بیوپسی بیضه (نمونه برداری از بیضه)

ناباروری در میان مردان یکی از رایج ترین مشکلاتی می باشد که امروزه افراد بسیاری به این امر دچار هستند. برای درمان ناباروری مردان روش های بسیار مختلفی ارائه می گردد که بیوپسی بیضه از جمله موارد پیشنهادی بوده و تاثیر به سزایی در درمان این معضل خواهد داشت.

بیوپسی بیضه چیست؟

شناخت دقیق وضعیــت اسـپرماتوژنز و نمـای هیستــوپاتولوژیــک بیـضه مـردان نابــارور بـا هـدف یافتــن حداقل تعدادی سلول اسپرماتیــد یا اسپرماتوزوا برای استفاده از این سلول ها جهت بارور نمودن سلول تخمک اهمیت زیادی دارد.
نمونه برداری از بیضه یا همان بیوپسی بیضه بدلیل بررسی کیفیت اسپرم آقایان انجام می گیرد. در این نمونه برداری یک تکه کوچک از بیضه برداشته می شود. البته این تکه های نمونه می تواند از یک بیضه یا هر دو بیضه برداشته شود. تکه های نمونه گیری شده برای بررسی از نظر کیفیت اسپرم و وجود اسپرم مورد ارزیابی قرار می گیرد. فرایند تولید اسپرم در مردان در بیضه در داخل لوله های منی ساز صورت می گیرد. در داخل لوله های منی ساز سلولهای زایا وجود دارند این سلولهای زایا پس از ۱۶ مرحله و ۶۴ روز تبدیل به اسپرم بالغ می شوند.

با بیوپسی بیضه چه ارزیابی هایی می توان انجام داد:
1- سلول زایا وجود دارد یا خیر؟
2- اگر سلول زایا وجود دارد، تکامل یافته هستند یا به صورت نابالغ وجود دارد؟
3- به چه میزان اسپرم بالغ در نمونه ی برداشته شده وجود دارد؟

کاندیدهای بیوپسی بیضه
در مواردی که تعداد اسپرم‌ها در آزمایش اسپرموگرام صفر است و بررسی هورمونی نرمال است یا هورمون FSH افزایش یافته باشد. نیاز به نمونه برداری از بیضه است.
1- در مایع منی بیمار اسپرم وجود نداشته باشد (آزواسپرمی، تعداد اسپرمها صفر)
2- هورمونهای بیمار طبیعی باشند.

نحوه نمونه گیری اسپرم از بیضه

روش جراحی
عمل جراحی (TESE) با یک برش حدود 1 سانتیمتر روی پوست کیسه بیضه و سپس برش روی سطح بیضه انجام می‌شود و می‌توان آن را با بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام داد. در صورتی که نمونه برداری اولیه منفی باشد و اسپرم مشاهده نشده باشد یا سایز بیضه‌ها بسیار کوچک باشد. باید از عمل جراحی نمونه برداری بیضه با میکروسکوپ یا میکروتسه (Micro TESE) کمک گرفت، که در این روش با برش بزرگتر روی پوست و سطح بیضه و با بزرگنمایی میکروسکوپیک از نقاط با نمای مناسب تر بافت بیضه که احتمال بیشتری برای وجود اسپرم در آنها مطرح است، نمونه برداری انجام می‌شود.

روش PESA یا دریافت اسپرم با سوزن مخصوص

پیش از انجام روش PESA، معمولاً پزشک به فرد توصیه می کند که با تراشیدن موهای ناحیه تناسلی و به صورت ناشتا، در صبح روز آزمایش وارد مرکز جراحی شود. پس از مهیا نمودن شرایط استریل و بی حسی موضعی، اسپرم ها به کمک سرنگ و سوزن انسولین آغشته به ماده ای مخصوص، از اپیدیدیم (لوله داخلی بیضه) کشیده می شود و تحویل آزمایشگاه می گردد. مثبت بودن نمونه سوزنی، فرد را کاندید میکرواینجکشن می کند؛ اما در صورت منفی بودن آزمایش، نیاز به عمل جراحی وجود دارد. باید ذکر کرد که این روش، اغلب برای افراد وازکتومی شده و با هدف کاهش هزینه و اجتناب از نمونه برداری به کار می رود.

