نقش استرس اکسیداتیو در ناباروری مردان

نقش استرس اکسیداتیو در ناباروری مردان

اسپرماتوزوا به دلیل داشتن مقادیر زیادی اسیدهای چرب غیر اشباع درغشای پلاسمایی و میزان فوق العاده ناچیز آنتی اکسیدان‌های سیتوپلاسمی، نسبت به آسیب اکسیداتیو حساس است.

 

استرس اکسیداتیو چگونه ایجاد میشود؟

گونه­ های واکنشی اکسیژن (ROS) در شرایط فیزیولوژیک نقش بسیار مهمی در فرآیندهای پیام­رسانی داخل سلولی دارند. از طرف دیگر، طی دهه اخیر مشخص شده گونه های واکنشی اکسیژن در ایجاد بخش عمده­ای از انواع ناباروری­ های مردان نقش دارند و علت آن تولید بیش از حد گونه­ های واکنشی اکسیژن یا کاهش توانایی سیستم آنتی اکسیدانی دستگاه تناسلی و اسپرم می ­باشد.

در شرایط طبیعی، گونه ­های واکنشی تولید شده در مایع منی، به طور پیوسته توسط آنتی اکسیدان ­های مایع منی غیرفعال می ­شود، بنابراین یکی از دلایل ایجاد شرایط استرس اکسیداتیو در مایع منی ناشی از عدم تعادل بین تولید این گونه­ ها و غیرفعال شدن آن توسط آنتی اکسیدا ن­ها است. علی­رغم وجود این سیستم­های آنتی اکسیدانی، در بعضی از شرایط که در ادامه به این موارد اشاره می شود تولید گونه­ های واکنشی اکسیژن افزایش می­ یابد. در این شرایط تعادل بین اکسیدان ­ها و آنتی اکسیدان­ ها از بین رفته و مقدار اکسیدان­ ها بیشتر از آنتی اکسیدان ­ها می شود و این حالتی است که “استرس اکسیداتیو” نامیده می ­شود. در این وضعیت است که اثرات مضر اکسیدان­ ها ظاهر می ­گردد.

 

نقش استرس اکسیداتیو در ناباروری مردان

 

رادیکال های آزاد

رادیکال‌های آزاد، ترکیبات حد واسط با طول عمر کوتاه بوده که دارای یک یا چند الکترون جفت نشده در لایه آخر الکترونی خود هستند. به همین علت بسیار واکنش‌پذیر بوده و برای به دست آوردن الکترون به مولکول‌های پایداری که در نزدیکی‌شان قرار دارند حمله کرده و سبب اکسایش آن ­ها می‌شوند. مولکول‌هایی که الکترون خود را از دست بدهند، خود تبدیل به رادیکال آزاد شده و این چرخه همچنان ادامه می‌یابد.

نقش استرس اکسیداتیو در ناباروری مردان

اثرات فیزیولوژیکی رادیکال های آزاد بر روی اسپرم

در شرایط فیزیولوژیک تولید مقادیر اندک ROS طی متابولیسم هوازی برای ظرفیت‌پذیری، واکنش آکروزومی، لقاح اسپرم با تخمک و همچنین برای بقاء اسپرم ضروری است اما تولید کنترل نشده ROS در مایع سمینال (توسط اسپرم‌های نابالغ و لوکوسیت‌ها) منجر به اختلال در عملکرد اسپرم‌های طبیعی می‌گردد. مایع منی طبیعی حاوی آنتی اکسیدان‌های آنزیمی نظیر سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز و آنتی اکسیدان‌های غیرآنزیمی نظیر آسکوربات، آلفاتوکوفرول و پیروات است که نقش حفاظت از اسپرماتوزوا را در برابر استرس اکسیداتیو بر عهده دارند.

اثرات مخرب رادیکال های آزاد و استرس اکسیداتیو بر روی اسپرم

در سلول ­های سالم رادیکال­ های آزاد و استرس اکسیداتیو منجر به :

  •    مرگ سلولی
  •  افزایش تولید سیتوکین­های التهابی
  •  فعالسازی ژن­ های آپپتوزی
  •    شکست DNA
  • غیر فعال کردن پروتئین­ ها و آنزیم ­ها

اکسیدکردن قندها و چربی­ ها به خصوص اسیدهای چرب غیراشباع و لیپوپروتیئین­ های غشای سلولی می ­شوند.

اسپرماتوزوآ نیز مانند همه سلول­ هایی که در شرایط هوازی زندگی می ­کنند، با تضادی در مورد اکسیژن مواجه است. یعنی از یک طرف برای بقای خود به اکسیژن نیازمند است و از طرف دیگر متابولیت ­های اکسیژن نظیر گونه ­های واکنشی اکسیژن می ­توانند برای بقای سلول مضر باشند. بنابراین باید به طور پیوسته غیرفعال شود به طوری که غلظت آن همیشه در حد بسیار اندکی که برای عملکرد طبیعی سلول لازم است، باقی بماند و عدم تعادل بین تولید و حذف  منجر به ایجاد شرایط استرس اکسیداتیو در اسپرم می­ شود.

گونه­ های واکنشی اکسیژن، در شرایط پاتولوژیک از طریق ایجاد اختلال در:

  •    فرآیند اسپرماتوژنز
  •    عملکرد اسپرم
  •    ساختار اسپرم
  •    تحرک و واکنش آکروزومی
  •    اتصال اسپرم به تخمک
  •    آسیب به DNA و غشا

کاهش شانس لقاح و لانه گزینی منجر به ناباروری می­شوند.

اسپرم بیش از هر سلول دیگری مستعد به استرس اکسیداتیو است. دلیل این آسیب پذیری این  است که غشای اسپرم حاوی مقادیر زیادی اسیدهای چرب غیراشباع می­باشد.

 

نقش استرس اکسیداتیو در ناباروری مردان

علل ایجاد استرس اکسیداتیو

  • مواجهه طولانی مدت با نور خورشید
  • مواجهه با انواع تشعشعات
  • تماس با مواد سرطان­زا مثل آزبست
  • سیگار کشیدن
  • مصرف طولانی مدت بعضی از داروها از جمله قرص­های جلوگیری از بارداری
  • ورزش شدید
  • مصرف الکل
  • آلودگی هوا
  • عوامل عفونی
  • واریکوسل
  • استفاده از تلفن های همراه
  • استرس های ذهنی
  • قرار گرفتن در معرض گرما و آلودگی سموم و فلزات سنگین

همگی در ارتباط با استرس اکسیداتیو و ناباروری در مردان می باشند.

روش های کاهش استرس اکسیداتیو و درمان های پیشنهادی

وقتی ناباروری به علت افزایش استرس اکسیداتیو باشد، درمان بایستی با هدف شناسایی و کاهش علت اصلی ناباروری باشد. بر این اساس بایستی کنترل و استراتژی درمانی بر پایه کاهش استرس اکسیداتیو باشد.

تغییر شیوه زندگی

دیده شده که شیوه ­های زندگی و رژیم غذایی نامناسب از قبیل سیگار کشیدن، مصرف بیش از حد الکل، چاقی و استرس روانی باعث افزایش استرس اکسیداتیو می ­شوند. با وجود این­که کارآیی و مطلوبیت حذف این روش­ های نامناسب زندگی برای کاهش استرس اکسیداتیو مورد بررسی و ارزیابی دقیق و کامل قرار نگرفته است، ولی به نظر می ­رسد که تغییرات مثبت در شیوه زندگی از قبیل رژیم غذایی غنی از میوه جات/ سبزیجات، حفظ وزن طبیعی و کاهش مصرف سیگار و الکل می­ توانند تا حدودی بر سلامت اسپرم اثرات مفید داشته باشند. مردان بایستی از فعالیت­ هایی که ممکن است باعث بالارفتن دمای بیضه ها می ­شوند از قبیل حمام طولانی مدت و سونا خودداری کنند. همچنین تهویه مناسب و استفاده از لوازم محافظتی شخصی در محیط کار قرار گیری مردان در معرض بخارهای فلزی.

 

استفاده ازآنتی اکسیدان ها

آنتی اکسیدان‌ها به طیف وسیعی از ترکیبات با مکانیسم عمل گسترده اشاره دارد که عملکرد آنتی اکسیدان‌ها شامل جلوگیری از تشکیل رادیکال‌های آزاد یا جاروب کردن رادیکال‌های آزاد یا پیش‌ساز آن ­ها می‌باشد. انواع آنتی‌اکسیدان‌ها شامل آنتی‌اکسیدان‌های ویتامینی(مثل اسید آسکوربیک، آلفاتوکوفرول)، آنتی اکسیدان‌های معدنی(سلنیوم)، آنتی اکسیدان‌های سنتتیک( بوتیل هیدروکسی ‌آنیزول، بوتیل هیدروکسی تولوئن، ٦-٤-٢ تری متیل فنول) و طیف وسیعی از پلی‌فنول‌های مشتق از گیاهان می‌باشد.

آنتی اکسیدان­ های خوراکی  از قبیل  -Nاستیل سیستئین، β -کاروتن، ویتامین E ، ویتامین  Dو ترکیبات امگا -3 به طور مستقیم سطوح گونه های واکنشی اکسیژن مایع منی را کاهش می ­دهند. آنتی اکسیدان ­های به فرم ویتامین C ، ویتامین E ، بتاکاروتن، کاروتنوئیدها و فلاونوئیدها در رژیم غذایی هم موجود هستند و هم می­تواند به صورت مکمل­های خوراکی در صورت صلاح دید پزشک معالج تجویز و در درمان استرس اکسیداتیو و ناباروری مردان مورد استفاده قرار گیرند.

با توجه به اینکه میتوکندری سایت اصلی برای تولید ROS است ورود آنتی‌اکسیدان‌ها به میتوکندری در مقادیر زیاد برای کاهش تولید ROS موثر است با این حال غشاء داخلی میتوکندری به بیشتر مولکول‌ها نفوذ ناپذیر است در نتیجه بسیاری از آنتی اکسیدان‌ها نمی توانند وارد غشای داخلی میتوکندری شوند و این یکی از دلایل عدم اثر بخشی آنتی‌اکسیدان‌هایی است که تاکنون مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.

 

نقش استرس اکسیداتیو در ناباروری مردان

آزواسپرمی :آیا واقعا تعداد اسپرم در مایع منی مردان می تواند به صفر برسد؟

 

آزواسپرمی(Azoospeimia)

آزواسپرمی، اختلالی است که در آن مايع مني مردان فاقد اسپرمی که قابل اندازه گیری باشد، بوده يا به عبارت ديگر تعداد اسپرمهاي موجود در مایع منی صفر مي باشد. آزواسپرمی که در 3 تا 10 درصد مردان دیده می‌شود، عامل ناباروری در نظر گرفته می‌شود. این مشکل ممکن است به صورت مادرزادی وجود داشته باشد و یا به تدریج رخ دهد.

به طور کلی دو علت اصلی آزواسپرمی شامل آزواسپرمی انسدادی و آزواسپرمی ترشحی (غیر انسدای) می باشد، و میزان دستیابی به باروری در بیماران مبتلا به آزواسپرمی به نوع آن بستگی دارد. اگر آزواسپرمی از نوع انسدادی باشد، می توان اسپرم را با نمونه برداری از بیضه جمع آوری نمود و سپس برای باروری از روش ICSI استفاده کرد. ولی، در موارد آزواسپرمی از نوع ترشحی، دسترسی به اسپرم مشکل تر است و ممکن است برای باروری نیاز به استفاده از اسپرم دهنده باشد.

نقش استرس اکسیداتیو در ناباروری مردان

نقش استرس اکسیداتیو در ناباروری مردان

تعریف آزواسپرمی:

آنالیز اسپرم یا سمینوگرام رایج ترین آزمایش برای بررسی قدرت باروری در مردان است. برای انجام این آزمایش، نمونه اسپرم، جمع آوری شده و سپس در آزمایشگاه برای سنجش تعداد اسپرم و تحرک آن ارزیابی می شود.

وقتی گزارش تجزیه و تحلیل اسپرم در دسترس باشد، تعداد اسپرم با مقادیر ارائه شده توسط سازمان بهداشت جهانی  (WHO) مقایسه می شود:

  • آزواسپرمی(Azoospermia): در مایع منی اسپرمی وجود ندارد.
  • کریپتوزوسپرمی(Cryptozoospermia): غلظت اسپرم کمتر از 100000 در هر میلی لیتر از مایع منی
  • الیگوزوسپرمی(Oligozoospermia): غلظت اسپرم کمتر از 15 میلیون در هر میلی لیتر از مایع منی
  • نرموزوسپرمی(Normozoospermia): تمام پارامترهای اسپرم طبیعی هستند.

با توجه به این طبقه بندی، آزواسپرمی را می توان به عنوان یک اختلال اسپرم معرفی کرد که در آن مرد فاقد سلول های اسپرم در انزال است. تخمین زده می شود که از بین تمام مشکلات ناباروری مردان، آزواسپرمی در 3 تا 10 درصد موارد وجود داشته باشد.

 

ازواسپرمی یعنی در مایع منی اسپرم وجود ندارد

 

تشخیص آزواسپرمی:

آزواسپرمی نوعی بیماری است که علائم قابل توجهی ندارد. به همین دلیل برای تشخیص آن لازم است آنالیز مایع منی انجام شود. همچنین اندازه گیری سطح هورمون FSH نیز ممکن است مفید باشد. این هورمون توسط مغز تولید می شود و مسئول اسپرماتوژنز (تولید اسپرم) در بیضه ها است. اگر سطح FSH بسیار بالا باشد، می تواند به معنای کاهش یا عدم وجود سلول های بنیادی اسپرم و در نهایت کاهش یا عدم وجود اسپرم باشد. همچنین اندازه گیری سطح هورمون تستوسترون و فروکتوز نیز می تواند به تشخیص آزواسپرمی کمک کند.

  1. علت های ایجاد آزواسپرمی:

این واقعیت که در مایع منی مرد اسپرمی وجود ندارد، می تواند به دو علت اصلی باشد:

  1. آزواسپرمی ترشحی یا غیر انسدادی: که در این حالت بیضه ها قادر به تولید اسپرم نیستند.
  2. آزواسپرمی انسدادی: که در این حالت اسپرم تولید می شود، اما به دلیل انسداد در مجاری انزال، اسپرم ها نمی توانند از طریق انزال خارج شوند.

انجام بیوپسی بیضه به منظور تعیین نوع  آن ضروری است. این عمل، شامل گرفتن نمونه بافتی از بیضه به منظور بررسی وجود اسپرم (آزواسپرمی انسدادی) و یا عدم وجود اسپرم (ترشح آزواسپرمی) می باشد.

آزمایش سنجش هورمون ها نیز می تواند به تعیین نوع آزواسپرمی کمک کند. به این صورت که، اگر سطح هورمونهایی که در اسپرماتوژنز(تولید اسپرم) نقش دارند تغییر کند، تشخیص آزواسپرمی از نوع ترشحی خواهد بود. با این حال، این روش به اندازه نمونه برداری از بیضه دقیق نیست.

 

انواع ازوسپرمی

آزواسپرمی ترشحی یا غیرانسدادی

این نوع از آزواسپرمی بیشترین نوع است که در 70٪ موارد وجود دارد. این بیماری می تواند مادرزادی (وجود بیماری در بدو تولد) یا اکتسابی(به دلیل بیماری یا درمان با داروهای سمی) باشد.

شایعترین علل ایجاد آزواسپرمی ترشحی شامل:

  • عدم خروج بیضه
  • قرار گرفتن در معرض مواد سمی: داروها ، رادیوتراپی و شیمی درمانی.
  • اختلالات ژنتیکی
  • عدم تعادل هورمونی
  • بیماری های بیضه: ضربه ، التهاب و واریکوسل شدید.

