیگر روی، صدف، بوقلمون، گوشت اندام، جوانه گندم، حبوبات و آجیل هستند. وقتی پروتیین هضم می‌شود چیزی به نام آرژینین تولید می‌کند که برای تولید سلول‌های اسپرم مورد نیاز است. ارژنین در غذاهایی مثل ماهی، مرغ، گوشت، لبنیات، آجیل و شکلات موجود است. در اینجا برخی مواد مغذی دیگر آورده شده‌است که اگر روزانه و به مقدار مناسب مصرف شوند، تعداد اسپرم را بهبود می‌بخشند. ​

2میلی‌گرم مس

​​​​​​​​100میکروگرم کروم 1000میکروگرم ویتامین B12

9تا 12گرم اسیده‌ای چرب ضروری 200میکروگرم سلنیوم

400میلی‌گرم کوآنزیم Q10

چگونه می‌توانید از ناباروری جلوگیری کنید؟

اگر ناباروری به خاطر عوامل درونی فرد رخ دهد، می‌تواند به روش‌های خاصی پیش‌گیری شود. شیوه زندگی، رژیم غذایی و در نتیجه سلامتی می‌تواند حفظ یا کنترل شود تا از ناباروری جلوگیری شود. در اینجا چند روش برای جلوگیری از ناباروری آورده شده‌است:

تحرک و مورفولوژی اسپرم تحت تاثیر الکل نیکوتین و سایر داروها قرار دارد. اگر می‌خواهید بچه‌دار شوید باید به طور کامل از آن‌ها اجتناب کنید. ​

وزن زیاد باعث می‌شود که مورفولوژی سلول اسپرم تحت‌تاثیر قرار گیرد. اغلب، مردان دارای اضافه‌وزن و یا چاق نیز از شرایطی نظیر فشار خون بالا، فشار خون، دیابت و غیره رنج می‌برند که می‌تواند وضعیت سلامتی آن‌ها را پیچیده کرده و آن‌ها را نابارور کند. ​

دوچرخه‌سواری، استفاده از سونا، حمام آب‌گرم و طولانی و پوشیدن لباس‌های محکم و محدود نیز با بالا بردن دمای بیضه و در نتیجه باروری را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. ​استرس بر اسپرم تاثیر می‌گذارد.

مدیتیشن و ورزش‌های تنفسی عمیق می‌تواند به شما کمک کند آرام شوید. ​از قرار گرفتن در معرض آفت‌کش‌ها، فلزات سنگین و دیگر عوامل سمی که می‌توانند بر بدن تاثیر بگذارند و باعث ناباروری شوند، اجتناب کنید. ترکیبات یافت‌شده در این مواد شیمیایی مشهور هستند که موجب جهش در بدن انسان شده‌اند. ​

پرتوهایی که از لب تاپ‌ها و تلفن همراه ساطع می‌شوند نیز تاثیر منفی بر کمیت و کیفیت اسپرم دارند. سعی کنید استفاده از این وسایل را محدود کنید. ​ پلاستیک می‌تواند باعث عدم تعادل هورمونی شود و همیشه بهتر است که از ذخیره‌سازی غذا در ظروف پلاستیکی اجتناب شود. ​

از آنجا که این فیلترها مواد شیمیایی کمتری در خود دارند و روی باروری تاثیر منفی می‌گذارند و برای استفاده ایمن هستند، نمونه‌های دیگری از فیلترهای قهوه، کاغذ، رول‌های توالت و دستمال‌کاغذی را انتخاب کنید. ​

آب آشامیدنی آلوده نیز می‌تواند بر باروری مردان تاثیر منفی بگذارد. از غذای ارگانیک برای جلوگیری از مصرف هر نوع آفت‌کش استفاده بکنید.​ ​​​​​​لوازم آرایشی مصنوعی و دئودورانت نیز می‌توانند باعث عدم تعادل هورمونی شوند.اجتناب از محصولات حیوانی که چربی زیادی در آن‌ها وجود دارد.​ ​​​​​​

 