 

هدف از انجام بیوپسی بیضه

نمونه برداری از بیضه به منظور انجام آزمایش های تشخیصی و بدست آوردن اسپرم برای استفاده از روش های کمک باروری نظیر IVF و IUI انجام می شود.
از آنجایی که فرآیند تولید اسپرم در نقاط مختلف بیضه متفاوت است. نمونه برداری از قسمت های مختلف بیضه انجام می شود. امروزه جهت نمونه برداری، برای بیضه چهار قسمت در نظر می گیرند و سپس از هر قسمت نمونه برداری را انجام می دهند. بعد از نمونه برداری از بیضه در صورت حصول اسپرم بالغ، نمونه ها منجمد می شوند تا در فرآیندهای کمک باروری از آن ها استفاده شود. چرا که در برخی از موارد این نمونه ها تنها اسپرم های باقی مانده برای بیمار می باشند که ممکن است در بیوپسی های بعدی پزشک نتواند اسپرم بالغی را پیدا کند.

مراقبت قبل از انجام بیوپسی بیضه

پیش از انجام این تست موارد زیر را به پزشک اطلاع دهید:
• هر نوع مشکل خونریزی
• آلرژی به داروها شامل بی حسی
• استفاده منظم از هر دارویی. لیستی از تمامی داروهای مصرفی خود را به پزشک ارائه دهید
• استفاده از هر نوع داروی ضد انعقاد خون مثل وارفارین، هپارین، انوکساپارین، آسپرین، ایبوپروفن و یا سایر داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی.
• اگر بیوپسی بیضه ها در زیر بی حسی موضعی انجام شود، معمولا آمادگی خاص دیگری نیاز نیست.

خطرات بیوپسی بیضه

خطر کمی برای خونریزی مداوم و یا عفونت ناشی از این روش وجود دارد. خطری برای مشکلات مربوط به نعوظ و یا ناباروری وجود ندارد. اگر بی هوشی عمومی استفاده شود، خطر کمی از نظر عوارض بی هوشی وجود دارد.

نتایج بیوپسی بیضه

به طور کلی آزمایش نمونه حاصل از بیوپسی یبضه می تواند ۴ نتیجه به همراه داشته باشد:

1- طبیعی
این بدین معنی است که علت فقدان اسپرم در مایع منی بیماری بیضه نیست.

2- توقف در تکامل اسپرم
برای تولید اسپرم سلولهای زایا در لوله های منی ساز از ۱۶ مرحله عبور کرده و تبدیل به اسپرم بالغ می شوند. گاهی این تکامل چند مرحله پیش رفته و در مرحله بخصوصی متوقف می شود.

3- کمبود تولید اسپرم
در این بیماران در قسمتهائی از بیضه تکامل کامل اسپرم صورت می گیرد ولی آنقدر اندک است که در مایع منی ظاهر نمی شود.

4- فقدان سلول های زایا
در این موارد یک انسداد در مسیر خروج اسپرم از بیضه ها وجود دارد که به آن آزواسپرمی انسدادی (Obstructive Azoospermia) می گویند. در تعدادی از این بیماران می توان با جراحی انسداد را برطرف نموده و بیمار از راه طبیعی بچه دار شود.

بررسی هورمون های جنسی مردان: چه هورمون هایی اندازه گیری می شوند؟

مقدمه

هورمون های جنسی مردانه نقش عمده ای در باروری دارند، زیرا مستقیماً با فرآیند تولید اسپرم در ارتباط هستند که به آن اسپرماتوژنز گفته می شود. مهمترین هورمون های دخیل در این عملکرد تستوسترون، دی هیدروتستوسترون، LH و FSH هستند.

آزمایشات باروری مردان

بچه دار شدن همیشه کار ساده ای نیست. اگر پس از یک سال تلاش برای باردار شدن چنین اتفاقی نیفتاده باشد، به زوجین اکیداً توصیه می شود که به یک متخصص باروری مراجعه کنند تا ببینند چه نوعی از مشکل ناباروری وجود دارد که از بارداری جلوگیری می کند. متخصصان ناباروری معمولاً از بیماران جدید می خواهند که ارزیابی کامل باروری را انجام دهند تا باروری را در زن و مرد بررسی کنند ، زیرا هر دو در مسیر بچه دارشدن نقشی دارند و هرگونه ناهنجاری می تواند علت ناباروری به طور کامل یا جزئی باشد.