دستیابی به اسپرم در صورت ابتلا به آزواسپرمی ترشحی مشکل است، زیرا هیچ اسپرمی تولید نمی شود. خبر خوب این است که در مواردی گزارش شده که باروری در این بیماران امکان پذیر بوده است. در برخی موارد ناباروری مردان به علت آزواسپرمی ترشحی، تعداد خیلی کمی از اسپرم در بیضه فرد بیمار مشاهده شده است. بنابراین نمونه برداری های متعدد و کوچک از بیضه به منظور یافتن اسپرم انجام می شود. اگر اسپرم پیدا شود، منجمد می شود و بعداً در روش ICSI استفاده می شود. البته بسته به علت آزواسپرمی ترشحی، ایجاد باروری از طریق درمان هورمونی نیز امکان پذیر است. اما در شدیدترین موارد ، ممکن است مرد چاره ای جز استفاده از اسپرم اهدا کننده برای بچه دار شدن نداشته باشد.

 

علت های آزواسپرمی ترشحی یا غیرانسدادی

آزواسپرمی انسدادی

آزواسپرمی انسدادی به دلیل وجود مشكل در مجاری است كه اسپرم را از بیضه ها به مجرای ادراری منتقل می كند. شایع ترین علل ایجاد این نوع عبارتند از:

  • عدم وجود وازودفران به دلایل مادرزادی یا پس از یک عمل جراحی.
  • التهاب یا ضربه در بیضه ها، اپیدیدیم، وازو دفران یا پروستات.

با این حال، دستیابی به اسپرم در این اختلال آسان تر است. در موارد خاص، این نوع آزواسپرمی قابل درمان است و می توان انسداد را از بین برد و یا با استفاده از تکنیک های مختلف جراحی، ارتباط مجاری که به دلیل نقص مادرزادی هیچوقت ایجاد نشده را ایجاد نماید، که این امر باعث حضور اسپرم در مایع منی می شود. اگر هم این امکان وجود نداشت، اسپرم از طریق نمونه برداری از بیضه جمع آوری می شود و در ICSI استفاده می شود. معمولاً یک بیوپسی منفرد کافی است، زیرا اسپرماتوژنز در مردان مبتلا به آزواسپرمی انسدادی با حالت طبیعی اتفاق می افتد.

  1. آزواسپرمی و واریکوسل

رابطه بین آزواسپرمی و واریکوسل نسبتاً شایع است، زیرا در 5٪ موارد، افراد مبتلا به واریکوسل در نهایت به آزواسپرمی مبتلا می شوند.

واریکوسل به معنای بزرگ شدن غیرطبیعی سیاهرگهای موجود در بیضه است که این امر به طور مستقیم بر اسپرماتوژنز تأثیر می گذارد و می‌تواند از تولید اسپرم جلوگیری نماید.

بیماران مبتلا به آزواسپرمی ترشحی که برای بهبود واریکوسل، تحت عمل جراحی قرار می گیرند معمولاً 50٪ از بافت بیضه خود را بازیابی می کنند. علاوه بر این، تحرک اسپرم نیز در 55٪ موارد، بهبود می یابد.

 

به چه اسپرم­هایی تراتواسپرمیا گفته می­شود؟

به ناهنجاری­ های مورفولوژی (شکل) اسپرم، تراتوزواسپرمیا یا تراتواسپرمیا گفته می ­شود. این اختلال در مورفولوژی طبیعی اسپرم می ­تواند در سر، گردن و دم اسپرم ایجاد گردد و باروری مرد را تحت تاثیر قرار دهد. میزان حاملگی موفق در زوجینی که مرد دارای اسپرم­ هایی با مورفولوژی غیر طبیعی می­ باشد، بستگی به تعداد اسپرم ­های بد شکل در مایع سمن مردان دارد.

گزینه­ های درمانی مختلفی برای داشتن فرزند، در مردانی با مورفولوژی غیر طبیعی اسپرم وجود دارد و احتمال موفقیت باروری به پارامترهای باقی مانده طبیعی اسپرم بستگی دارد، زیرا تراتواسپرمیا ممکن است با ناهنجاری­ های دیگر مانند تعداد کم اسپرم ( اولیگواسپرمیا) یا تحرک کم اسپرم (آستواسپرمیا) همراه باشد. بر طبق معیارهای منتشر شده توسط سازمان جهانی بهداشت در سال 2010، زمانی تراتواسپرمی گفته می­ شود که بیش از 96 درصد از اسپرم­ های مرد دارای مورفولوژی غیر طبیعی باشد. تنها روش ممکن برای بررسی مورفولوژی اسپرم، استفاده از آنالیز مایع منی یا سمینوگرام می­ باشد. در برخی از آزمایشگاه ­ها از معیارهای دقیق کروگر برای ارزیابی نمونه منی نیز استفاده می ­کنند. مطابق با معیارهای کروگر، تراتواسپرمیا زمانی تعریف می ­گردد که بیش از 85 درصد اسپرم­ ها، مورفولوژی غیر طبیعی داشته باشند.

 

 

علل ایجاد تراتواسپرمیا

تراتواسپرمی با ناباروری مردان همراه است زیرا اسپرم ­ها به دلیل مورفولوژی غیر طبیعی قادر به ملاقات با تخمک نیستند. علل مورفولوژی غیر طبیعی اسپرم متنوع می­ باشد و در بیشتر موارد تعیین آن دشوار است. موارد زیر متداول ترین موارد هستند:

  • ناهنجاری­ های ژنتیکی
  • درمان­ های سرطان (شیمی درمانی و رادیوتراپی)
  • عفونت­ های باکتریایی در اسپرم
  • ضربه یا آسیب به بافت بیضه
  • اختلالات بیضه، مانند واریکوسل
  • تب
  • دیابت شیرین (DM) یا مننژیت
  • استعمال دخانیات، الکل و مواد مخدر
  • عادت­ های ناسالم: رژیم غذایی نامتعادل ، قرار گرفتن در معرض مواد سمی، استفاده از لباس ­های خیلی تنگ و غیره
  • مصرف برخی از داروها

تراتواسپرمی در برخی از این موارد قابل درمان می­ باشد. به عنوان مثال، اگر تراتواسپرمیا به علت تب، عفونت یا استرس ایجاد شود، با از بین رفتن این شرایط، مرد دوباره تولید اسپرم طبیعی را شروع می­کند. اگر علت آن با عادت­های ناسالم همراه باشد، انتخاب عادت­های سالم مانند رعایت رژیم غذایی متعادل، ترک سیگار و … می ­تواند کیفیت اسپرم را بهبود بخشد.

نقص در مورفولوژی اسپرم

نقص در مورفولوژی اسپرم را می­توان به انواع مختلف بسته به موقعیت آن­ها طبقه بندی کرد:

نقص در سر اسپرم

نقص در گردن اسپرم

نقص در دم اسپرم.

 

پس از بررسی مورفولوژی اسپرم با تجزیه و تحلیل مایع منی، برای متخصص امکان تعیین نوع تراتواسپرمی و درجه شدت آن با استفاده از معیارهای دقیق کروگر وجود دارد:

تراتواسپرمی خفیف: بین 10 تا 14 درصد اسپرم­ها دارای مورفولوژی طبیعی هستند.

تراتواسپرمی متوسط­: درصد اسپرم با مورفولوژی طبیعی بین 5 تا 9 درصد است.

تراتواسپرمی شدید: مورفولوژی طبیعی در کمتر از 5 درصد اسپرم وجود دارد.

 

 

زمانی که پارامترهای باقی مانده اسپرم، به ویژه تعداد اسپرم و تحرک اسپرم، در یک مرد مبتلا به تراتواسپرمی طبیعی باشد، می­ تواند به یک بارداری طبیعی دست یابد. با این وجود، هنگامی که زن و شوهر سعی در بارداری دارند اما بارداری هرگز اتفاق نمی­افتد، مردان می­توانند برای بهبود مورفولوژی اسپرم­ ها، یک سری نکات پزشکی را رعایت کنند. از طرف دیگر، اگر تراتواسپرمیا منشأ ژنتیکی داشته باشد و یا از بدو تولد وجود داشته باشد (مادرزادی)، یافتن گزینه درمانی ممکن است، سخت­تر شود.

 

 راه ­های درمان برای تراتواسپرمیا

  • درمان­ های طبیعی برای تراتواسپرمیا

ابتدا، مردان مبتلا به تراتواسپرمی باید سبک زندگی خود را تغییر دهند و عادت­های ناسالم خود را ترک کنند، مانند سیگار کشیدن یا نوشیدنی­های الکلی. به دنبال یک رژیم غذایی متعادل و همیشگی باشند. به ویژه غذاهای غنی از آنتی اکسیدان­ها مانند ال-کارنیتین، آلفا لیپوئیک اسید، لیکوپن، گلوتاتیون، کوآنزیم Q ، کاروتنوئیدها و… که کیفیت اسپرم را افزایش می­دهند. لازم به ذکر است که روغن ماهی سرشار از اسیدهای چرب امگا 3 نیز هستند، که مصرف آن برای سلامت باروری مردان بسیار مفید می­باشد.

  • درمان­ های باروری برای تراتواسپرمیا

در صورت نیاز به درمان باروری در مردان مبتلا به تراتواسپرمیا، تلقیح داخل رحمی (IUI) می­تواند به عنوان اولین انتخاب در نظر گرفته شود، به شرط آنکه تراتوزواسپرمی، خفیف باشد. تعداد اسپرم و تحرک اسپرم طبیعی باشد و شریک زن مشکل باروری نداشته باشد. به طور خلاصه، هنگامی که تراتواسپرمیا علت ناباروری در زوجین باشد، IUI یک گزینه درمانی است. از طرف دیگر، در موارد تراتواسپرمی متوسط تا شدید یا اگر ترکیبی از اختلالات مختلف اسپرم وجود داشته باشد، تکنیک IVF / ICSI انتخاب خواهد شد. ICSI نوعی IVF است که با استفاده از تزریق کوچک، سلول اسپرم طبیعی را مستقیماً وارد سلول تخمک می­کنند و مطمئن می­شوند که لقاح رخ می­دهد.

 آیا تراتواسپرمیا باعث سقط جنین می­شود؟

در اصل، مورفولوژی غیر طبیعی اسپرم منجر به سقط جنین نمی­شود، چرا که تخمک بارور شده به رحم متصل شده است. با این حال، اگر اسپرم دارای یک ناهنجاری ژنتیکی باشد، احتمال سقط جنین وجود دارد.

 آیا تراتواسپرمیا می­تواند یک تخمک را بارور کند؟

بله، به شرطی که مورد خفیف تراتواسپرمیا باشد. در موارد متوسط یا شدید تراتواسپرمیا، تکنیک­ ICSI که در آن متخصص سلول اسپرم را با تزریق کوچک به درون تخمک قرار می­دهد، مورد نیاز است.

  مورفولوژی صفر به چه معناست؟

اگر درصد اسپرم طبیعی صفر باشد، این بدان معنی است که مرد دچار تراتواسپرمیا شدید است و تنها راه ممکن برای بارداری او استفاده از روش­های کمک باروری IVF / ICSI می­باشد.

 نتیجه گیری

تراتواسپرمی به این معنی است که مورفولوژی طبیعی اسپرم تغییر کرده است، به عنوان مثال سر، گردن و دم اسپرم، مورفولوژی غیر طبیعی دارند. اسپرماتوزوئیدها با مورفولوژی تغییر یافته نمی­توانند به درستی شنا کنند و به لوله­های فالوپ، جایی که لقاح در آن اتفاق می­افتد، برسند. در صورت رسیدن اسپرم غیر طبیعی به تخمک، نمی­تواند آن را به درستی بارور کنند. به طور معمول، اسپرم­های غیر طبیعی، ناهنجاری­های کروموزومی را به همراه دارند که در صورت لقاح، ممکن است به یک جنین تغییر یافته منجر شوند که در رحم کاشته نشود یا به سقط زودرس منجر شوند. به همین دلایل، بارداری طبیعی با تراتوزواسپرمی برای یک مرد دشوار است.

 

عوامل تاثیرگذار بر کیفیت اسپرم

عوامل تاثیر گذار بر کیفیت اسپرم

امروزه 50 درصد از علل ناباروری در زوجین مربوط به مردان می باشد که با کیفیت پایین اسپرم در مایع سمن همراه است. برای یک لقاح موفق، اسپرم باید از لحاظ شکل و ساختار، حرکت، تعداد و یکپارچگی DNA کیفیت بالایی داشته باشد. هر گونه اختلال درکیفیت اسپرم مانند بد شکلی اسپرم، کاهش حرکت اسپرم، کاهش تعداد اسپرم و شکست DNA اسپرم می¬تواند منجر به ناباروری در مردان شود. فاکتورهای مختلفی می توانند بر کیفیت اسپرم مردان اثر گذارند.

عوامل تاثیرگذار بر کیفیت اسپرم

وزن

اضافه وزن یا چاقی مي توانــد پيــش زمينــه بســياري از بيماري هــايی ماننــد ديابــت، بيماري هـاي قلبـي-عروقی و سـرطان باشد. تحقیقات نشان داده است که اضافه وزن، کیفیت اسپرم‌ها را تحت تاثیر قرار می دهد. و میزان باروری مردان را کاهش می‌دهد. چاقی باعث کاهش حرکت اسپرم، اختلال در نعوظ و تغيير هورمون هاي توليد مثلي می گردد. مطالعات ثابت کرده اند که DNA ی اسپرم مردان چاق دارای آسیب‌هایی است که نتیجه نهایی آن عدم باروری می باشد. در برخي تحقيقات دیگر گزارش شده است كه كاهش وزن در افراد چاق به بهبود كيفيت مايع منی و هورمون هاي توليد مثلي منجر مي شود. به همین دلیل داشتن یک رژیم غذایی سالم، ورزش کردن و داشتن فعالیت بدنی نقش اساس در کنترل وزن و حفظ کیفیت اسپرم ها دارد.

 

عوامل تاثیر گذار بر کیفیت اسپرم

نوع تغذیه بر کیفیت اسپرم و باروری مردان تاثیر دارد. در مردانی که رژیم غذایي متعادلی دارند. شش برابر افزایش باروری نشان داده شده است. مصرف چربي های اشباع نشده، آنتي اکسیدان ها (ویتامین ها)، میوه ها و سبزیجات می تواند بر روی باروی مردان موثر باشد. مصرف ماهي و امگا3، روی، ويتامينC ، ويتامين Eباعث افزایش تعداد اسپرم و افزایش اشکال طبیعی اسپرم می شود.

مصرف نوشیدنی های شیرین شده با شکر باعث کاهش حرکت اسپرم می شود. تحقیقات در دانشگاه هاروارد نشان داده است. که مصرف غذاهای حاوی مقادیر زیاد چربی های اشباع مثل همبرگر و سیب زمینی سرخ شده و چربی های موجود در گوشت قرمز، لبنیات پرچرب به کیفیت اسپرم صدمه می زند.

همچنین مطالعات دیگر نشان داده اند که مصرف کم فولات (ویتامین B9 یا اسید فولیک) توسط مردان، احتمال ناهنجاری های کروموزومی را در اسپرم افزایش می دهد، در نتیجه باروری تخمک ها بواسطه ی اسپرم های غیرطبیعی منجر به سقط جنین یا ناهنجاری های جنین می گردد. بهترین راه تامین اسید فولیک مورد نیاز بدن مردان، مصرف مولتی مکمل ها یا افزودن مواد غذایی سرشار از این ماده ی مغذی به رژیم غذایی می باشد.

