الیگواسپرمیا

آیا می دانید الیگواسپرمیا (تعداد کم اسپرم) یکی از علل ناباروری در مردان می باشد؟

 الیگواسپرمیا یکی از علل ناباروری در مردان

یکی از علل ناباروری در مردان، وجود تعداد کم اسپرم در مایع منی می­باشد که به آن الیگواسپرمیا یا الیگوزواسپرمیا گفته می­شود. الیگوسپرمیا بسته به تعداد اسپرم موجود در انزال، می­تواند خفیف، متوسط یا شدید باشد. براساس استانداردهای سازمان بهداشت جهانی(WHO) ، الیگوسپرامیا زمانی تشخیص داده می­شود که تعداد کل اسپرم در هر میلی لیتر انزال کمتر از 15 میلیون اسپرم باشد.

الیگواسپرمیا

 تشخیص و علائم الیگواسپرمیا چگونه است؟

الیگواسپرمیا هیچ علائم و نشانه­ های جسمی مرتبط ندارد. مردان اولیگواسپرمی با انزال­های کامل و عادی قادرند مانند هر مرد دیگری روابط صمیمانه ­ای داشته باشند.به طور معمول، آن­ها زمانی که اقدام به بارداری می­کنند و حاملگی اتفاق نمی­افتد، متوجه می­شوند که دچار الیگواسپرمیا هستند. در این مرحله است که آن­ها به یک متخصص باروری مراجعه می­کنند و ارزیابی باروری را انجام می­دهند.برای بررسی کیفیت نمونه منی، متخصصان باروری از آزمایشی به نام سمینوگرام یا آنالیز مایع منی استفاده می­ کنند. با استفاده از این آزمایش تشخیصی، می­توان پارامترهای مختلف اسپرم را در زیر میکروسکوپ تجزیه و تحلیل کرد. تعداد اسپرم باید بیش از 15 میلیون در هر میلی­ لیتر انزال باشد.

علت الیگواسپرمیا چیست؟

علل الیگواسپرمیا متنوع است و بسته به آنچه که منجر به این اختلال می­شود می­توان آن­ها را به 3عامل دسته بندی کرد :

  • پیش از بیضه ­­ای
  • بیضه­ ای
  • پس از بیضه ­ای

اغلب اوقات، یافتن علت دقیق کم بودن تعداد اسپرم بسیار پیچیده است، زیرا اولیگواسپرمیا گاهی به طور موقتی رخ می­دهد.

-علت پیش از بیضه­ ای الیگواسپرمیا

علت پیش از بیضه ­ای الیگواسپرمیا شامل یک سری عواملی هستند که تولید اسپرم (اسپرماتوژنز) را به خطر می­اندازند و می­توانند در ارتباط با هورمون­های تنظیم کننده تولید اسپرم یا عوامل خارجی باشند که بر بدن تأثیر دارند.

  • عادت­ های بد غذایی
  • مصرف دخانیات
  • نوشیدنی­های الکلی
  • قرار گرفتن در معرض عوامل سمی محیطی
  • استرس

از مهمترین عواملی هستند که منجر به کم شدن تعداد اسپرم می ­شوند.

-علت بیضه ­ای الیگواسپرمیا

علت بیضه­ ای الیگواسپرمیا بر اثر بیماری­ های بیضه ­ای از جمله هیدورسل، کریپتورکیدیسم، ضربه به دستگاه تناسلی، واریکوسل، ناهنجاری­های ژنتیکی مثل ریز حذف کروموزوم Y، میتوانند بر عملکرد بیضه اثر منفی گذارند.

-علت پس از بیضه­ ای الیگواسپرمیا

این علت به مشکلات انزالی اشاره دارد، به عبارت دیگر، عملکرد تولید اسپرم به درستی کار می­کند، اما مشکل وقتی ظاهر می­شود که زمان انزال مرد فرا رسیده باشد. مانند انسداد وازادفران، یا ملتهب شدن مجرای ادرار (مجرای ادراری) و همچنین هر آسیب شناسی دیگری که منجر به اختلالات انزالی می­شود.

4- انواع الیگواسپرمیا

سه کلاس اولیگوسپرمی وجود دارد: خفیف، متوسط و شدید. بسته به میزان کم بودن تعداد اسپرم مرد، هر یک از آن­ها تشخیص داده می­شود.

الیگواسپرمی خفیف: وقتی تعداد اسپرماتوزئیدهای یافت شده در نمونه منی بین 14 تا 5 میلیون اسپرم در هر میلی لیتر باشد.

الیگواسپرمی متوسط: نمونه حاوی 5 تا 1 میلیون اسپرم در هر میلی لیتر است. در پی درمان صحیح و یک سبک زندگی سالم برای چند ماه می­توان در این موارد پیشرفت­های بزرگی حاصل کرد. تجزیه و تحلیل مایع منی پس از این بازه زمانی تکرار می­شود.