برای بررسی باروری مردان ، ساده ترین و آموزنده ترین آزمایش، گزارش آنالیز مایع منی است. این شامل بررسی نمونه ای از مایع منی برای یافتن سلول های اسپرم و بررسی طبیعی بودن آن ها از نظر تحرک، غلظت، مورفولوژی و غیره است.
در صورت یافتن ناهنجاری های بسیار شدید از طریق تجزیه و تحلیل مایع منی، مانند آزواسپرمی یا کریپتوزواسپرمی، پزشک ممکن است از شما بخواهد آزمایش خون انجام دهید تا سطح هورمون شما را بررسی کند و سعی کند علت کیفیت پایین اسپرم را پیدا کند. گاهی اوقات، با درمان هورمونی می توان کیفیت اسپرم را افزایش داد.

عملکرد هورمون های جنسی مردانه

تنظیم هورمون های جنسی مردانه از هیپوتالاموس، قسمت حیاتی مغز آغاز می شود. عملکرد آن تحریک ترشح هورمون GnRH ، مسئول تحریک غده هیپوفیز برای تولید FSH و LH است.

FSH و LH

عملکرد هر دو FSH و LH بین یکدیگر ارتباط دارند ، زیرا هر دو عملکرد بیضه مردان را تحت تأثیر قرار می دهد. از یک طرف، FSH اسپرماتوژنز (تشکیل اسپرماتوزوئیدهای جدید) را در لوله های اسپرم ساز بیضه تنظیم می کند. سلول های سرتولی را که وظیفه محافظت و تغذیه سلول هایی را دارند که منجر به تشکیل اسپرم می شوند (اسپرماتوگونی) تحت تأثیر قرار می دهد. علاوه بر این ، FSH تولید پروتئین های بیضه را که به آندروژن ها متصل شوند (ABP) تشویق می کند. از طرف دیگر ، LH با تحریک سلول های لیدیگ باعث تولید تستوسترون می شود. علاوه بر این ، به لطف عملکرد ABP ، تستوسترون می تواند بر بیضه تأثیر بگذارد و نقش خود را در تولید اسپرم بازی کند.

تستوسترون و دی هیدروتستوسترون

تستوسترون اصلی ترین هورمون جنسی مردانه است. به علت عملکرد LH در بیضه ها تولید می شود. همچنین توسط غدد فوق کلیه در مردان و زنان و همچنین تخمدان در زنان تولید می شود، اگرچه در نسبت کمی.
5α-دی هیدروتستوسترون (5α-DHT) از تستوسترون ناشی می شود ، یعنی به لطف عملکرد آنزیم های 5α-ردوکتاز از تستوسترون تولید می شود. هر دو هورمون در ایجاد خصوصیات جنسی مرد ، از جمله ایجاد توده بدن ، و همچنین رشد مو درصورت نقش دارند.

پرولاکتین

همانطور که در FSH و LH اتفاق می افتد، پرولاکتین نیز توسط غده هیپوفیز تولید می شود و تا حد زیادی در باروری مردان نقش دارد. پرولاکتین برای عملکرد صحیح سیستم تولید مثل مردان لازم است و سلول های لایدیگ و تولید تستوسترون را مستقیماً تحت تأثیر قرار می دهد.

تغییرات تعادل تستوسترون/استروژن

تعادل تستوسترون/استروژن (T/E) در سلامت هورمونی مردانه حیاتی است. برای مردی سالم نسبت تستوسترون:استروژن بالا خواهد بود. اگرچه تستوسترون هورمونی مردانه است، مقدار اندکی استروژن در مردان از تستوسترون تولید می شود. با افزایش سن و همراه با تغییرات هورمونی در مردان، نسبت تستوسترون:استروژن کاهش می یابد. آروماتاز، آنزیمی که عمدتا در سلول های چربی وجود دارد، تستوسترون را به استروژن تبدیل می کند. با افزایش سن، فعالیت آروماتاز افزایش می یابد و از این رو، مردان عضله بیشتری از دست می دهند و شاهد افزایش چربی بدن خود هستند.