مواد غنی از اسید فولیک عبارتند از:

سبزیجات از جمله اسفناج، کلم بروکلی و کاهو
• لوبیا، نخودفرنگی، عدس
• میوه هایی همچون لیمو، موز، طالبی، هندوانه، پرتقال، کیوی، انبه
• قلوه و جگر
• زرده ی تخم مرغ، شیر، دانه های آفتابگردان

تغذیه از عوامل تاثیرگذار بر کیفیت اسپرم

استرس و اضطراب

پژوهش های انجام شده نشان داده است. که استرس و اضطراب در مردان بر روابط زناشویی تأثیر گذار است و باعث کاهش اسپرم می‌گردد. برخی از مردانی که در معرض استرس روانی قرار می‌گیرند. نابارور هستند .پیروی از یک الگوی خواب مناسب، رژیم غذایی مناسب، ورزش کردن، مشارکت در جمع دوستان، مشارکت در فعالیت های اجتماعی و… به کاهش استرس و اضطراب کمک می کند.

 

اضطراب از عوامل تاثیرگذار بر کیفیت اسپرم

 

عوامل فیزیکی

تحقیقات نشان داده است که عوامل فیزیکی مانند دما، ضربه و… باعث کاهش کیفیت منی، افزایش بروز سرطان بیضه و کارآیی ضعیف اسپرماتوژنز و… می شوند.
• دما
دمای ایمن برای اسپرم ها 34.5 درجه سانتی گراد است. یعنی دمایی پایین تر از دمای داخل بدن (37 درجه سانتی گراد). بنابراین اسپرم سازی در کیسه ی بیضه که خارج از بدن قرار دارد انجام می شود. تا اختلالی در تولید اسپرم ایجاد نشود. شنا در استخرهای آّب گرم سونا، جکوزی و کار کردن در محیط های گرم مانند خشک¬شویی، نانوایی و یا کارخانه ذوب آهن، می تواند دمای بیضه ها را افزایش دهد. و تولید و بلوغ اسپرم ها را تحت تاثیر قرار دهد. لازم به ذکر است که استفاده طولانی مدت از لپ تاپ هنگامی که بر روی پاها قرار دارد. می تواند باعث افزایش دمای بیضه ها و در نهایت منجر به کاهش کیفیت اسپرم شود.

 

عوامل محیطی تاثیرگذار

 

ضربه

اغلب ضربه های وارده به بیضه، تصادفی بوده که در طی فعالیت های ورزشی، تصادفات و یا در اثر برخورد اشیاء ایجاد می شوند. ورزشکاران از جمله کسانی هستند که بیشتر دچار آسیب بیضه ای مانند چرخش بیضه ای و آسیب های اپیدیدیم می شوند.

ضربه به بیضه منجر به خروج آن از محل اصلی خود می شود و تشخیص آن بستگی به معاینات کامل فیزیکی و سیتی اسکن از لگن دارد. ضربه به بافت بیضه می تواند قسمت اعظمی از بافت بیضه را تخریب کند و بر کیفیت اسپرم، بلوغ سلول های زایای اولیه و فعالیت جنسی مرد تأثیر بگذارد. ضربه ی دو طرفه به بافت بیضه در مردان منجر به آزواسپرمی، کاهش هورمون های FSH، LH و تستوسترون می گردد.

 

تاثیر ضربه

 

عوامل شیمیایی

عوامل شیمیایی مانند دخانیات، داروها و برخی از مواد شیمیایی باعث مشکلاتی نظیر سرطان بیضه و برخی ناهنجاری¬های مادرزادی نظیر کریپتورکیدیسم میشود.
• دخانیات
بطور کلی مصرف سیگار، قلیان، ماری جوانآ و الکل یکی از عوامل کاهش کیفیت اسپرم ها می باشد. برای مثال سیگار حاوی بیش از 4000 ماده شـیمیایی است که بسیاري از آن ها سمی و سـرطان زا می باشند. مطالعـات نشان داده است. که سـیگار تـاثیر منفـی بـر پارامترهاي اسپرم دارد. در افراد سیگاري، میزان حجم منی، تعداد و تحرک اسپرم نسبت به افـراد غیـر سیگاري کمتر می باشد. علاوه بر این در افـراد سـیگاري میزان لکوسیت ها (گلبول سفید)، اسپرم هایی با سرهای غیر طبیعی در مایع منی افزایش می یابد.

نیکوتین

نیکوتین موجود در سیگار به راحتی از غشای سلول های بدن بخصوص اسپرم، عبور می کند. و با اجزای درون سلولی مانند پروتئین های مورد نیاز تقسیم سلولی واکنش می دهد، بدین ترتیب منجر به اختلال در تقسیم سلولی می شود. تحقیقات انجام شده بر روی حیوانات آزمایشگاهی نشان داده است که نیکوتین موجود در سیگار باعث اختلال در تولید اسپرم، آتروفی و تحلیل بیضه ها می شود. مصرف سیگار در مردان علاوه بر کاهش کیفیت اسپرم منجر به تولد نوزادانی با ناهنجاری های مادرزادی و مبتلا به سرطان می شود.

مصرف الکل با اثر بر روی سلول هاي لایدیگ که ترشح کننده هورمون تستوسترون می باشد. سطح هورمون تستوسترون در خون را کاهش می دهد. و منجر به اختلال در عملکرد سيستم تولید مثلی مردان می شود. مصرف الکل اغلب با کاهش ميل جنسي. اختلال در انزال (تأخير در انزال يا زود انزالي)، ناباروري و آتروفي بيضه همراه می باشد. کاهش تعداد اسپرم، اختلال در حرکت اسپرم، افزایش اشکال غیر طبیعی اسپرم، افزايش آسیب به DNA اسپرم از جمله عوارض مصرف نوشيدني هاي الکلي است. الکل در بلوغ داخل اپيديديمي اسپرم ها اختلال ايجاد ميکند، لذا اسپرم هاي نابالغ و رادیکال های آزاد افزایش می یابد که در نهايت توان باروري کاهش می یابد.

 

تاثیر مصرف سیگار و دخانیات بر کیفیت اسپرم

 داروها

امروزه یکی از علل ناباروری در مردان مصرف داروها گزارش شده است. داروها مي توانند به واسطه مکانیسم هایی که به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر توليد اسپرم اثر می گذارند، بر کیفیت اسپرم و عملكرد جنسي مردان تأثيرگذارند و موجب نقص باروري شوند. برای مثال داروهای ضد افسردگی مهار کننده ی  انتخابی بازجذب سرتونین (SSRI ) باعث کاهش تعداد اسپرم، کاهش حرکت اسپرم، کاهش اشکال طبیعی اسپرم، کاهش هورمون های جنسی FSH،LH و T و افزایش آسیب DNAی اسپرم و تاخیر در انزال می شوند.
امروزه برای درمان بسیاری از بيماري هاي مقـاربتي و عفـوني مربـوط بـه دسـتگاه ادراري تناسلي از داروهای آنتی بیوتیک استفاده می شود مصرف برخی از داروهای آنتی بیوتیک مانند پنی سیلین، تترا سایکیلین، ايزونيازيـــد، استرپتومايـــسين و تايميكوزين بر کیفیت اسپرم اثر منفی دارند و منجر به کاهش حرکت اسپرم، کاهش تولید اسپرم، افزایش شکست DNA اسپرم می شوند.

 

تاثیر داروها بر کیفیت اسپرم

 

مواد شیمیایی

برخی از مواد شیمیایی باعث کاهش کیفیت اسپرم ها می شوند مانند پلوتونیوم که به طور گسترده در صنعت هسته ای استفاده می شود. اکسید اتیلین که یک ضدعفونی کننده ی شیمیایی است. سایر مواد شیمیایی که با کاهش کیفیت اسپرم همراه اند. عبارتند از کادمیوم، سرب، جیوه. این مواد باعث آسیب به سلول های سرتولی در نهایت منجر به اختلال در تولید اسپرم می شوند.

امروزه استفاده از آفت کشها خصوصاً توسط کشاورزان سهم نسبتا زیادی در اختلالات باروری دارند. مصرف آفت کش ها در کشور ما طبق آمار موجود حدود 22-21 هزار تن در سال. و حدود 2/1 %میزان مصرف جهانی است. چندین مطالعه بر روی مواجهه شغلی با آفت کشها و تاثیر مضر آن بر باروری انسان صورت گرفته است. که با به تاخیر انداختن بارداری بدون استفاده از وسایل پیشگیری بیشتر از 12 ماه، سقط خودبخودی، مرده زایی، کاهش وزن هنگام تولد و اختلالات رشدی را گزارش نموده اند.

تاثیر عوامل شیمیایی

تاثیر سیگار بر ناباروری مردان

بررسی تاثیر سیگار بر پارامترهای اسپرم

تعداد زیادي از مردان در سراسر جهان سیگار می کشند و به عنوان یک واقعیت شناخته شـده اسـت کـه دود سـیگار، حامل بسیاري از مواد جهش زا و سرطان زا می باشد. این مطالعه با هدف ارزیابی تاثیر کشیدن سیگار بر پارامترهاي اسپرم انجام شده است.سیگار، حاوي مواد سمی و سرطان زاي بسیاري می باشـد. مطالعات نشان می دهد که سیگار بیش از 4000ماده شـیمیایی دارد که بسیاري از آنها سمی و حدود 40عـدد از آن هـا سـرطان زاست.

تاثیر سیگار بر ناباروری مردان

تاثیر سیگار بر پارامترهای منی

مطالعـات بسیاري نشان داد که سـیگار مـی توانـد، یـک تـاثیر منفـی بـر پارامترهاي اسپرم داشته باشد. و این تاثیر می توانـد، وابسـته بـه دود باشد. در بسیاري از تحقیقات چنین نتیجـه گیـري شـد کـه افراد سیگاري، میزان حجم منی و تعداد اسپرم کمتر می شـد و هم چنین اسپرمهاي آنان از تحرك کمتري نسبت به افـراد غیـر سیگاري برخوردار است. شواهد موجود، حاکی از آن است که تاثیر سیگار بر اسپرم از تاثیر سیگار بر سیرکولیشن بیضه و همچنـین تاثیر آن بر سلولهاي سرتولی و لایدیک می باشد.

تاثیر نیکوتین بر اسپرم افراد نورمواسپرمیک

نيكوتين يكي از عمده ترين اجزاي دود سيگار است. كه مي‎تواند اثرات سوء‎اي در بدن انسان داشته باشد. هدف از اين مطالعه بررسي تاثير نيكوتين بر اسپرم افراد نورمواسپرميك مي باشد. در اين پژوهش نيكوتين با غلظت هاي 5/0 و 1 ميلي مولار بر روند اكسيداسيون ليپيدهاي غشايي (LPO)، تعادل بين مولكول هاي گلوتاتيون اكسيده (GSSG) و احياء شده (GSH)، فعاليت آنزيم گلوتاتيون S-ترانسفراز (GST) و نيز ميزان شكنندگي DNA سلولهاي اسپرم در افراد نورمواسپرميك و با در نظرگيري اثرات متقابل آنتي اكسيدان ها مورد بررسي قرار گرفت.

ويتامين C، گلوتاتيون (GSH) و ترولوكس (آنالوگ محلول در آب از ويتامين E )به عنوان مواد آنتي اكسيدان مورد استفاده قرار گرفتند. تيمارهاي نيكوتيني (5/0 و 1 ميلي مولار) باعث افزايش سطوح مواد واكنش دهنده تيوباربيتوتيك (TBARS)- به ميزان 5/51% و %78در محيط عمل گرديدند.

مواد آنتي اكسيدان موجب كاهش سطوح TBARS گرديدند كه در اين بين ترولوكس در حالت تنها واجد بهترين نتيجه بود. و در مقابل ويتامينC در هنگام حضور يونهاي دو ظرفيتي آهن در محيط عمل، موجب افزايش TBARS گرديد. نسبتGSH به GSSG در تيمارهاي نيكوتيني به ميزان 20/49% و 30/60% كاهش يافت.

فعاليت GST نيز به ميزان 01/34% و 19/57% افزايش معني داري را نشان داد در بررسي ميزان استحكام DNA سلولهاي اسپرم توسط روش ستاره دنباله دار(Comet) مشخص شد. كه تيمارهاي نيكوتيني موجب افزايش شكستگي در مارپيچ دوتايي DNA اسپرم هاي تيمار يافته گرديدند. سطوح افزايش يافته TBARS و نيز كاهش نسبت GSH به GSSG مويد گسترش روند اكسيداسيون در ليپيدهاي غشايي سلولهاي اسپرم بوده كه به واسطه عمل راديكالهاي آزاد مشتق از اكسيژن به انجام رسيده است. افزايش فعاليت GST نيز نشانگر گسترش روند LPO در اين سلولها مي باشد. مجموعه تغييرات فوق منجر به اختلال عملكردهاي اسپرم شده كه منجر به كاهش قدرت باروري اسپرم و ناباروري به دنبال خواهد داشت. نیکوتین به راحتی از غشاي سلول هـاي بـدن عبـور می کند و قابلیت واکنش با برخی از اجـزاء درون سـلولی نظیـر پروتئین توبولین در سیتوپلاسم سلولهاي در حـال تقسـیم نظیـر سلولهاي زاینده جنسی را دارا است و بدین ترتیب موجب اختلال در تقسیم سلول می شود.

مطالعات نشان داد که تیمار نیکوتینی، موجب اختلال در فراینـد سپرماتوژنز، آتروفی و تحلیل بیضه ها در موشهاي آزمایشـگاهی می گردد). هم چنین سیگار کشیدن پدر می تواند. بـه همـراه آنومالی هاي مادرزادي و سرطانهاي اطفال باشـد و ایـن کـه بـا موتاژن بودن سیگار ارتباط دارد یا نه، هنوز روشـن نیسـت. مردان سیگاري به سه گروه تقسیم شدند. سیگاري خفیف )1-9 نخ در روز. (، سـیگاري متوسـط ) 10-19نـخ در روز. ( و سـیگاري شدید ) بیش از 20نخ در روز. اسپرم مردان سیگاري، تراکم و حرکت رو به جلوي کمتري نسـبت بـه افـراد غیر سیگاري دارد.

نتیجه گیری

هیچ تفاوت معنی داري در تراکم، تحرك، اشکال و کیفیت اسـپرم در مـردان سـیگاري و غیـر سـیگاري وجـود نـدارد. و تنهـا مـردان سیگاري حجم مایع منی و میـزان کـل اسـپرماتوزوئید کمتـري نسبت به غیر سیگاریها داشتند). اگرچـه مـردان سـیگاري کاهش باروري را بخاطر مصرف سیگار تجربه نمـی کننـد.  ولـی کسانی که کیفیت اسپرم خوبی ندارند، می توانند، با ترك سیگار پیش آگهی بهتري را براي باروري خود رقم بزنند.

تاثیر قهوه بر کیفیت اسپرم

تاثیر مصرف قهوه و کافئین بر ناباروری در مردان

​​​​ناباروی و سبک غذایی

​​​​​​​​تقریبا ۱۳ درصد از افرادی که به سن باروری رسیده اند با مشکلات باروری مواجه هستند و به نظر می‌رسد عوامل مردانه تا ۳۰ درصد از این مشکلات را تشکیل می‌دهند. کیفیت منی از فاکتور های اصلی باروری مردان است. عوامل زیادی به عنوان دلایل کاهش میزان باروری مردان وجود دارد، از جمله عادات سبک زندگی و گرایش به سمت رژیم غذایی غربی با پروتئین بالا.بنابراین، با توجه به تاثیر سیگار، مصرف الکل‏، وزن فعالیت فیزیکی و رژیم غذایی‏ بر روی اسپرماتوژنز. رابطه بین پارامترهای منی و سبک زندگی تاثیر گذار است. کافئین (‏۱، ۳، ۷ – تری متیل گزانتین)‏ در قهوه، چای، نوشیدنی‌های غیرالکلی (‏به ویژه نوشیدنی‌های حاوی کالری و نوشیدنی‌های انرژی‌زا)‏ و شکلات یافت می‌شود. کافئین به راحتی از غشاهای بیولوژیک عبور می‌کند. به سرعت در سراسر بدن توزیع می‌شود. در بزاق، شیر مادر، جنین و نوزاد یافت می‌شود. مولکول کافئین به راحتی توسط انسان‌ها جذب می‌شود. و تقریبا در عرض ۱۵ دقیقه پس از مصرف به اوج خود می‌رسد.