نتیجه گیری

ناباروری نسبتا شایع است و بسیاری از مردان در سراسر جهان را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد.​​اگر مشکلات باروری دارید، تنها کاری که می‌توانید بکنید این است که بر روی بهبود سلامت عمومی خود تمرکز کنید. نکات ذکر شده در بالا اجزای کلیدی یک سبک زندگی سالم هستند. ​هیچ راه‌حل قطعی و مطمئنی وجود ندارد، اما اگر کمبود مواد مغذی و یا سطح پایین تستوسترون عوامل موثر در آن باشند، احتمال این وجود دارد که این نکات در سبک زندگی به شما کمک کنند. ​

کرونا و ناباروری؛ تاکنون هیچ مطالعه جامعی نشان دهنده تاثیر کرونا بر ناباروری نیست

آیا کرونا می تواند در باروری مردان تاثیر داشته باشد؟

این سوالی است که این روزها بسیار پرسیده می شود. تا به امروز همه مطالعاتی که بر روی کرونا انجام شده است نشان دهنده عوارض سنگین این ویروس بر روی ریه می باشد. اما آیا این ویروس بر عملکرد دستگاه تولید مثلی مردان نیز می تواند تاثیر گذار باشد؟ برای پاسخ به این سوال مطالعات اولیه ای انجام شده است. نتایج آن نشان دهنده احتمال آسیب به لوله های اسپرم ساز بیضه ها می باشد. اما این که این مطالعات تا چه اندازه معتبر می باشد هنوز نمی توان نتیجه گیری کرد.

 

 

ناباروی مردان

ناباروری، یکی از مشکلات مهم در زندگی 25 درصد از زوج هاست. تقریباً علت 40 درصد موارد ناباروری مربوط به مرد و باقی موارد مربوط به زن یا هر دو است. با کاهش نرخ رشد جمعیت به زیر یک درصد در کشور توجه به مقوله ناباروری باید جدی تر دنبال شود. نزدیک به پنج میلیون زوج نابارور در کشور می تواند در آینده معضل جدی باشد. در آقایان پس از ۴۰ سالگی کمیت و کیفیت اسپرم کاهش پیدا کرده و خطر بروز ناهنجاری در جنین نیز افزایش می‌یابد. بنابراین به‌رغم مشکلات اقتصادی، توصیه می شود که جوانان ازدواج و فرزندآوری را به تأخیر نیندازند. دلایل بسیار زیادی می تواند موجب ناباروری مردان گردد. با شیوع ویروس کرونا محققان مطالعاتی را انجام دادند تا تاثیر ویروس بر تولید مثل مردان را بررسی نمایند. اما تاکنون مطالعه جامعی که نشان دهد ویروس کرونا موجب اختلال در عملکرد جنسی مردان می شود گزارش نشده است.

 

مکانیسم اثر احتمالی کرونا بر ناباروی مردان

گیرنده هایی که ویروس کرونا به منظور ورود به سلول ایجاد شده اند. در سطح سلول های سازنده هورمون جنسی مردانه، یعنی تستوسترون نیز وجود دارند. این احتمال مطرح شده که ممکن است ابتلا به این ویروس موجب عوارضی بر عملکرد جنسی مردان شود. ویروس کرونا همراه با تب شدید می باشد و تب بالا و مداوم می تواند روی سلول های اسپرم ساز بیضه ها تاثیر مخربی داشته باشد. اما اگر ابتلا به این ویروس ها باعث ایجاد التهاب در بیضه شود، آثار مخرب آن طولانی مدت خواهد بود. از طرف دیگر تاثیر استرس و فشار عصبی بر نابارروی است. این امر می تواند باعث تجمع اکسیدان ها و اختلال در تعادل آنتی اکسیدانی سلول اسپرم شده و منجر به آسیب آن شود. اما تاکنون گزارش جامعی برای این مورد نیز ارایه نشده است. به طور کلی هنوز شواهد کافی درباره‌ی ابتلا به کووید ۱۹ و تأثیر آن بر ناباروری در دست نیست.