محدوده مرجع هورمون مردانه

تغییرات غیر عادی در سطح هورمون های فوق الذکر می تواند بر اسپرماتوژنز تأثیر بگذارد، چه به طور مستقیم و چه به طور غیرمستقیم. موارد زیر هورمون های اصلی بررسی شده در مردان برای یافتن ناهنجاری های احتمالی است:

– تستوسترون و دی هیدروتستوسترون

در داخل ارگانیسم، تستوسترون می تواند آزاد یا با پروتئین ها مرتبط باشد. این ها میزان تستوسترون طبیعی در مردان بالغ است:
تستوسترون آزاد (به پروتئین ها متصل نیست): 90 تا 300 پیکوگرم در میلی گرم.
کل تستوسترون (آزاد+ متصل به پروتئین): 270-1070 نانوگرم در دسی لیتر
اگر سطح تستوسترون کم باشد، می تواند نشان دهد که نوعی ناهنجاری وجود دارد که بر تولید اسپرم تأثیر می گذارد ، مانند آسیب به بیضه ها و در نتیجه باروری مردان. از طرف دیگر ، اگر سطح تستوسترون زیاد باشد، می تواند ناشی از تومور بیضه یا مقاومت به آندروژن باشد، از دیگر دلایل احتمالی. برخی از مواد یا داروها می توانند سطح تستوسترون را نیز افزایش دهند. سطح طبیعی 5 α-دی هیدروتستوسترون 30 تا 85 نانوگرم در دسی لیتر ست. سطح ناکافی آنزیم های 5α-ردوکتازها می تواند از سنتز 5α-DH جلوگیری کند و باعث هرمافرودیسم کاذب شود (شخصی که دارای خصوصیات جنسی ثانویه زن است اما از نظر ژنتیکی مرد است).

– FSH و LH

اگر پزشک شما شک دارد که خصوصیات جنسی مردانه شما غیرطبیعی است ، یا شما دچار اختلال نعوظ ، میل جنسی کم یا مشکلات ناباروری هستید، ممکن است برای بررسی سطح FSH و LH شما درخواست آزمایش خون بخواهد. این محدوده های مرجع است:
FSH: 1.0-12.0 mIU/mL
LH: 2.0-12.0 mIU/mL
سطوح بیش از حد FSH و / یا LH ممکن است نشان دهنده نارسایی اولیه بیضه باشد، که می تواند توسط طیف وسیعی از دلایل ، از جمله عفونت ، تروما ، شیمی درمانی … ایجاد شود.
برعکس ، سطح پایین نشان دهنده اختلال عملکرد یا اختلالات هیپوتالاموس در غده هیپوفیز است.

– پرولاکتین

سطح نرمال پرولاکتین باید بین 2.5 تا 17 نانوگرم در میلی لیتر (53-360 mIU/mL) باشد. اگر بالاتر از این محدوده مرجع باشند ، می تواند نشانگر هر یک از ناهنجاری های زیر باشد:
 سطح پایین تستوسترون
اختلال عملکرد جنسی
ژنیکوماستی (رشد غیرطبیعی غدد پستانی)
ناباروری
کم کاری تیروئید
تومور هیپوفیز
سطح پرولاکتین را می توان برای پیگیری در مورد مرد با سطح تستوسترون پایین بررسی کرد.

چگونگی مقابله با تغییرات هورمونی در مردان

با افزایش سن مردان، کاهش سطح تستوسترون اجتناب ناپذیر است. با این وجود، اگر با اختلالات جدی در زندگی خود مواجه شده اید به پزشک مراجعه کنید. وی انجام آزمایش خون برای بررسی سطوح تستوسترون را تجویز خواهد کرد.

 

هیدروسل (آب آوردن) بیضه چیست؟ علائم ، علل و درمان

مقدمه

هیدروسل شامل تجمع مایعات غیرطبیعی در برخی از مناطق بدن است. در مورد هیدروسل بیضه، بیشترین میزان افزایش مایعات در کیسه بیضه است که موجب تورم می شود. هیدروسل می تواند یکطرفه یا دوطرفه باشد و شدتش از خفیف تا بسیار شدید متغیر می باشد.