تاثیر قهوه بر کیفیت اسپرم

اثرات کافئین بر سیستم عمومی بدن

کافئین اثرات بیولوژیکی متعددی از جمله تحریک سیستم عصبی مرکزی. افزایش ترشح کاتکول آمین ها. شل شدن ماهیچه‌های صاف و تحریک ضربان قلب دارد، که هم اثرات مثبت و هم اثرات منفی بر سلامتی می­گذارد. در حالی که مصرف متوسط ممکن است اثر حفاظتی کمی را در برابر برخی بیماری‌های سیستم قلبی عروقی و متابولیسم کربوهیدرات‌ها و لیپیدها (‏از جمله اشکال مختلف بیماری‌های قلبی عروقی، آریتمی، نارسایی قلب، دیابت، بیماری کبد و حتی بیماری پارکینسون )ایجاد کند، مقادیر بیش از حد ممکن است منجر به اثرات مضر سلامتی شود.  یکی از نگرانی‌های خاص. افزایش مصرف نوشیدنی‌های انرژی‌زا است. که غنی از کافئین هستند و در میان جوانان بسیار محبوب هستند.

اثرات کافئین بر سیستم تولید مثل مردان

مصرف قهوه یا کافئین با میزان بالای تستوسترون و گلوبولین متصل شونده به هورمون جنسی SHBG  در ارتباط است.  کافئین پروفایل گلیکولیتیک و اکسیداتیو سلول‌های سرتولی را تغییر می‌دهد. و در فرایند تولید مثل مردان دخالت می‌کند. در دوره های زندگی جنینی و بلوغ. کافئین ممکن است به طور غیر مستقیم با تاثیر بر سیستم هیپوتالاموس – هیپوفیز – گناد و یا با اثر سمی مستقیم بر اپیتلیوم ژرمینال عمل کند. علاوه بر این، فرض شده ‌است که مصرف قهوه نه تنها بر پارامترهای منی بلکه بر تمامیت DNA اسپرم نیز تاثیر می‌گذارد.

با توجه به این که آسیب DNA اسپرم انسان نیز می‌تواند توسط آسیب بیضه یا پس از بیضه شامل استرس اکسیداتیو تعیین شود.این جنبه دارای ارتباط بالقوه ای است.  شواهد موجود نشان می‌دهد. که نمونه‌های منی حاوی درصدی از سلول‌های قطعه‌قطعه شده DNA بالای یک آستانه بحرانی.سطح پایینی از موفقیت بارداری دارند. بنابراین، به منظور جمع‌بندی اطلاعات موجود، مرور سیستماتیک داده‌های اپیدمیولوژیک از مطالعات مشاهده‌ای در زمینه ارتباط بین مصرف قهوه و کافئین با پارامترهای باروری مردان شامل کیفیت منی، سطح پلوئیدی اسپرم، سلامت DNA اسپرم و زمان بارداری در این مقاله آورده شده است.

 

تاثیر کافیین بر باروری مردان

متغیرهای منی و کافیئن

​​​​​​​​حجم اسپرم:

​​​​​​​​ برخی مطالعات نشان داده اند؛ در مردانی که بیش‌ترین مصرف قهوه را دارند. حجم منی در مقایسه با مردانی که مصرف کمتری دارند را کمتر می باشد.

تعداد اسپرم:

​​​​​​​​ارتباطی بین مصرف قهوه / کافئین و تعداد کل اسپرم وجود ندارد.

غلظت اسپرم:

​​​​​​​​نتایج مربوط به غلظت اسپرم مشابه نتایج مربوط به شمارش کلی اسپرم است. در ارتباط با مصرف قهوه تفاوت معنی‌داری مشاهده نشده است. در مردان با بالاترین میزان مصرف (‏۴ یا بیشتر فنجان قهوه در روز)‏، غلظت در مقایسه با مردانی که اصلا قهوه نمی‌خوردند بالاتر گزارش شده است، اما در مقایسه با مردانی که ۱ تا ۳ فنجان قهوه در روز مصرف می کنند کم‌تر است.

تحرک اسپرم:

​​​​​​​​در مورد قابلیت تحرک کلی یا پیشرونده‏ نتایج متناقضی وجود دارد. بیشتر مطالعات هیچ تفاوت معنی‌داری را در میان گروه‌های مصرف قهوه / کافئین نشان ندادند. در دو مطالعه افزایش درصد اسپرم‌های متحرک در مردانی که بیش‌ترین مصرف را دارند. مشاهده شده است.

​​​​​​​مورفولوژی اسپرم:

مورفولوژی به عنوان درصدی از فرم‌های نرمال یا غیرعادی اسپرم گزارش می­شود. ارتباط معنی دار بین هر یک از پارامترهای مورفومتریک هسته‌ای اسپرم (‏اندازه، شکل، رنگ و بافت)‏  با مصرف کافئین وجود دارد. ​

 

کافئین و آسیب به DNA

​​​​​​​​به طور خاص اثرات کافئین بر آنیوپلوئیدی اسپرم در زمینه اثرات آمیخته یا در واکنش با الکل و سیگار مورد بررسی قرار گرفته است. مصرف کافئین، که به عنوان معادل‌های فنجان قهوه در هر روز اندازه‌گیری شده است. ارتباط خطی قابل‌توجهی را با افزایش ناهنجاری‌های کروموزومی نشان می دهد. یک رابطه مثبت بین نوشیدن قهوه روزانه و فقدان کروموزوم X یا Y  ‏و همچنین نوشیدن قهوه ۶ بار در هفته و کروموزوم اضافی ۱۸  مشاهده شده است. این ارتباط پس از محاسبه عوامل شناخته‌شده یا مظنون به تاثیر بر آنیوپلوئیدی (‏سن، مصرف الکل و سیگار)‏ ادامه یافته است. علاوه بر آنوپلوئیدی، یکپارچگی DNA نشان‌دهنده پارامتر بسیار مهمی است که نشان‌دهنده ناباروری مردان و نتیجه بالقوه مراکز ART  است. اما هیچ ارتباطی بین مصرف قهوه و ترکیبات DNA اسپرم وجود ندارد. در این رابطه، باید در نظر گرفته شود که اختلافات بین مطالعات ممکن است مربوط به روش‌های مختلف ارزیابی آسیب DNA باشد. تست قطعه‌قطعه شدن DNA  اسپرم به طور کلی همبستگی متوسطی را با یکدیگر نشان می‌دهد. هیچ کدام از آن‌ها اطلاعات خاصی در مورد ماهیت و شدت آسیب DNA ارایه نمی‌دهند، و هنوز مشخص نیست که کدام یک از این تست‌ها بر بهینه‌سازی تصمیم‌گیری بالینی ترجیح دارد. ​

کافئین و خطر دیسپرمیا (لقاح تخمک با دو اسپرم)

دیسپرامیا  به صورت غلظت کم (‏بین ۵ و ۱۰ میلیون  اسپرم  در میلی‌لیتر)‏، تحرک پیشرونده ۳۰ درصد، فرم معمولی ۳۰ درصد، لکوسیت ها یک میلیون در میلی لیتر و بدون آگلوتیناسیون اسپرم تعریف می­شود. خطر ابتلا به دیسپرمیا  با تعداد فنجان قهوه در روز افزایش می یابد.

کافئین و زمان بارداری برنامه‌ریزی‌شده

​​​​​​​​کسانی که سطح بالاتری از کافئین را دریافت می‌کردند، کاهش توانایی باروری را تجربه می کنند. با در نظر گرفتن تمام عوامل مخدوش گر بالقوه مربوطه، مردانی که روزانه ۴ – ۷ نوشیدنی کافئین مصرف می‌کردند دارای نسبت شانس پایین تری  در مقایسه با ۳ نوشیدنی کافئین در روز بودند.

کافئین و ART

​​​​​​​​یک مطالعه آینده‌نگر میزان موفقیت ART را در میان افراد مصرف کننده کافئین بررسی نموده است. نویسندگان اظهار داشته‌اند که مصرف کافئین  در مردان تاثیری بر باروری؛ بارداری یا زایمان زنده ندارد. از طرف دیگر افزایش مصرف کافئین مردان به ۱۰۰ میلی‌گرم اضافی در روز به طور قابل‌توجهی خطر چندقلوزایی را ۲.۲  برابر برای مصرف معمول در طول عمر افزایش می‌دهد.

کافیین و مراکز درمان ناباروری

سیستم های در تعامل با کافئین در بدن

نوشیدنی‌های کافئین‌دار می‌توانند از طریق مکانیسم‌هایی که کافئین را درگیر نمی‌کنند، بر باروری تاثیر بگذارند. به عنوان مثال، مصرف نوشیدنی‌های حاوی کولا می‌تواند از طریق افزایش خطر مقاومت به انسولین، سندرم متابولیک و افزایش وزن باعث کاهش باروری شود. بر این اساس، نشان‌داده شده‌است. که مصرف نوشابه های انرژی زا به طور کلی (‏و در نتیجه نه تنها کولا) ‏به شدت بر ویژگی‌های اسپرم تاثیر می‌گذارد. در مورد کیفیت مطالعه، در بیشتر مقالات منتشر شده، ارتباط بین مصرف کافئین و نتایج باروری به عنوان عوامل بالقوه یا به خوبی شناخته‌شده. مانند فراوانی آمیزش، سیگار کشیدن، بیماری‌های اندام‌های تولید مثل، مصرف الکل، سن و BMI در نظر گرفته شده است.

مکانیسم های اثر کافئین بر ناباروری مردان

​​​​​​​​این مرور سیستماتیک بر ارتباط بین مصرف قهوه / کافئین و ناباروری مردان با استفاده از سه نتیجه اصلی تمرکز داشت:متغیرهای منی، آسیب DNA اسپرم و زمان بارداری. در بیشتر مطالعات، به نظر نمی‌رسد که پارامترهای منی تحت‌تاثیر مصرف کافئین، حداقل کافئین از قهوه، چای و نوشیدنی‌های کاکائو قرار گرفته باشند. در مقابل، برخی مطالعات اثر منفی استفاده از این نوشیدنی‌ها و مصرف نوشیدنی‌های گازدار بر حجم، تعداد و غلظت را نشان داده‌اند. در مورد نقایص DNA اسپرم، به نظر می‌رسد که مصرف کافئین با آنیوپلوئیدی و شکست DNA مرتبط باشد. در نهایت، نوشیدن قهوه در برخی مطالعات با طولانی شدن زمان بارداری همراه بوده‌است، اما نه همه آن‌ها. هتروژنیتی شدید در اندازه‌گیری مواجهه، طراحی مطالعه، و نتایج مطالعه شده در حال حاضر. امکان به دست آوردن یک شکل مشخص از رابطه بین مصرف قهوه / کافئین و ناباروری مرد را محدود می‌کند. اگرچه قهوه منبع اصلی کافئین است. اما ارزیابی قهوه به تنهایی ممکن است میزان مصرف کافئین را کاهش دهد و در نتیجه نقش آن را به عنوان یک عامل منفی تلقی کرد. از سوی دیگر، اندازه‌گیری قهوه، چای و نوشابه غیرالکلی کولا به نظر می‌رسد که به اندازه کافی به مصرف کافئین نزدیک باشد باشد. انتخاب دقیق کنترل‌ها و اطلاعات مربوط به عوامل مداخله‌گر معمولا در مطالعات با کیفیت خوب وارد می شود. اما ممکن است عوامل زمینه‌ای در نظر گرفته نشوند.

رژیم غذایی  کافئین دار و ناباروری

نقش جدید استرس و رژیم غذایی در ناباروری مردان قابل‌توجه است. مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار و قهوه ممکن است. با الگوهای رژیم غذایی خاص و یا عادات سبک زندگی مرتبط باشد و ترک عادت آن ممکن است مشکل باشد. برای مثال، ارتباط بین متغیرهای منی و نوشیدنی‌های بدون الکل حاوی کافئین، ممکن است یک اثر مخرب را نشان دهد. به عبارت دیگر، نوشیدنی‌های غیرالکلی به جای کافئین ممکن است  از طرق دیگر مضر باشند. ارتباط مشاهده‌ شده برای مقدار بالای نوشیدنی‌های کولا را نمی توان به محتوای کافئین موجود در کولا نسبت داد.

قهوه و ناباروری مردان

نتیجه گیری

اسپرماتوژنز یک فرایند پیچیده است که به عوامل خارجی متعددی حساس است.​شواهد منتشر شده حاکی از آن است که مصرف کافئین، احتمالا با وجود آسیب DNA اسپرم. ممکن است تاثیر منفی بر عملکرد تولید مثل جنس نر داشته باشد. شواهد از مطالعات اپیدمیولوژیک بر روی پارامترهای منی و باروری مردان هر چند متناقض است. اما مطالعات دیگر با رعایت ضوابط طراحی‌شده. با معیارهای از پیش تعریف‌شده برای آنالیز منی و انتخاب موضوع. و نیز تعریف عادات سبک زندگی، برای رسیدن به شواهد قوی در مورد تاثیر کافئین بر پارامترهای منی و باروری مردان ضروری هستند.

باروری

تاثیر ناباروری در اعتماد به نفس مردان

یکی از مشکلاتی که در طول دوران زندگی یک مرد می تواند برایش اتفاق بیفتد مسئله ناباروری است. ناباروری یک بیماری چند وجهی است و همراه خود همیشه مشکلات دیگری هم به وجود می آورد. طبق تحقیقات و مطالعات انجام شده. افرادی که بیماری های جسمی و فیزیولوژیکی را تجربه می کنند. یک سری عوامل روان­شناختی هم برای آن ­ها پیش می آید. ناباروری هم یکی از مشکلاتی است که در زندگی افراد ممکن است پیش آید.  علاوه بر اینکه احتمالا زندگی مشترک زوجین را تهدید کند. افراد را تحت همان عوامل روان­شناختی قرار دهد. متاسفانه مردانی که تجربه ناباروری را دارند دچار یک سری بحران­های روحی- روانی هم می شوند.که در زندگی مشترک و شخصی آن­ ها مشکلاتی بوجود می ­آید که از بین آن ها می توان به پایین آمدن اعتماد به نفس اشاره کرد.

 

باروری

 

چرا مردانی که دچار ناباروری هستند اعتماد به نفس خود را از دست می دهند؟                                           

داشتن اعتماد به نفس در زندگی نشان از آن دارد که فرد قادر است و می تواند مسائل شخصی و اجتماعی خود را بهتر کنترل کند.پیش ببرد و در امورات خود موفقیت لازم را کسب کند. اما ممکن است خواسته یا ناخواسته در زندگی مشکلی پیش بیاید که باعث برهم خوردن روند عادی زندگی شود و آن طور که باید فرد نتواند امورات زندگی خود را کنترل کند و دچار بحران و مشکلات بعدی شود. اما مردانی که دچار ناباروری هستند با گذشت زمان ممکن است اعتماد به نفس خود را از دست بدهند. هنگامی که مردان از مشکل خود اطلاع پیدا می­کنند استرسی را تجربه می کنند که موجب از هم پاشیدگی روحی آن ها می شود.همچنین حس ضعف و ناتوانی در آن ها به وجود می آید. قرار گرفتن در معرض استرس و ناامیدی از جمله عواملی است که در کاهش اعتماد به نفس دخیل هستند. علاوه براین؛ مردانی که ناباروری را تجربه می­کنند و ناامید هستند از اینکه که دیگر نمی توانند بچه دار شوند یک سری حساسیت نسبت به نگرش اطرافیان، دوستان و جامعه در خود احساس می کنند. همچنین فکر می کنند که مورد قضاوت و یا ترحم قرار می­گیرند؛ از اینکه آن­ها فردی بیمار یا ضعیف هستند و همین مسئله هم باعث می شود که آنها اعتماد به نفس خود را از دست بدهند و نتوانند آن­طور که باید در جمع دوستان و یا جامعه حضور داشته باشند.