 

ارتباط کرونا و ناباروری مردان

مطالعات محققین در رابطه با تاثیر کرونا روی ناباروی

گزارش‌های ابتدایی حاکی از آن است‌که مکانیسم محتمل به دلیل حضور ویروس در بدن و ایجاد عفونت ویروسی در دستگاه تناسلی که حاوی مقدار زیاد آنزیم ACE2 (پروتئين  آنزيم آنژيوتانسين) می‌باشد. از طریق این  پروتئين، ویروس وارد بدن می شود. یک مطالعه روسی کاهش 38 درصدی اسپرم مردانی که دچار کروناویروس شده اند را گزارش کرده است. مطالعه ای  هم توسط چینی ها انجام شده است و در پایگاه مدیکال اکسپرس منتشر شده است. ویروس را در اسپرم ۶ نفر از ۳۸ مردی که به کووید ۱۹ مبتلا بودند مشاهده کرده‌اند که حال چهار نفر از آنها وخیم و دو نفر دیگر در حال بهبودی بوده است. اما هنوز مشخص نیست که  میزان ماندگاری این ویروس در اسپرم افراد مبتلا تا چه زمانی‌ است.

 

نتیجه گیری

با توجه به شکاف موجود در دانش، بیماران نابارور باید در مورد مزایا و معایب شروع درمان ناباروری طی پاندمی کرونا مشاوره شوند. ارزیابی مستمر اسپرم با استفاده از گجت های ارزیابی اسپرم در خانه می تواند به مردان برای آگاهی از سلامت باروری شان در دوران کرونا کمک شایانی نمایند و نگرانی آن ها را برطرف کند. هم چنین باید سطح استرس و نگرانی و ترس از کرونا که می تواند روی سطح و تعادل هورمون های جنسی تاثیر داشته باشد کنترل شود.

آیا میدانید دلیل ۵۰ درصد از ناباروری زوجین مردان هستند؟

آیا مشکلات ناباروری در مردان به اندازه زنان موثر است؟

برخلاف باور برخی از مردم که تنها مشکلات زنان را عامل ناباروری زوجین می دانند ولی ۴۰ درصد از ناباروری ها به علت اختلالاتی در بدن مردان می باشند. با توجه به آمارهای ارائه شده حدود ۱۵ درصد زوجین در سال اول باردار نمی شوند. مشکل ناباروری برای هر شخص علاوه بر داشتن جنبه فردی، جنبه روانی و اجتماعی هم به همراه دارد و حتی از مشکلات شایع و مورد توجه سازمان بهداشت جهانی (WHO) می باشد. ناباروری به عدم توانایی زوجین در بارداری بعد از حداقل یک سال ارتباط جنسی بدون استفاده از روش های پیشگیری اطلاق می شود. فاکتور های ناباروری مردان به گونه ای تعریف می شود که اگر یک یا بیشتر، پارامترهای غیرطبیعی در آنالیز مایع منی وجود داشته باشد یا شخص عملکرد جنسی نامناسب یا عملکرد انزالی ناکافی داشته باشد.

در نیمی از موارد ناباروری، مشکلات مردان دخیل است و مسئله ای که در اینجا حائز اهمیت می باشد این است که تنها ۴۰ درصد این مشکلات قابل تشخیص است و این بدان معناست که بخش عمده ای از این علل قابلیت تشخیص ندارند پس در نتیجه درمان دشوارتر و نیازمند صرف وقت و هزینه ی بیشتری برای زوجین می باشد.

 

چه عواملی می توانند علت ناباروری مردان باشند؟

با توجه که اغلب ناباروری ها ثانویه هستند پس به خصوص در کشورهای در حال توسعه قابل پیشگیری می باشند. این علل ایحاد کننده ی مشکلاتی است که از کاهش تعداد اسپرم تا انسداد مجاری هدایت کننده (مجاری انزالی) متفاوت است که درجات خفیف تا شدید را شامل می شوند که تعدادی از آنها به شرح زیر می باشند:

  • واریکوسل
  • مشکلات لوله ی منی
  • عوامل محیطی و تغذیه ای
  • عوامل هورمونی
  • مصرف سیگار (به DNA اسپرم آسیب می رساند) و الکل
  • کاهش غلظت و حجم مایع منی
  • مورفولوژی های غیرطبیعی اسپرم
  •  قرار گیری بیضه ها در معرض گرمای زیاد (مانند شغل نانوایی)
  • ژنتیک
  • التهاب…
  • سنعلائم ناباروری زوجین