 

آیا هیدروسل خطرناک است؟

تقریباً از هر 10 نوزاد پسر یک نوزاد به طور مادرزادی در بدو تولد دچار هیدروسل می‌باشد، اما اغلب آن ها در طی یک ماه اول بدون درمان بهبودی می‌یابند. علاوه بر آن مردان نیز (اغلب بالای 40 سال) به علت التهاب یا صدمه‌ به کیسه بیضه، ممکن است به هیدروسل مبتلا شوند. التهاب ممکن است ناشی از عفونت اپیدیدیم (اپیدیدمیت) یا عفونت بافت بیضه (ارکیت) باشد.

هیدروسل معمولاً دردناک نبوده ولی چنانچه فرد دچار تورم کیسه بیضه شود باید به پزشک مراجعه نماید تا علل دیگر همچون سرطان بیضه و حالات دیگر را بررسی نماید. بنابراین تمام مردان مبتلا به هیدروسل باید تحت سونوگرافی بیضه قرار بگیرند. در بسیاری از موارد، هیدروسل با فتق کشاله ‌ران همراه است ودر این موارد به علت ضعف دیواره شکمی، قسمتی از روده به داخل کیسه می‌رود که نیاز به درمان دارد. هیدروسل معمولا خطرناک نیست و معمولا زمانی توصیه به درمان می شود که باعث درد یا سنگینی زیاد یا احساس خجالت در فرد به دلیل بزرگی بیش از حد شود.

 

انواع و دلایل

بیضه ها درون کیسه ای به نام کیسه بیضه هستند. در آنجا ، آن ها در مقدار کمی مایع غوطه ور شده اند که به آن ها کمک می کند تا متحرک شوند و در برابر ضربات آسیب پذیر نباشند. ما در مورد هیدروسل بیضه زمانی صحبت می کنیم که مقدار مایعات در این منطقه بیشتر از حد طبیعی باشد. دو علت اصلی هیدروسل وجود دارد که دو نوع اساسی این آسیب شناسی را ایجاد می کند: هیدروسل مادرزادی و هیدروسل اکتسابی.

 

هیدروسل مادرزادی (مرتبط)

هیدروسل مادرزادی هیدروسل است که در نوزادان تازه متولد شده ظاهر می شود. این متداول ترین نوع هیدروسل بیضه است و به عنوان هیدروسل ارتباطی نیز شناخته می شود. زمانی اتفاق می افتد که تونیک واژن بیضه کاملاً بسته نباشد. بنابراین ارتباط با حفره صفاقی حفظ می شود و این منجر به جریان مایع در حفره کیسه بیضه می شود. در طی رشد طبیعی، بیضه ها از طریق یک لوله از شکم به کیسه بیضه پایین می آیند. در این حالت، هیدروسل ها هنگامی تشکیل می شوند که این مجرا بسته نشود و مایعات از شکم از طریق مجرای باز جریان یابد و در بیضه جمع شود. به همین دلیل ، بیضه متورم به نظر می رسد.این نوع هیدروسل مشابه یک فتق است اما در یک فتق، مجرای کیسه بزرگ بوده و روده نیز می تواند به همراه مایعات به درون کیسه پایین بیاید. همانند یک فتق، نوع مرتبط این بیماری نیز نیازمند جراحی است.

هیدروسل اکتسابی

برخلاف نوع قبلی، این به عنوان هیدروسل غیر ارتباطی شناخته می شود. دلیل اصلی تجمع مایعات، التهابی است که به دلایل مختلفی از جمله عفونت، پیچش بیضه، ضربه، اپیدیدیمیت، تومور و غیره ایجاد می شود. جراحی در ناحیه بیضه مانند وازکتومی ، مداخله واریکوسل یا فتق نیز ممکن است دلیل هیدروسل باشد.
هیدروسل اکتسابی در کودکان و بزرگسالان رخ می دهد. این غالباً در مردان 40 سال به بالا ظاهر می شود.