 تاثیر ناباروری بر اعتماد به نفس مردان

عدم پیگیری درمان در مردان نابارور درگیر با پایین بودن اعتماد به نفس

مردانی که قدرت باروری ندارند. باید دائما به پزشک برای تحت درمان قرار گرفتن مراجعه کنند و تحت کنترل پزشک باشند. بعضی از مردان شاید برای اینکه کسی از مشکل آنها خبر نداشته باشد احتمالا یا از ادامه درمان خودداری می کنند و یا بصورت پنهانی به دکتر مراجعه می کنند وداروهای خود را دور از دید افراد نگه می دارند ومصرف می کنند که این عامل هم می تواند با پایین بودن اعتمادبه نفس ارتباط داشته باشد.

تاثیرات پایین بودن اعتماد به نفس در مردان نابارور در زندگی مشترک                       

مردان نابارور که اعتماد به نفس خود را از دست می دهند ممکن است در رابطه با شریک زندگی شان، خودشان را دست پایین بگیرند.  احساس سرخوردگی داشته باشند و دائم در زندگی مشترک فکر کنند که همسرشان نسبت به آن ها برتری خاصی دارد.این باعث می شود بار سنگینی از افکارات و رفتارهایی را متحمل شوند. اعتماد به نفس پایین در مردان نابارور باعث می شود که در برقراری رابطه جنسی با شریک­شان دچار مشکل شوند. یا حتی وارد رابطه نشوند که باز این مسئله هم می ­تواند زمینه ای برای مشکلات دیگر باشد. همچنین اعتماد به نفس پایین باعث احساس انزوای اجتماعی، اختلال در مهارت­های شغلی واجتماعی و ناتوانی در مقابله با استرس های زندگی نیز می گردد. اعتماد به نفس پایین عامل ایجاد کننده احساس تنهایی در افراد نابارور هم می تواند باشد. افرادی که احساس تنهایی را تجربه می کنند به وفور می توانند دچار دیگر عوامل روان­شناختی هم شوند. بنا بر طبق تحقیقات انجام شده اعتماد به نفس پایین با گذشت زمان می تواند منجر به بروز افسردگی شود که در مقالات آینده به موضوع  افسردگی و ناباروری مردان خواهیم پرداخت.

تاثیر کاهش اعتماد به نفس بر زندگی مشترک

اعتماد به نفس پایین در مردان نابارور و تغییرات هورمونی

مطمئنا احساس مثبت و خوش­بینانه در زندگی موجب می شود که افراد امورات زندگی خود را طوری تنظیم کنند و پیش ببرند که باعث نرمال و عادی بودن زندگی­شان گردد که این مسئله باعث اعتمادبه نفس بیشتری می شود  و این امر با سطح بالای هورمون اندورفین ارتباط دارد. هرچقدر که ترشح اندورفین در بدن زیاد باشد. حال روحی بهتر و مساعدتر می شود وکاهش آن می­ تواند اثرات منفی در روان افراد ایجاد کند. مطالعات مختلف ثابت کرده است که ضربات روحی می­تواند در سطح کاتکولامین­ ها واندورفین ها تغییراتی ایجاد کند. که این مسئله هم باروری را دچار اختلال می کند.
اعتماد به نفس پایین در مردان نابارور می تواند باعث شود که مردان تحرک کمتری داشته باشند. همینطور از ورزش کردن دست بکشند. تحرک و ورزش کردن علاوه برتقویت اعتماد به نفس و عملکرد جسمی در افزایش سطح تستوسترون هم نقش دارد. تستوسترون بالا باعث باکیفیت شدن مایع منی مردان می شود .هر چقدر که سطح هورمون تستوسترون پایین باشد این مسئله می­ تواند بر باروری اثر بگذارد.

تغییرات هورمونی مردان نابارور در اثر کاهش اعتماد به نفس

نتیجه گیری

همان طور که گفته شد ناباروری در مردان می­ تواند یکی از مسائلی باشد که در پس آن مشکلات دیگری هم می ­تواند پیش بیاید که باید به آن ها توجه کرد. ناباروری علاوه بر اینکه از بعد فیزیولوژی باید مورد بررسی و درمان قرار گیرد. باید به عوامل روان­شناختی همراه آن نیز توجه شود. کاهش اعتمادبه نفس جزو عواملی است که در پس ناباروری برای مردان پیش می آید. و اثرات مختلفی روی این بیماری دارد. اعتماد به نفس پایین هم باعث مشکل در ایجاد رابطه جنسی با شریک جنسی می شود. و هم مشکلات دیگری را برای زندگی شخصی و اجتماعی به وجود می آورد. و بستر را برای پدید آمدن دیگر عوامل مرتبط با موضوعات روانشناختی فراهم می آورد. با توجه و تمرکز بر راهکارهای روان­شناختی و تغییر سبک زندگی و استفاده از مشاوران روان شناسی می توان در راه کارهایی را برای مقابله ارائه داد. و شانس بارور بودن را افزایش داد.

 

 داروهای ضدافسردگی و باروری مردان

داروهای ضد افسردگی و باروری مردان

در این مقاله در ارتباط با تاثیر داروهای ضد افسردگی بر باروری و عملکرد جنسی مردان صحبت خواهیم کرد. چرا که امروزه در ارتباط با اثر داروهای ضد افسردگی بر باروری مردان مطالعاتی صورت گرفته است .

امروزه ناباروری دیگر یک مساله بیولوژیکی نیست و سلامت روانی و اجتماعی زوجین را نیز تهدید می­کند.هر کدام از زوجین نابارور ممکن است به شیوه متفاوتی به ناباروری و درمان آن واکنش دهند.اما پاسخ های شایع آن ها کاهش اعتماد به نفس،اشکال در برقراری ارتباط با دیگران،کاهش رضایت از زندگی اضطراب و افسردگی است.مطالعه ها نشان داده اند عوامل خطر ساز مانند افسردگی و اضطراب با کاهش میزان باروری و عوارض دوران بارداری در ارتباط هستند. افسردگی تجربه ناخوشايندی است و می ‌تواند روی  عملکرد واحساس لذت مردان از زندگی تاثیر نامطلوب بگذارد. داروهای ضد افسردگی ‌ می‌‌توانند به بهبود سريعتر كمك كنند اما این دارو ها عوارض جانبی ای نیز خواهند داشت. مصرف داروهای روان پزشكی به دنبال مشكلات روانی با تأثير بر محور هيپوتالاموسی – هيپوفيزی- گنادی ميتوانند بر عملكرد جنسی تأثيرگذار باشند .

 داروهای ضدافسردگی و باروری مردان

دارو های ضد افسردگی چگونه اثر می کنند؟

جواب قطعی برای این سوال وجود ندارد، اما به نظر میرسد که دارو های ضد افسردگی فعالیت بعضی از مواد شیمیایی مغز به نام نوروترانسمیترها را افزایش می دهند. مغز در واقع یک عضو جنسی بسیار حساس می باشد. تمایلات جنسی در مغز آغاز شده و به نقاط دیگر سرایت می کنند. این سازوکار به دلیل وجود مولکول های شیمیایی به خصوصی به نام گیرنده های عصبی میسر می شود. این مولکول ها منجر به افزایش ارتباطات میان سلول های مغزی شده و جریان خون بیشتری را به سمت عضو جنسی هدایت می کنند. مشکل اینجاست که در حضور افسردگی و دیگر اختلالات خلقی، مدارهای مغز که با استفاده از این مولکول ها با یکدگیر ارتباط دارند، عملکرد مطلوب خود را از دست می دهند. در افسردگی غالباً سروتونین و نورآدرنالین که هر دو جز نوروترانسمیتر ها هستند، دچار اختلال می شوند. افرادی که از داروهای ضد افسردگی استفاده می‌کنند با اختلالاتی در میل یا فعالیت جنسی روبه‌رو هستند.

سه مورد از شایع ترین علایم افسردگی در مردان

-درد فیزیکی:گاهی اوقات افسردگی در مردان به صورت درد های جسمانی مانند سردرد مکرر، مشکلات خواب، اختلال عملکرد جنسی و یا اختلالات گوارشی.

-خشم: این میتواند به صورت تحریک پذیری ،حساسیت، از دست دادن حس شوخ طبعی ، خلق و خوی کوتاه و یا حتی خشونت بروز کند.

-رفتار بی پروا :یک مرد مبتلا به افسردگی ممکن است شروع به نمایش رفتارهای خیالبافانه و یا خطرناک نماید . ممکن است بیش از حد دارو ، الکل و یا سیگار مصرف کند.

مشکلات جنسی ناشی از مصرف داروهای ضد افسردگی عبارتند از :

  • ناتوانی در شروع رابطه جنسی یا لذت بردن از آن
  • اختلال نعوظ یا تاخیر در انزال برای مردان
  • کاهش میل جنسی
  • ناتوانی در رسیدن به ارگاسم

عوارض مصرف داروهای ضدافسردگی بر اسپرم

امروزه با افزایش شیوع افسردگی در جوامع ،محققان توجه بیشتری نسبت به اثرات ناشی از استفاده طولانی مدت داروهای ضد افسردگی بر روی باروری و عملکرد جنسی معطوف داشته اند . مطالعات نشان داده اند که داروهای ضد افسردگی مانند ایمیپرامین و نورتریپتیلین ،تحرک اسپرم را مهار میکنند.داروی نفازودون نیز موجب کاهش تعداد و تحرک اسپرم میشود.اختلال ناشی از مصرف داروی کلومیپرامین بیش تر شامل کاهش در حجم و تحرک اسپرم است. داروهای ضد افسردگی‌سروتونرژیک مانند فلوکسیتین و وینلافاکسین نیز به صورت غیر مستقیم ،با تاثیر بر میل جنسی ، قابلیت نعوظ و ظرفیت پرتاب منی، باروری مردان را کاهش می دهند.مصرف این داروها در مردان منجر به کاهش تعداد حرکت و اشکال طبیعی اسپرم می شود.

 داروهای ضدافسردگی و باروری مردان

تاثیر داروهای روان پزشکی و آرام بخش بر اسپرم

مصرف داروی سیتالوپرام در دراز مدت باعث شکست کروموزوم‌های اسپرم و منجر به ناباروری می شود. به طور کلی استفاده طولانی‌مدت از داروهای مهارکننده برداشت جذب سروتونین موجب تاثیر در شکت کروماتین اسپرم و آسیب به  DNA  اسپرم می شود.  اختلال در باروری ناشی از مصرف این رده از داروهای ضدافسردگی، با آزمایش تجزیه منی مشخص نمی‌شود. زیرا با انجام آزمایش پارامترهای تجزیه منی دارای (تعداد، حرکت و شکل اسپرم) طبیعی هستند و فقط آزمایش شکست DNA وجود ناباروری را مشخص می‌کند. لیتیوم داروئی است که بطور نسبتاً زیاد توسط روانپزشکان مورد استفاده قرار می گیرد. این دارو علاوه از کاهش دادن میل جنسی، ممکن است در 15 درصد مردان سبب اختلال در نعوظ گردد. داروهای آرام بخش و خواب آور شامل کلردیازپوکساید، دیازپام، اگزازپام، آلپرازولام، لورازپام و کلونازپام می باشند. کلاً این رده از داروها عوارض سوء جنسی کمتری دارند، ولی اگر همراه با لیتیوم مصرف شوند در 49 درصد بیماران سبب مشکلات جنسی می شوند.

اثرات جنسی مصرف داروهای ضد افسردگی

ارزیابی اثر داروهای ضد افسردگی در کاهش میل جنسی مشکل است.زیرا در شخص افسرده بین افسردگی و کاهش تحریک و لذت جنسی ارتباط تنگاتنگی وجود دارد.به دنبال استفاده از داروهای ضد افسردگی ،عدم نعوظ نیز ممکن است مطرح شود که بیشتر به علت اثرات ثانوی جنسی مصرف داروهای ضد افسردگی حدود ۲تا۳۵درصد است.البته میزان از کار افتادگی نعوظ در مردان افسرده قبل از درمان ۲۵تا۴۰ درصد گزارش شده است.از دیگر اثرات ثانوی جنسی مصرف داروهای ضد افسردگی سروتونرژیک،به تاخیر افتادن زمان ارگاسم یا عدم ارگاسم است. همچنین تاخیر در جهش منی نیز به دنبال استفاده از داروی کلومیپرامین در حدود ۹۶ درصد افراد مشاهده شده است.

مکانیسم عمل داروهای ضدافسردگی

مکانیسم دارو های ضد افسردگی در تغییر عملکرد اسپرم شناسایی نشده است وفقط عوامل هورمونی درون ریز عصبی ممکن است در این زمینه با تنظیم فعالیت واسطه های شیمیایی  نقش موثری در عملکرد جنسی مردانه داشته باشند.برای مثال ، سروتونین ، با مهار دوپامین و تحریک عامل آزاد کننده پرولاکتین ،سطح پرولاکتین را افزایش میدهد. افزایش پرولاکتین میتواند طی سه مکانیسم ،باروری را از بین ببرد :

  1. در سطح هیپوتالاموسی،  به وسیله بالا بردن سطح دوپامین مانع رها شدن هورمون آزاد کننده گنادوتروپین می شود.
  2. در سطح هیپوفیزی ،مانع ترشح هورمون های لوتئینی و محرکه فولیکولی میشود.
  3. در سطح گنادی ، مانع ترشح هورمون های ترشحی میشود .

اما هميشه نمي توان گفت كه داروهاي ضد افسرگي به علت افزايش سطح پرولاكتين در بدن، باروري را از بين می برند . چون مكانيسم اثر داروهاي ضد افسردگي بر اسپرماتوژنز و حركت اسپرم آشكار نيست احتمال دارد داروهاي ضد افسردگي با اثر بر pH يا چسبندگي اسپرم، اثر بر غلظت نيتريك اكسايد )يك مهار كننده حركت اسپرم ( و يا اثر بر اسيد گاما آمينوبوتريك ) تنظيم كننده فيزيولوژيك حركت اسپرم موجب تغيير در اسپرماتوژنز و حركت اسپرم شده باشند.

بسیاری از واسطه های شیمیایی بر محور هیپوتالاموسی -هیپوفیزی -گنادی اثر میکند و بدین طریق بر اسپرماتوژنز مردان تاثیر میگذارند.این دارو‌ها با‌کنترل سمپاتیک و پاراسمپاتیک ،بر تحریک جنسی ، نعوظ،انزال،ارگاسم و‌حتی به واسطه اثرات جانبی داروها بر گیرنده های کولینرژیک و آدرنرژیک میتوانند بر باروری نیز تاثیر داشته باشند.

 داروهای ضدافسردگی و باروری مردان

نتیجه گیری

ناباروری در مردان ممکن است به دلایل گوناگونی از جمله عوامل هورمونی ، تشریحی ،خود ایمنی ،ژنتیک و محیطی باشد .ارزیابی مشخصات به کمک آزمون های فیزیکی ،تجزیه منی و سنجش هورمونی انجام میشود. اغلب مردانی که برای تشخیص ناباروری مراجعه میکنند اسپرم در منی دارند.اما تعداد آنها کم است (غلظت طبیعی اسپرم ۵تا۲۰ میلیون بر میلی لیتر ،در الیگو اسپرمی زیر ۱میلیون بر میلی لیتر) یا اینکه حرکات و شکل آنها غیر طبیعی بود . بیش تر تحقیق های موجود در‌مورد اثر عوامل روان پزشکی بر روی باروری و‌ تولید مثل در زن ها متمرکز هستند. این مقاله‌در مورد اثرات بالقوه داروهای روان پزشکی بر روی مردان پرداخته است. با وجود این‌که‌تنظیم هورمونی عمل جنسی مردانه و زنانه بسیار مشابه هستند.ولی در زنان تعداد اوسیت ها قبل از تولد مشخص شده است. در حالی که در مردان فرایند تشکیل گامت در تمام طول عمر تداوم دارد. بنابراین نسبت به مواد خارجی آسیب پذیر تر هستند .این موضوع بیان گر اهمیت تحقیق در مورد اثرات پنهانی داروها بر روی باروری مردان است.