به عنوان مثال التهاب روی کیفیت اسپرم (التهاب بیضه و اپی دیدیم) تاثیرگذار است که می تواند به علت عفونت های جنسی، سوزاک، HIV و از این دست عوامل باشد.جهت پیشگیری از آنها می توان اقدامات ساده ای همچون، پرهیز از سیگار کشیدن، پرهیز از مصرف زیاد الکل، حفظ دفعات مطلوب فعالیت جنسی (تعداد اسپرم می تواند با فعالیت جنسی هر روزه کاهش یابد و تحرک اسپرم هم می تواند به دلیل کم بودن فعالیت جنسی کم شود)، پوشیدن لباس های محافظ در ورزش های خطرناک و سنگین را رعایت کرد.

انواع  ناباروری های مطرح شده ی مردان

ناباروری به سه شکل، مادرزادی، ااکتسابی و تعریف نشده طبقه بندی شده است و پارامترهایی که اسپرم با آن ها سنجیده می شود شامل مواردی چون تعداد، تحرک و مورفولوژی می باشد که به عنوان مثال در مورد تعداد، از الیگواسپرمی (کاهش تعداد اسپرم) تا آزواسپرمی (عدم وجود اسپرم)، متغیر است.

مردان دچار ناباروری چه علائمی می توانند داشته باشند

از جمله علائم مهمی که به طور واضح در ناباروری مردان مطرح هستند یا از طریق مطالعات آزمایشگاهی و معاینه به آن ها می رسیم می توان به، عدم توازن هورمون هایی مانند تستوسترون (که نقش اصلی را در بدن مردان ایفا می کنند)،کاهش موی بدن و صورت، کاهش میل جنسی، اختلال در نعوظ، ژنیکوماستی (رشد غیرطبیعی سینه ها)، مشکلات مرتبط با انزال یا تغییراتی در آن، وجود توده یا درد در بیضه ها، کاهش تعداد اسپرم در هر انزال و… اشاره کرد.

راه های تشخیص ناباروری مردان

در ابتدا برای تشخیص، بررسی سابقه پزشکی بیمار و معاینه ی فیزیکی توسط پزشک ضروری است که درخواست آزمایش خون برای تعیین هورمون FSH و تستوسترون و آنالیز اسپرم از ضروریات کار می باشد.
در زیر به برخی روش های تشخیصی اشاره می کنیم و به توضیح مختصری درباره چرایی استفاده از آن ها می پردازیم:

  • آنالیز اسپرم ( تشخیص کیفیت و مقدار اسپرم)
  • تست خون (تشخیص عدم تعادل هورمونی)
  • تصویربرداری (جهت اطمینان از نبود مشکل آناتومیکی)
  • آزمایش ادرار پس از انزال ( اگر در ادرار، اسپرم وجود داشته باشد نشا ن دهنده ی بازگشت منی به ادرار پس از انزال است که اصطلاحا پس زده شدن انزال می گویند)
  • سونوگرافی اسکروتوم (تشخیص واریکوسل)
  • سونوگرافی ترانس رکتال (مشاهده ی پروستات)
  • آزمایش ژنتیک

ناباروری مردان روش های درمانی دارند

با توجه به شدت و وخامت مشکل و با صلاح دید پزشک متخصص درمان هایی تا به امروز در نظر گرفته شده است که مروری بر تعدادی از آنها و چگونگی برطرف کردن مشکل خواهیم داشت:

  • جراحی (در واریکوسل و انسداد لوله های خروج اسپرم)
  • درمان عفونت (آنتی بیوتیک)
  • درمان مسائل مربوط به رابطه ی جنسی (دارو و یا مشاوره برای درمان نعوظ و انزال زودرس)
  • درمان هورمونی (جایگزین های هورمونی)
  • روش های کمک باروری (مانند IVF)

نتیجه گیری

با در نظر گرفتن این موضوع که از هر پنج زوج، یک زوج بارور نمی شوند و اهمیتی که مردان در این مسیر دارند و ناشناخته بودن بخش وسیعی از آن در باروری دارد، باید توجه بیشتری به این موضوع نشان داده شود و روش های در دسترس و به صرفه تری که بتوان به کمک تکنولوژی های روز از آنها استفاده کرد تولید گردد.