علائم و تشخیص

تظاهرات بالینی هیدروسل، التهاب یا تورم بدون درد بیضه آسیب دیده یا هر دو بیضه، در مورد هیدروسل دو طرفه است. گاهی اوقات، این التهاب می تواند باعث درد و قرمزی در ناحیه شود. با این حال، این علائم معمولاً خفیف هستند و مانع انجام کارهای روزمره نمی شوند. تشخیص هیدروسل باید توسط متخصص ارولوژی انجام شود، وی آزمایشات زیر را انجام می دهد:

– لمس کردن
مایع در گردش بیضه را بسیار نرم می کند و هنگام لمس قابل توجه نیست. هنگامی که کیسه بیضه با دقت لمس می شود ، پزشک تورم را درک می کند ، اما حجم بیضه در داخل کیسه بیضه طبیعی است.
– آزمایش عبور نور از میان کیسه بیضه
یک آزمایش تشخیصی است که شامل استفاده از یک منبع نور در پشت کیسه بیضه برای روشن کردن آن است. وقتی هیدروسل بیضه وجود دارد ، کیسه بیضه روشن می شود زیرا با مایع شفاف پر می شود.
– سونوگرافی
برای تأیید تشخیص و بررسی عدم وجود تومور بیضه استفاده می شود.

 

ارزیابی تکمیلی تشخیص هیدروسل

از آنجاییکه مایع هیدروسل معمولاً شفاف است، پزشک برای تشخیص هیدروسل از آزمایش عبور نور از میان کیسه بیضه استفاده می‌کند.گذر نور نشان دهنده وجود مایع شفاف است، ولی تشخیص قطعی نیست، چون ممکن است حالات دیگر همچون فتق نیز وجود داشته باشد. در صورتیکه پزشک مشکوک به ایجاد هیدروسل به علت وجود التهاب باشد،

آزمایشات خون و ادرار مشخص خواهند کرد که آیا علت هیدروسل اپیدیدمیت است یا خیر؟ در مواردی که مایع احاطه کننده بیضه‌ها، مانع لمس بیضه‌ها ‌شود از روش‌های تشخیصی دیگر نظیر سونوگرافی استفاده خواهد شد. سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، برای ایجاد تصاویر اجزاء داخل بدن، انجام می‌شود برای بررسی احتمال وجود توده یا علل دیگر تورم کیسه بیضه به کار می‌رود.

هیدروسلکتومی

هیدروسلکتومی برداشتن هیدروسل بصورت یک جراحی بدون نیاز به بستری طولانی با بی حسی موضعی و یا بیهوشی عمومی انجام می‌شود. برای این کار جراح برشی را بر روی کیسه بیضه یا پایین شکم ایجاد می‌کند و ضمن تخلیه مایع، اصلاحات لازم را انجام می‌دهد

اقداماتی که بلافاصله بعد از عمل جراحی هیدروسل باید انجام شود :
۱ – تا چند روز رانندگی نکنید
۲ – جسم سنگین بلند نکنید.
۳ – منطقه رو خشک و تمیز نگه دارید حداقل برای ۳ روز .
۴ – بعد از ۳ روز می توانید حمام کنید. در حمام به آرامی بیضه ها را بشوئید.
۵ – استفاده از لباس زیر تنگ را تا ۲ هفته ادامه دهید.


آیا هیدروسل موجب ناباروری می‌شود؟

هیدروسل به خودی خود عامل ناباروری نیست، اما ممکن است همراه با عوامل زمینه‌ای در بیضه مثل عفونت یا توده باشد که این عوامل، تولید یا عملکرد اسپرم‌ها را دچار اختلال می‌کند.

را ه پیشگیری از هیدروسل

به همه آقایان توصیه می‌شود در صورت بروز هرگونه مشکل در ناحیه تناسلی و ادراری، به سرعت به پزشک اورولوژی مراجعه کنند تا درمان‌های لازم در موعد مقرر برایشان انجام شود. متاسفانه بسیاری از آقایان هنگام بروز مشکلات مردانه خجالت می‌کشند به پزشک مراجعه کنند و به همین دلیل روند درمان را به تعویق می‌اندازند و این موضوع گاهی به قیمت گزافی تمام می‌شود.