انالیز مایع منی

تست ارزیابی اسپرم (اسپرموگرام) همراه با تفسیر نتایج

از مسائل مهم در علم پزشکی، مشکل ناباروری و کاهش باروری است. ناباروری به معنای عدم ایجاد بارداری پس از یک سال ارتباط جنسی بدون استفاده از وسایل پیشگیری از بارداری می باشد. حدود ۱۵ درصد زوجین در سال اول باردار نمی شوند. احتمال موفقیت در بارداری برای زوج های جوان و سالم در هر چرخه ی تولیدمثل تقریبا ۲۵-۲۰ درصد است. در این میان علت ناباروری در اکثر مردان ناشناخته می باشد. سرمنشا این عدم شناخت، می تواند از ناآگاهی افراد درباره ی عملکرد دستگاه تناسلی مردان و فرایندها و عوامل تاثیرگذار بر آن باشد.ارزیابی اسپرم یکی از راهکارهای مقاابله با ناباروری مردان می باشد.

 

انالیز مایع منی

 

تولید اسپرم از چه زمانی و تحت کنترل چه مواردی انجام می شود

مدت زمان اسپرماتوژنز در انسان، از ابتدای تولید اسپرم تا زمان انزال، ۶۴ روز طول می کشد. تغییرات مشاهده شده در پارامترهای موجود در آنالیز مایع منی نشان دهنده ی نتیجه ی تاثیر فاکتورهای بیولوژیکی، جسمی، شغلی و مواردی از این قبیل می باشد که به نوعی طی دو ماه قبل از جمع آوری مایع منی بر فرد تاثیر گذاشته است.

کنترل هورمونی تولید اسپرم توسط بخش های مهم زیر انجام می شود:

  • هیپوتالاموس با هورمون آزاد کننده ی گنادوتروپین  (GnRH)
  • هیپوفیز قدامی با هورمون محرک فولیکولی  (FSH) و هورمون لوتئین ساز  (LH)
  • بیضه ها با هورمون تستوسترون

مایع منی و ویژگی های آن

يك نمونه طبيعي مایع منی بايد ظاهري  يكنواخت، خاکستري ( یا شیری) و نيمه کدر و بوي مخصوص نم گرفته و تلخ داشته باشد. مایع منی پس از انزال به حالت لخته شده تبدیل می گردد. بعد از حدود نیم ساعت، مایع منی به حالت مایع درمی آید که اگر این مدت زمان طولانی باشد، نشان از وجود عفونت است.  pH مایع منی قلیایی و در حد ۸-۷/۲ می باشد ولی نباید بیش از حد قلیایی ( مواردی همچون عفونت) یا اسیدی ( مواردی همچون بیماری های غده پروستات) باشد. اولین بخش مایع منی در انزال، بیشترین تعداد اسپرم با بهترین تحرک را دارا می باشد.

مایع منی از ترشحات غدد مختلفی تشکیل شده است که شامل موارد زیر می باشد :

  • ترشحات پروستات که ۳۰-۲۵ درصد حجم مایع منی را تشکیل می دهد
  • ترشح آن تحت کنترل دی هیدروتستوسترون بوده و تولید یک مایع سفید رنگ، شفاف، رقیق و قلیایی می کند که شامل آنزیمهای پروتئولیتیک (فیبرینولیزین)، اسید سیتریک، اسید فسفاتاز، PSA و لیپیدها می باشد
  • ترشحات بیضه که ۵-۲ درصد حجم مایع منی را تشکیل می دهد
  • ترشحات سمینال وزیکول ها (یا کیسه منی) که ۷۵-۶۵ درصدحجم مایع منی را تشکیل می دهد

وظيفه کيسه منی توليد مايع مغذی زرد رنگ غلیظی ( قند به ویژه فروکتوز، پروتئين، اسیدهای آمینه، سیترات، آنزیم ها، فلاوین ها، ویتامین C، فسفریل کولین، پروستاگلاندین و … که باعث مهار سیستم ایمنی زنان بر علیه آنتی ژن های خارجی موجود در مایع منی می شود) جهت تغذيه اسپرم ها می باشد.
ترشحات غدد بولبواورترال و غدد کوپر کمتر ازیک درصد حجم مایع منی را تشکیل می دهند. ترشحات این غدد به داخل اورترا ریخته شده و به عنوان یک لوبریکانت (لغزنده) عمل می کنند. موکوس ترشح شده از این قسمت باعث افزایش تحرک اسپرم ها در محیط واژن و سرویکس شده و از پس زدن اسپرم ها به خارج از واژن جلوگیری می کند. همچنین خاصیت ژلی مایع منی مربوط به ترشحات غدد کوپر می باشد.
مایع منی طبیعی شیری رنگ می باشد. زرد، قهوه ای یا خونی بودن نشانه ای از غیرطبیعی بودن آن است. حجم مایع منی (ejaculation volume) باید حداقل در حد ۲ سی سی باشد. لازم به ذکر است که حجم مایع منی در نتایج آزمایشات تاثیر گذار است ولی نه به اندازه ی اهمیتی که پارامترهای مهم دارند. از کاهش حجم مایع منی به موارد تشخیصی مانند انسداد مجاری می توان پی برد.

 

بررسی مایع منی و ویژگی های آن

 

تشخیص ناباروری مردان با اسپرموگرام

اولین قدم برای تشخیص ناباروری مردان بعد از معاینه ی بیضه توسط پزشک، اسپرموگرام (آزمایش ارزیابی منی) می باشد. این آزمایش در عین داشتن کارایی لازم، تستی ارزان و غیرتهاجمی است که بهتر است در یک شرایط روانی مناسب در خانه با استفاده از ابزارهای ارزیابی در خانه مانند گجت اسپو (اولین گجت ارزیابی اسپرم در خانه) انجام شود.
اسپرموگرام سه عامل اصلی در طبیعی بودن اسپرم را می سنجد، شامل:

  • تعداد
  • مورفولوژی (شکل)
  • تحرک

اسپرم طبیعی دارای سر بیضی شکل، تنه و دم با حرکت رو به جلو پیشرونده می باشد.

 

تشخیص ناباروری مردان با اسپرموگرام

 

نکاتی که در هنگام انجام آزمایش اسپرم باید به آنها توجه کنیم

  • از نظر زمانی : فاصله زماني بين دو نمونه نبايد کمتر از ۷ روز و بيشتر از۳ هفته باشد. نمونه بايد در فاصله بين  ۲ الی ۵ روز از آخرين انزال جمع آوري شود.  به طور کلی نباید در روزهای ذکر شده هیچ گونه مایع منی، چه در حالت خواب و چه از طریق مقاربت جنسی، از بدن فرد خارج شود. علت این موضوع را اینگونه می توان بیان کرد که اگر آزمایش زودتر از زمان مقرر صورت گیرد، کاهش حجم نمونه را در پی خواهد داشت و اگر دیرتر صورت بگیرد، افت حرکت اسپرم و نهایتا نتیجه نادرست را به همراه خواهد داشت.
  • زمان تحویل نمونه: در مراکز ناباروری مکان خاصی به این منظور در اختیار زوجین قرار می گیرد. ولی اگر نمونه دادن برای افراد در این مکان مشکل باشد، می توانند نمونه را در منزل تهیه کنند. نکته ای که باید به آن توجه کنیم این است که حتما ظرف نمونه از آزمایشگاه گرفته شود و نمونه در عرض کمتر از نیم ساعت، در دمای ۳۵ درجه (می توانیم ظرف نمونه را چسبیده به بدن نگه داریم) به آزمایشگاه تحویل داده شود (سرد شدن منی، کاهش حرکت اسپرم را سبب می شود). بررسی نمونه حتما  باید تا حداکثر یک ساعت بعد از انزال انجام شود.

 

نکاتی که فرد در هنگام انجام آزمایش اسپرم به آنها توجه می کند

 

پارامترهای اسپرموگرام

براساس معیارهایی که مورد قبول سازمان بهداشت جهانی  می باشد، اسپرموگرام باید  شامل حداقل پارامترهای مورد پذیرشی که در زیر به اصلی ترین آنها اشاره می کنیم باشد:

  •  سیالیت (Liquefaction)

مايع مني در عرض ۶۰ دقيقه در حرارت اتاق و در عرض ۳۰-۲۰  دقيقه در حرارت ۳۷ درجه سيال می شود.
تشكيل لخته بلافاصله بعد از انزال، از خروج مايع مني از واژن جلوگيري کرده و همچنين باعث محافظت اسپرم ها از تماس مستقيم با pH  پايين موکوس سرويكس مي شود. تا اينكه مایع منی در عرض ۳۰-۲۰  در اثر فعاليت آنزيم هاي پرتئوليتيک پروستات سيال شده و با موکوس سرويكس مخلوط مي گردد و pH محيط را بالا مي برد. نقص در سيال شدن مايع مني نشان دهنده ی ترشح ناکافي پروستات ميباشد.

  •   ویسکوزیته (Viscosity)

در حالت طبيعي مايع مني وقتی که به  داخل يك پیپت ۵ ميلي ليتری کشيده شود، بايد به صورت قطعات مجزا رها شود ولي اگر تشكيل يك رشته نخي شكل طويل تر از ۲ سانتي متر بدهد، غير طبيعي محسوب شده و مي تواند باعث کاهش تحرک اسپرم ها شود.

  •   ظاهر (Appearance)

مايع مني پس ازسيال شدن بايد در حرارت اتاق و زير نور چراغ مورد بررسي قرار گيرد.
اگر تعداد اسپرم بسيار کم باشد، کدورت کمتري نشان مي دهد و اگر نمونه حاوي گلبول قرمز باشد به رنگ قرمز متمايل به قهوه اي در مي آيد. مايع مني دربيماران مبتلا به يرقان و  Pyospermia (وجود چرك در مايع مني به همراه موکوس فراوان) و يا بيماراني که ويتامين هاي  گروه B مصرف مي كنند، به رنگ زرد در مي آيد. البته رنگ زرد مي تواند نشانه آلودگي مايع مني به ادرار و يا طولاني بودن زمان آمیزش جنسي باشد.

  •   حجم (Volume)

حجم مايع مني بايد بطور طبيعي بين ۵-۱/۵ ميلي ليتر باشد. حجم کمتر از یک ميلي ليتر باعث کاهش احتمال تماس اسپرم ها با سرويكس مي شود و حجم بيش از ۷ ميلي ليتر نيز به دليل رقيق سازي، سبب کاهش تعداد اسپرم ها در ناحيه سرويكس مي شود.

  •  تعداد اسپرم (Concentration)

شمارش اسپرم بايد بعد از مخلوط نمودن ممتد و آرام مايع مني صورت گيرد.
قبل از اينكه فردي در طبقه بندي زیر قرا بگیرد، باید حداقل ۲ نمونه با فاصله زماني بيشتر از۲/۵ ماه از او گرفته شده و آزمايش گردد. رعايت فاصله زماني به اين دليل است که مدت زمان توليد يك اسپرم حدود ۶۴ روز است. طبقه بندی به شرح زیر می باشد :

  •  بارور (Fertile)، که تعداد اسپرم بيشتر از ۲۰ ميليون در هر ميلي ليتر باشد
  •  کم بارور (Subfertile)، که تعداد اسپرم بين ۲۰-۵  ميليون در هر ميلي ليتر باشد
  •  نابارور (Infertile)، که شامل موارد آزوسپرمي و یا تعداد اسپرم کمتر از ۵ ميليون در هر ميلي ليتراست

يك فرد با شمارش اسپرم کمتر از ۵ ميليون در هر ميلي ليتر و تحرك کمتر از ۲۰ درصد،  به عنوان يك فرد نابارور محسوب مي شود ولي مواردي از بارداري با همين تعداد کم نيز گزارش شده است. در نارسايي هاي بيضه چه به صورت اکتسابي (مثل عفونت ها) و چه به صورت مادرزادي (مثل سندرم کلاین فلتر) تعداد اسپرم کاهش مي يابد.

  •  اسیدیته (pH)

اسیدیته بايد تا يك ساعت پس از انزال اندازه گيري شود. میزان pH  طبيعي مايع مني حدود ۸-۷/۲ مي باشد. کاهش pH در حالات Azoospermia (فقدان اسپرم در مايع مني)، انسداد  Ejaculatory duct، فقدان مادرزادي دوطرفه ی Vas deferens و آلودگي مايع مني به ادرار، ديده مي شود. کاهش pH  مي تواند با افزايش  ترشحات پروستات نيز همراه باشد.
موارد pH بالاتر از ۸ معمولا ناشي از وجود عفونت در ناحيه پروستات، سمينال وزيكول و اپيديديم است که در اين صورت همراه با Pyospermia  مي باشد.

پارامترهاي ميكروسكوپی

  • حجم مایع منی، حداقل ۱/۵ سی سی (semen volume)
  • غلظت اسپرم، بیشتر یا مساوی ۱۵ میلیون در هر میلی لیتر (sperm concentration)
  • تعداد کل اسپرم، ۳۹  میلیون در هر انزال  total sperm number  (در تعداد زیر یک میلیون باید به علل انسدادی شک کرد)
  • تحرک کل اسپرم، بیشتر یا مساوی ۴۰ درصد (progressive motility)، یا ۳۲ درصد دارای حرکت پیشرونده
  •  قابلیت زنده ماندن (vitality)، بیش از ۶۵ درصد کل اسپرم ها زنده باشند

پارامتر های میکروسکوپیک آنالیز مایع منی

علاوه بر موارد ذکر شده، باید بدانیم که، ۴ درصد اسپرم ها باید مورفولوژی نرمالی داشته باشند. اگرتعداد اسپرم های با مورفولوژی طبیعی  کمتر از ۴ درصد باشد  به آن   Teratozoospermia  می گویند. در مقادير کمتر از۴ درصد ميزان موفقيت  IVF حدود ۷ الی ۸ درصد مي باشد و مقادير بين ۴ الی ۱۴ درصد با موفقيت متوسط IVF همراه است. در اسپرموگرام، اسپرم ها از نظر حرکتی به چهار نوع طبقه بندی می شوند که C،B،A وD هستند. نوع A و B مهمترین آنهاست که در مجموع، این دو باید ۵۰ درصد شان تحرک داشته باشند. فقط اسپرم هايي که حرکت مستقيم و پيشرونده دارند از لحاظ باروري داراي اهميت هستند.

 

بررسی پارامتر های میکروسکوپیک اسپرموگرام

 

طبقه بندی تحرک اسپرم ها

  •  اسپرم هایی با حرکت سریع و پیشرونده (Rapid Progressive) : سرعت حرکت اسپرم بیشتر از ۲۵ میکرومتر (حدود ۵برابر طول قسمت سر) در ثانيه مي باشد، که به آن گرید a   می گویند.
  •  اسپرم  هایی با حرکت کند و پیشرونده (Slow Progressive) : سرعت حرکت اسپرم بين ۵ تا ۲۵ ميكرومتر در ثانيه است، که به آن گرید b  می گویند.
  •  اسپرم های متحرک ولی غیر پیشرونده (Non Progressive) : اسپرم در جاي خودش حرکت مي کند و يا سرعت حرکت آن کمتر از ۵ ميكرومتر در ثانيه مي باشد، که به آن گرید c می گویند.
  •  اسپرم های غیر متحرک (Immotile) : اسپرم به طور کامل بي حرکت است، که به آن گرید d می گویند.

در اسپرموگرام، معمولا دو نمونه با فواصل حداقل ۳-۲ هفته درخواست می شود. به دلیل اینکه تعداد اسپرم ها روزانه تغییر می کند، یک نمونه کافی نیست. در واقع میانگین نمونه ها به عنوان بهترین نتیجه در نظر گرفته می شود.

 

 تحرک اسپرم

 

عوامل تاثیرگذار بر اسپرموگرام

  • افزایش دمای اسکروتوم (مانند واریکوسل)
  • انسداد دستگاه تناسلی
  • نارسایی بیضه (مانند بیضه نزول نکرده)
  • بیماری های مقاربتی
  • امواج
  • عفونت و تب
  • اختلالات غدد درون ریز
  • مشکلات ایمنولوژیکی
  • ناهنجاری های ژنتیکی
  • اضافه وزن یا BMI بیشتر یا مساوی با ۲۵ …

راهکارهایی برای حفظ توانایی باروری در مردان

  • تغییر سبک زندگی و استفاده از برنامه ی غذایی مناسب و ورزش
  • عدم مصرف سیگار و الکل
  • روابط جنسی سالم و استفاده از کاندوم برای کاهش بیماری های مقاربتی
  • پوشیدن لباس مناسب در صورت لزوم خصوصا مشاغل خاص
  • پرهیز از نشستن های طولانی، دوش مداوم آب گرم
  • عدم استفاده از داروهای مکمل بدنسازی …
نتیجه گیری

با توجه به اینکه ناباروری جزو مشکلات شایع در عصر حاضر می باشد، استفاده از فناوری های جدید و مقرون به صرفه برای تشخیص و درمان به موقع ناباروری ضروری به نظر می رسد.

 

چاقی و ناباروری

تاثیر چاقی بر اختلالات اسپرم و ناباروری در مردان

چاقی یک وضعیت پزشکی است که در آن چربی اضافی بدن یا بافت چربی سفید در بدن تجمع می‌یابد. تجمع چربی ممکن است سلامتی را تحت‌تاثیر قرار دهد و به طور بالقوه امید به زندگی را کاهش دهد. اگر شاخص توده ی بدنی یعنی  Bmi فرد بین ۲۵ تا ۳۰ کیلوگرم بر متر مربع باشد اضافه وزن تلقی میشود. اگر Bmi از ۳۰ کیلوگرم بر متر مربع تجاوز کند، نشان از چاق بودن فرد است. از آنجا که این کاهش در باروری به موازات افزایش میزان چاقی رخ داده‌است، احتمال اینکه چاقی علت ناباروری مردان باشد و کاهش باروری باید مد نظر قرار گیرد. چاقی با فاکتور مردانه با شیوع بالاتر ناباروری همراه است. مکانیسم‌های متعددی ممکن است برای اثر چاقی بر اختلالات اسپرم و ناباروری مردان، هم به طور مستقیم و هم به طور غیر مستقیم، از طریق القای آپنه خواب، تغییرات هورمونی کاهش سطوح inhibin B و آندروژن همراه با افزایش سطح استروژن و افزایش دمای اسکروتوم، در نهایت پارامترهای معیوب منی کاهش تعداد کل اسپرم، غلظت و تحرک در نظر گرفته شود.

 

چاقی و ناباروری

مکانیسم‌های پیشنهادی

عواملی که در اپیدمی چاقی نقش دارند. عبارتند از سبک زندگی بدون تحرک و یا مصرف افزایش‌یافته کالری، و یا هر دو. اغلب این عوامل همراه با ژنوتیپ نامطلوب رخ می‌دهند که فرد را مستعد چاقی می‌کند. مکانیسم‌های دخیل در ناباروری مردان اغلب مبهم و نامشخص است. تاکنون چندین روش برای این منظور پیشنهاد شده‌است. بسیاری از این مکانیسم ها ممکن است همراه با تنظیم نامناسب محور هیپوتالاموس_هیپوفیز شود.

فعالیت بیش از حد اروماتاز

فعالیت بیش از حد آروماتاز به دلیل چاقی با افزایش تعداد و اندازه سلولهای چربی همراه است. چربی کل بدن، چربی داخل شکمی و چربی زیر جلدی همگی با سطوح پایین تستوسترون آزاد و تام در مردان همراه بوده و بیشتر مردان چاق متقاضی درمان ناباروری با کاهش نسبت تستوسترون به استروژن همراه هستند. این کاهش با فعالیت بیش از حد آنزیم آروماتاز سیتوکروم P۴۵۰ توضیح داده می‌شود که در سطوح بالایی از بافت چربی سفید بیان می‌شود و مسئول یک مرحله کلیدی در بیوسنتز استروژن‌ها است. سطوح بالای استروژن‌ها در مردان چاق ناشی از افزایش تبدیل آندروژن‌ها به استروژن‌ها به دلیل زیست فراهمی بالای این آنزیم‌های آروماتاز است. تنظیم سطوح هورمون‌های جنسی می‌تواند باعث تغییرات بزرگی در اسپرماتوژنز و دیگر جنبه‌های تولید مثل جنس نر شود.
استروژن حتی در غلظت‌های پایین، از نظر زیستی فعال‌تر از تستوسترون است. با توجه به تغییرات اندک در میزان استروژن در گردش خون، می توان پتانسیل فعالیت استروژن در بیضه را افزایش داد. در حالی که عدم حضور کامل استروژن در بیضه منجر به اثرات سو بر روند اسپرماتوژنز و استروئیدوژنز می‌شود. سطح بالای استروژن وقتی در مدل‌های حیوانی مورد آزمایش قرار می‌گیرد، تاثیر مستقیمی بر اسپرماتوژنز دارد. استروژن‌ها ممکن است نقشی در تنظیم محور HPG داشته باشند. هر مقدار استروژن اضافی می‌تواند برای اسپرماتوژنز مضر باشد.

بافت چربی سفید به عنوان یک عضو درون‌ریز

بافت چربی سفید نسبت به حفظ هومئوستاز فیزیولوژیکی، تنظیم متابولیسم و ذخیره‌سازی انرژی، نقش اساسی تری را ایفا می‌کند. این بافت چربی تا ۲۰ درصد وزن بدن مردان را تشکیل می‌دهد. سلول‌های تشکیل‌دهنده آن حاوی یک قطره بزرگ چربی هستند. این سلول های چربی شامل ماکروفاژها و لنفوسیت‌ها است که آن را به یک واسطه مهم التهاب و متابولیسم تبدیل می‌کند. لپتین یکی از پروتئین‌های مترشحه از سلول‌های چربی سفید است. آنژیوتنسینوژن، رزیستین، آدیپیسین، پروتئین محرک آسیلاسیون، آدیپونکتین، پروتئین متصل شونده به رتینول و فاکتور نکروز توموری نیز در بسیاری از موارد ترشح می‌شوند.

ترشح لپتین

بافت چربی سفید جایگاه اصلی سنتز لپتین است. مطالعات همبستگی مثبت قوی بین سطح لپتین سرم و درصد چربی بدن را نشان می‌دهد. لپتین عمدتا توسط بافت چربی تولید می‌شود، اما می‌تواند توسط جفت، معده و عضلات اسکلتی نیز تولید شود. لپتین به عنوان یک عامل بالقوه، بسیاری از جنبه‌های دیگر از جمله تنظیم سیستم‌های نورواندوکرین، مصرف انرژی، خون‌سازی، رگ زایی، بلوغ و تولید مثل را پوشش می‌دهد. همچنین شیوع ناباروری در افراد چاق بیشتر از افراد غیر چاق است. لپتین به عنوان یک هورمون متابولیک و نوروآندوکرین عمل می‌کند. همچنین لپتین متابولیسم گلوکز و بلوغ جنسی و تولید مثل طبیعی دخالت دارد. بنابراین تغییرات غلظت لپتین پلاسما می‌تواند اثرات فیزیولوژیکی مهم و گسترده‌ای داشته باشد. اگر چه کمبود لپتین ناشی از جهش در ژن لپتین به طور گسترده مورد مطالعه قرار گرفته‌است و به عنوان عامل چاقی شناخته شده‌است،

اما اکثر افراد چاق با افزایش غلظت سرمی لپتین و عدم جهش در گیرنده لپتین حضور دارند. گیرنده لپتین در بافت بیضه وجود دارد و کشف لپتین در مایع منی ارتباط بین این هورمون پروتئینی و عملکرد تولید مثلی مردان را مشخص کرده‌است. افزایش لپتین ناشی از افزایش ترشح از بافت چربی باعث اختلال در تولید اسپرم و تولید آندروژن‌ها توسط سلول‌های لیدیگ می‌شود. کمبود لپتین در موش‌ها با اختلال در اسپرماتوژنز، افزایش آپوپتوز سلول زایا و افزایش بیان ژن‌های پیش آپوپتیک در بیضه مرتبط است. مطالعات نشان داده‌است که درمان جایگزینی تستوسترون باعث کاهش سطح لپتین در گردش خون می شود. با کاهش سطح لپتین بالا در بیماران چاق، ممکن است بتوان برخی از اثرات بالقوه سرکوب‌کننده لپتین اضافی را بر محور HPG معکوس کرد و روند اسپرماتوژنز و عملکرد اسپرم نرمال را بازگرداند.

ترشح رزیستین و مقاومت به انسولین

رزیستین یکی دیگر از فاکتورهای اختصاصی بافت چربی است که مقاومت به انسولین را القا می‌کند. حدود ۸۰ % مردان مبتلا به دیابت نوع ۲ نیز چاق هستند. افزایش ترشح رزیستین به دلیل افزایش تعداد سلول‌های چربی، چاقی را به دیابت نوع ۲ مرتبط می‌سازد. دیابت، سطوح بالای انسولین در گردش خون وجود دارد. هایپرانسولینمی که اغلب در مردان چاق رخ می‌دهد، اثر مهاری بر اسپرماتوژنز نرمال دارد. این امر می‌تواند با کاهش باروری مردان مرتبط باشد. در گروهی از مردان دیابتی، پارامترهای منی (‏غلظت، تحرک و مورفولوژی)‏با گروه کنترل تفاوت معنی‌داری نداشت، اما میزان آسیب هسته‌ای و میتوکندریایی Dna در اسپرم به طور معنی‌داری بیشتر بود. این آسیب Dna اسپرم می‌تواند باروری مردان و سلامت باروری آن‌ها را مختل کند.

علاوه بر ایجاد آسیب Dna اسپرم، سطح انسولین نیز نشان‌داده شده‌است. این امر بر سطح گلوبولین متصل شونده به هورمون جنسی (‏sHBG)‏تاثیر می‌گذارد، یک گلیکوپروتئین که به هورمون‌های جنسی، به ویژه تستوسترون و استرادیول متصل می‌شود. در نتیجه مانع فعالیت بیولوژیک آن‌ها به عنوان حامل می‌شود. سطوح بالای انسولین در گردش، sHBG در کبد را مهار می‌کند، در حالی که کاهش وزن، سطح sHBG را افزایش می‌دهد. در مردان چاق کاهش در sHBG به این معنی است که استروژن کمتری متصل خواهد شد که منجر به فعالیت بیولوژیکی بیشتر و استروژن آزاد می‌شود. علاوه بر تبدیل تستوسترون به استروژن در افراد چاق، کاهش توانایی sHBG در حفظ سطوح تستوسترون آزاد نیز به سطوح غیر طبیعی تستوسترون کمک می‌کند.

سموم محیطی و استرس اکسیداتیو

بیشتر توکسین‌های محیطی در چربی محلول هستند و در نتیجه در بافت چربی تجمع می‌یابند. تجمع این سموم نه تنها در اطراف بیضه و اسکروتوم بلکه در نقاط دیگر بدن می‌تواند باعث اختلال در روند طبیعی هورمون‌های تولید مثلی گردد. مواد سمی محیطی که در بافت چربی سفید اطراف اسکروتوم تجمع می‌یابند. بنابرین ممکن است اثر مستقیمی بر اسپرماتوژنز در بیضه داشته باشند. فرآیند اسپرماتوژنز شامل گونه‌های فعال اکسیژن (‏ros)‏ است. این عوامل مولکول‌های بسیار فعال و ناپایدار هستند که ممکن است منجر به استرس اکسیداتیو شوند. بنابرین می‌توانند موجب آسیب سلولی در بدن شوند.

ناباروری ناشی از فاکتور و می‌تواند منجر به آسیب Dna، تغییر شکل و آسیب به یکپارچگی غشای پلاسمایی اسپرم شود. همچنین رادیکال‌های آزاد اکسیژن می‌توانند با آسیب رساندن به ژنوم میتوکندری اسپرم، عملکرد و تحرک طبیعی اسپرم را تحت‌تاثیر قرار داده و باعث اختلال در عملکرد میتوکندری و کاهش تولید انرژی شوند. علاوه بر این، استرس اکسیداتیو در مکانیسم پاتوفیزیولوژیک اختلال نعوظ دخیل است.

وزن بیش از حد بدن می‌تواند تنظیم بازخورد محور HPG را مختل کند. تمام عوامل بالا ممکن است بر این عدم تنظیم تاثیر بگذارند و یا نتیجه آن اختلال باشد. همچنین می‌تواند به اختلالات کیفیت منی کمک کند. استروئیدهای جنسی و گلوکوکورتیکوئیدها تعامل بین محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – آدرنال و محور هیپوفیز – آدرنال را کنترل می‌کنند. هر گونه اختلال ممکن است به نوبه خود بر اسپرماتوژنز و عملکرد تولید مثل مردان تاثیر بگذارد. مردان با وزن طبیعی و سطوح پایین تستوسترون به طور منظم با سطوح بالای lH و FsH، در مقایسه با مردان چاقی که معمولا با سطوح پایین lH و FsH حضور دارند.

اینهیبین B، یک فاکتور رشد مانند است که توسط سلول‌های سرتولی در بیضه تولید می‌شود. به طور قراردادی هم تولید FsH و هم تحریک تولید تستوسترون توسط سلول‌های لیدیگ در بیضه را مهار می‌کند. به طرز شگفت آوری، افزایش جبرانی مورد انتظار در سطوح FsH در پاسخ به سطوح پایین inhibin B در مردان چاق مشاهده نمی‌شود. سطح پایین inhibin B ممکن است ناشی از اثرات تضعیف‌کننده سطح استروژن باشد. مطالعه‌ای توسط گلوبرمن و دیگران. مردان چاق و نابارور تغییرات غددی نشان می‌دهند که در مردان چاق و نابارور به تنهایی مشاهده نمی‌شود. این پاسخ معیوب به تغییرات هورمونی را می توان با عدم تنظیم جزیی یا کامل محور HPG توضیح داد.

 

چاقی و مضررات آن بر ناباروری

رابطه ی ژنتیک:

با وجود تاثیر شناخته‌شده چاقی بر ناباروری، بسیاری از مردان چاق بارور هستند و عملکرد و باروری طبیعی دارند. با این حال، از آنجا که چاقی می‌تواند ناشی از ژنوتیپ نامطلوب باشد. از آنجا که چاقی می‌تواند منجر به ناباروری شود، ارتباط ژنتیکی بین این دو عامل ممکن است این تفاوت را توضیح دهد. بیماران مبتلا به سندرم کلاین فلتر، پرادر – ویلی یا لارنس – مون – باردت – بیدل، همه درجات مختلفی از چاقی و ناباروری را نشان می‌دهند.

علاوه بر این، مردان نابارور و چاق به طور معنی‌داری سطوح تستوسترون پایین تری نسبت به مردان بارور چاق نشان دادند. اگر چه ژن‌های دخیل در این سندرم و مکانیسم های آن به خوبی شناخته شده‌است، اما ممکن است جهش‌های ژنتیکی دیگری با شدت کم‌تر وجود داشته باشند. این امر ممکن است تفاوت‌های بین مردان بارور و نابارور چاق را توضیح دهند. همچنین ارتباط ژنتیکی احتمالی بین چاقی و ناباروری را روشن سازند.

آپنه خواب:

آپنه ي خواب عبارت است از دوره ي خواب منفطع به علت دفعات مكرر مسدود شدن مسيرهوايي فوقاني و كمبود اكسيژن ناشي از آن و اغلب در مردان چاق و ديابتي ديده مي شود. مردان دچار آپنه ي خواب به نسبت گروه شاهد افزايش شبانگاهي تستسترون منقطعي و به تبع آن سطح ميانگين تستسترون و LH كمتري دارند. در تحقيقي پيرامون آپنه ي خواب در مردان چاق كه توسط لوبوشيتزكي بر روي بيماران گروه شاهد و جهت دار صورت گرفت. وي به اين نتيجه رسيد كه اين شرايط ناشي از كاهش فعاليت هيپوفيزي-گنادي است و كاهش تستسترون توأم با آن ناشي از چاقي و در درجات كمتري ناشي از خواب منقطع و كمبود اكسيژن است. اين منقطع بودن باعث توليد اسپرم و توانايي توليد مثل غيرعادي است.

اختلال در نعوظ:

اثر آپنه خواب بر تولید مثل به دلیل چاقی که خود یکی از علل ناباروری است.۷۶ % از مردانی که اضافه‌وزن دارند، اختلال نعوظ و کاهش میل جنسی را گزارش می‌کنند.

افزایش دمای بیضه:

افزایش Bmi می‌تواند با افزایش دمای بیضه، اسپرماتوژنز را مختل یا متوقف کند. افزایش توزیع چربی در ران‌های فوقانی، ناحیه سوپراپوبیک و اسکروتوم همراه با سبک زندگی کم‌تحرک اغلب همراه با چاقی می‌تواند منجر به افزایش دمای بیضه شود. استرس گرمایی در دستگاه تناسلی به عنوان یک عامل بالقوه در کاهش کیفیت منی در مشاغل کم‌تحرک، بروز تب و واریکوسل مورد توجه قرار گرفته‌است.

چاقی و ناباروری مردان:

ارتباط چاقی و ناباروری در مردان را می توان به بیش از اختلال عملکرد جنسی و سایر تظاهرات تغییر یافته چاقی نسبت داد. اگر چه اسپرماتوژنز و باروری در اکثریت مردان چاق مختل نیست. اما تعداد نامتناسبی از مردان که به دنبال درمان ناباروری هستند، چاق هستند. مطالعات متعددی ارتباط بین کیفیت منی و چاقی را مورد بررسی قرار داده‌اند. مردان چاق سه برابر مردان با وزن طبیعی شانس داشتن اسپرم کم‌تر از ۲۰ میلیون در میلی‌لیتر یا الیگواسپرمی را دارند.

پارامترهای منی قابل قبول

تعداد و غلظت اسپرم:

تعداد کل اسپرم و افزایش Bmi همچنین کاهش قابل‌توجهی در تعداد و غلظت کل اسپرم مشاهده شد. این یافته‌ها توسط مطالعات دیگر نیز تایید شده‌است. اگرچه چندین گزارش در مورد رابطه منفی و قابل ملاحظه بین Bmi و تعداد و غلظت اسپرم وجود دارد. تفاوت تعداد و غلظت اسپرم در مردان چاق نسبت به باقی افراد قابل توجه است.

حرکت اسپرم:

در مورد اثرات چاقی بر روی تحرک اسپرم اتفاق‌نظر وجود دارد ولی به طور کلی توافق کاملی وجود ندارد. با وجود این شواهد، همه مطالعات، تحرک اسپرم را در پارامترهای اندازه‌گیری آن‌ها شامل نشده اند. مطالعات دیگر هیچ اثری از Bmi یا چاقی بر روی تحرک اسپرم نیافته اند.

مورفولوژی(ریخت شناسی)طبیعی اسپرم:

بررسی تفاوت‌های موجود در مورفولوژی اسپرم مردان چاق و دارای وزن طبیعی می‌تواند به دلیل تفاوت در مورفولوژی طبیعی و تغییرپذیری فردی بالا در نمونه‌های فرد مورد توجه قرار گیرد. بیشتر مطالعات هیچ ارتباطی بین چاقی و مورفولوژی غیرطبیعی اسپرم نشان نداده اند. در یک مطالعه، هیچ ارتباطی بین چاقی و تحرک یا مورفولوژی ضعیف اسپرم گزارش نشد. شناسایی هورمون‌ها، پروتئین‌ها و مکانیسم‌های خاص دخیل در تنظیم مورفولوژی اسپرم ممکن است به توضیح چگونگی و چرایی تاثیر چاقی بر اسپرماتوژنز کمک کند.

 

تاثیر چاقی بر قدرت باروری مردان

 

تکه تکه شدن DNA

كورت به اين نتيجه رسيد كه افزايش شاخص چندپارگی  DNA با (DFI) با افزايش BMI توأم است. كه اين امر نشان دهنده ي اين است كه ممكن است چاقي يكپارچگي كروماتين اسپرم را به خطر بيندازد. DFI‌ درصدي از اسپرم ها است در نمونه ي مني است كه سطح بالايي از شكست هاي تك رشته اي و يا دو رشته اي در DNA هسته اي خود دارند. يك مرد جوان و سالم 3تا %5 اسپرم با DNA چند پاره دارد در حالي كه داشتنDFI معادل 25 تا %30 مردي را كه سعي در لقاح طبيعي دارد در معرض نا باروري قرار مي دهد. افزايش BMI بالاتر از kg/m2 ، بسته به ميزان چاقي، باعث افزايش DFI در اسپرم و كاهش تعداد اسپرم هاي با كروماتين طبيعي در هر انزال مي شود. مردان مبتلا به ديابت نوع 2 در مقايسه با گروه شاهد نقص هاي ساختاري بيشتري در اسپرم خود دارند. در حالت عادي مردان داراي DFI بالا باروري كمتري خواهند داشت و در نتيجه همسران آن ها سقط هاي بيشتري خواهند داشت.

 

خصوصيات غيرعادي هورمونی

کاهش اینهیبین B

اينهيبين B مهمترين نشانه ي توليد منظم اسپرم در تمام افراد جنس مذكر است. بنابراين ما مي توانيم از آن براي پيش بيني كيفيت اسپرم و باروري افراد چاق استفاده كنيم. اينهيبين B نشانه ي عملكرد عادي سلول هاي سرتولي است و با فعاليت اسپرم زايي در ارتباط است. كاهش هاي قابل اندازه گيري در سطح اينهيبين B نشانه ي سوء عملكرد لوله هاي اسپرم ساز است، بنابراين، ميزان عادي ان آشكارا نشان دهنده ي اسپرم زايي غير عادي است.

کاهش هورمون تستسرون، استروژن

كاهش در ميزان نسبت تستسترون: استروژن در مردان چاق به طور معمول ديده مي شود. در مردان چاق %6 سطح استراديول بيشتر و 25 تا %32 تستسترون كمتري در مقايسه با مردان نرمال دارند. شدت چاقي مشخص كننده ي ميزان افزايش استراديول و كاهش تستسترون است. افزايش تبديل آندروژن ها به استروژن ها كه مشخصه ي چاقي است. چاقی عملكرد غده هيپوفيز را با مختل كردن بازخورد عادي در بيضه ها مختل مي كند.

رویکردهای درمان ناباروری

مهم است كه بدانيم درمان ناباروري در مردان چاق با درمان ناباروري مردان با وزن عادي متفاوت است. در اين گروه تمركز بيشتر بر روي ناباروري هاي توأم و يا مرتبط با چاقي است. ارتباطات فيزيولوژيك منحصر به فرد بين چاقي و افزايش تبديل تستسترون به استراديول و تأثيري كه چاقي بر توقف آزادسازي GnRH‌ و اسپرم زايي دارد. براي درمان ناباروری در مردان چاق نيازمند روش هاي اجرايي مختلفي است.

کاهش وزن:

کاهش وزن ممکن است درمان واضحی برای بهبود چاقی در ناباروری مردان باشد. اما مطالعات محدودی در این زمینه انجام شده‌است. با وجود این عدم وجود شواهد قطعی، توافق کلی میان چند مطالعه انجام‌شده وجود دارد. مردانی که به روش‌های طبیعی (‏رژیم غذایی و یا ورزش)‏کاهش وزن داشتند. افزایش بالایی در سطوح آندروژن و اینهیبین B و بهبود پارامترهای منی را تجربه کردند. غلظت سرمی انسولین و لپتین کاهش می‌یابد. در بیمارانی که تحت عمل جراحی برداشتن چربی اضافی بیضه برای کاهش دمای بالای بیضه قرار گرفته بودند. ۲۰ % که قبلا نابارور محسوب می‌شدند، موفق به درمان ناباروری شدند.

این بهبود می‌تواند به دلیل تجمع احتمالی سموم موضعی در بافت چربی اسکروتوم اطراف بیضه باشد. همچنین کاهش وزن در مردان مبتلا به آپنه انسدادی هنگام خواب ثانویه به چاقی، سطح تستوسترون را افزایش داد. کم‌تحرکی به طور منفی بر عملکرد نعوظ تاثیر می‌گذارد. نشان‌داده شده‌است که مداخلات درمانی تجربی و بالینی، پاسخ‌های جنسی را بهبود می‌بخشند. کاهش دریافت کالری سبب بهبود عملکرد نعوظ در مردان مبتلا به سندرم متابولیک از جمله چاقی و دیابت شده‌است. عمل جراحی بای پس و بندینگ معده در درمان چاقی مرضی بسیار موفق است.

در یک مطالعه ۵۷ مرد سالم که قبلا بارور بودند با آزواسپرمی ثانویه به دنبال عمل جراحی بای پس معده راه یافتند. این یافته‌ها پیشنهاد می‌کند که کاهش شدید وزن ممکن است. باعث اختلال در عملکرد تولید مثلی جنس نر و حتی توقف کامل اسپرماتوژنز شود. همچنین مشخص شد که یا جذب مواد مغذی مورد نیاز برای تشکیل اسپرماتو در این بیماران بعد از عمل جراحی کافی نبوده (‏و احتمالا با وجود رژیم غذایی سالم قابل ترمیم نیست)‏و یا اینکه تاثیر جراحی بر سیستم ترمیمی غیرقابل‌برگشت بوده‌است. مطالعات وسیع‌تر و طولانی‌مدت برای تعیین اثرات قطعی عمل جراحی بای پس معده بر باروری مردان لازم است. در عین حال، این روش به عنوان یک روش درمانی برای ناباروری وابسته به چاقی توصیه نمی‌شود.

مدیریت عدم تعادل هورمونی

اگونیست های هورمونی:

چنانچه بيمار دچار ناباروري ثانويه شود درمان هاي موفق كنوني كه با پمپ GnRH يا تزريق گنادوتروپين پرده ي خارجي جنين انساني (HCG) كه در بيضه مانند LH‌ عمل مي كند. مي توانند ترشح تستسترون را تحرك كنند. سطوح عادي LH‌سلول هاي ليديگ را تحريك مي كنند. تا تستسترون را كه مي تواند محرك اسپرم زايي باشد را ترشح كند.

مهار کننده‌های آروماتاز:

ثابت شده است خط جديدی از درمان ها كه تحت آزمايش بازگرداندن باروری در مردان چاق قرار گرفته اند. بسيار مؤثر تر و كم هزينه تر از استفاده از آگونيست هاي هورموني هستند. مهار كننده هاي آروماتاز طراحي شده اند تا بر روي آنزيم آروماتاز P450 كه در بافت چربي سفيد به وفور توليد مي شود مقابله كند. مهاركننده هاي آروماتاز فعلي عبارت اند از آناسترازول و لتروزول  اثرات آناسترازول را در بيماران فاقد اسپرم فاقد انسداد. كه داراي سطح تستسرون نرمال يا پايين و استراديول بالا بودند مورد بررسي قرار دادند.

درمان با آناسترازول نسبت تستسترون:

استراديول و ميزان كلي تستسترون را را به حالت عادي در آورد و ويژگي هاي مني را نيز بهبود داد. گزارش شده است كه لتروزول سطح تستسترون سرم خون را در مردان با چاقي با هايپوگنادوتروپيك هايپوگناديسم شديد به حالت عادي در مي آورد. درمان كوتاه مدت با لتروزول سطح تستسرون خون را در تمام مردان چاقي به حالت عادي در مي آورد. ساير تحقيقات با انواع ديگري از مهاركننده هاي آروماتاز (براي مثال آناستروزول) نيز به نتايج مشابهي ختم شده اند. اهميت باليني اين مداخلات را بايد در مطالعات بلند مدت و كنترل شده بررسي كرد.

يك تحقيق موردی ثابت كرد كه اين سري درمان ها بايد در درمان ناباروري در بيماران دچار چاقي بيمارگونه نيز مؤثر باشد. يك مرد دچار چاقي بيمارگونه (BMI 54.5) دچار فقدان اسپرم كه ماه ها براي ايجاد تعادل هورموني تحت درمان جايگزيني تستسترون قرار گرفته بود. نهايتاى به وسيله ي آناستروزول درمان شد. تنها با گذشت 2 ماه از آغاز درمان، اثرات مثبت درماني رويت شد. پس از 5 ماه ويژگي هاي مني و سطح تستسترون خون به حد نرمال رسيد. پس از 6 ماه از درمان با آناستروزول همسر وي باردار شد. اگرچه اين مورد نويد بخش استفاده از مهار كننده هاي آروماتاز براي درمان ناباروري مرتبط با چاقي است ضروري است كه داده هاي بيشتري پيرامون كارايي و امنيت درمان بلند مدت با اين روش گرد آوری شود.

 

تاثیرات منفی چاقی بر باروری مردان

 

نتیجه‌گیری:

تحقيقات جمعيتی كه در طي 5 تا 10 سال گذشته صورت گرفته اند. نشان دهنده ی افزايش احتمال وقوع ويژگی هاي غير عادي مني در ميان مردان داراي اضافه وزن و چاق و افزايش احتمال كم باروری در ميان زوج هايی است كه در آن ها طرف مذكر دچار چاقی است. كاهش آندروژن و سطح SHBG به همراه بالا رفتن سطح استروژن در مردان چاق ديده مي شود.

به علاوه، كاهش سطح اينهيبن B با در جه ي چاقي در ارتباط است. اما ارتباطی با افزايش جبرانی سطح FSH‌ يا LH ‌ندارد. اين سطوح هورمونی متغير كه در مردان چاق به وفور ديده مي شود نشان می دهد كه عدم تنظيم محور HPG ممكن است دليل افزايش خطر تغيير ويژگي های منی و ناباروری شود. چاقي مردان ويژگي های ديگری نيز دارد كه ممكن است در افزايش خطر ناباروری مردان در ارتباط باشند. اين ويژگی ها عبارت اند از تغيير در حفظ و متابوليسم سموم محيطي، عوامل سبك زندگي ناسالم و نقص جنسي.

علي رغم برخي ناهماهنگی ها در نتايج مطالعات انجام شده براي ارزيابی اثرات چاقي بر روي ويژگيی های منی كاهش پايدار در سطح اينهيبين B و افزايش سطح لپتين در تمام افراد چاق ناباروری كه دچار توقف توليد نرمال اسپرم و افت كيفيت اسپرم هستند ديده مي شود.
افزايش شيوع چاقی و و كاهش باروری توأم با آن در مردان مستلزم آگاهی بالينی بيشتر پيرامون باروری است.