الیگواسپرمی شدید: کمتر از 1 میلیون اسپرم در هر میلی لیتر مایع منی یافت می­شود. در این نوع الیگو اسپرمی بارداری تنها با استفاده از فناوری کمک باروری ART حاصل می­شود.

برای اینکه تشخیص دقیق باشد، متخصص باید چندین تجزیه و تحلیل مایع منی را در هفته ­های مختلف ارزیابی کند. این کمک می­کند تا احتمال کم بودن تعداد اسپرم با دوره ­های طولانی پرهیز از بین برود.

5- درمان الیگواسپرمیا

وقتی علت اولیگواسپرمی ناشناخته است، داشتن یک سبک زندگی سالم مناسب­ترین روش درمانی است. این شامل پیروی از یک رژیم غذایی متعادل، کاهش یا ترک مواد مخدر (مصرف الکل یا مصرف مواد مخدر در خیابان) و پرهیز از قرار گرفتن در معرض عوامل محیطی سمی است.

داروهای طبیعی خاصی وجود دارد که ممکن است به مقابله با الیگواسپرمیا کمک کند، از جمله گیاهان خاصی که می­ توانید آن را به عنوان دم کرده ­های گیاهی استفاده کنید می­توان به دامیانا، تریبولوس ترستریس، کپسول جینسینگ آسیایی یا پودر ریشه ماکا اشاره کرد.با توجه به اینکه آن­ها فقط داروهای خانگی هستند، اثر بخشی آن ­ها از نظر علمی اثبات نشده است.

در مورد درمان دارویی الیگواسپرمیا، مکمل ­های ویتامین یا دوزهای هورمونی وجود دارد که می­تواند به بهبود تولید اسپرم کمک کند. ویتامین­های E ، C و B6 مقدار زیادی آنتی اکسیدان دارند که از اسپرم­ ها در برابر آسیب DNA محافظت می ­کنند.

مکمل های هورمونی در بیمارانی که عدم تعادل هورمونی دارند و بر تولید اسپرم تأثیر می­گذارند مانند تستوسترون مفید هستند. اگر علل الیگواسپرامیا بیضه یا پس از بیضه باشد، بهترین گزینه برای دستیابی به بارداری، جستجوی مناسب­ترین درمان ناباروری است.

6- چگونه باردار شویم؟

اگرچه الیگواسپرامیا دلیل اصلی ناباروری مردان است، اما مردان با تعداد اسپرم کم هنوز هم قادر به تولید اسپرم و دفع آن­ها با انزال هستند. با این حال، با کم شدن تعداد اسپرم، احتمال حاملگی کاهش می­یابد. به همین دلیل، یک روش کمک باروری می­تواند بهترین گزینه درمانی برای آن دسته از زوجینی باشد که در این شرایط قرار دارند. در بخش زیر درباره آن بیشتر بدانید.

تکنیک های کمک باروری

احتمال دستیابی به بارداری موفقیت آمیز با ART به شدت اولیگواسپرمی بستگی دارد. علاوه بر این، اگر با اختلالات دیگر اسپرم همراه باشد، احتمال موفقیت بارداری حتی پایین ­تر خواهد بود. در موارد اولیگواسپرمی خفیف، بارداری می­تواند با تلقیح داخل رحمیIUI  حاصل شود، یک روش ساده و مقرون به صرفه است که معمولاً نتایج خوبی را ارائه می­دهد.

برای اینکه بتوانید تحت IUI قرار بگیرید، لازم است که نمونه حاوی حداقل 2-3 میلیون اسپرم متحرک باشد، پس از پردازش از طریق ظرفیت اسپرم لازم است که زن 35 سال یا کمتر از این 35 سال، بدون مشکلات ناباروری زنان باشد. اگر IUI ناموفق باشد یا در صورت ابتلا به اولیگواسپرمی متوسط یا شدید، درمان انتخابی لقاح آزمایشگاهی IVF و ISCI می­باشد.

مراحل انجام IVF یا  ICSI کاملاً مشابه است. زن تحت درمان تحریک تخمدان برای تولید چندین تخمک قرار می­گیرد که با تخلیه تخمدان از طریق سوراخ شدن فولیکول برداشت می­شود. پس از آن، لقاح در آزمایشگاه انجام می ­شود. در موارد الیگوسپرمی شدید، ICSI از IVF موثرتر است ، زیرا فقط یک سلول اسپرم برای موفقیت آمدن لقاح لازم است.

7-با تعداد کم اسپرم چند بار باید رابطه برقرار کنید؟

بسیاری از زوجین بیشتر اوقات در اوج باروری رابطه جنسی را انتخاب می­کنند تا شانس خود را برای رسیدن به بارداری به طور طبیعی افزایش دهند. با این حال، این فقط در موارد اولیگواسپرمی خفیف ممکن است یک گزینه باشد. موارد متوسط و شدید باید از طریق فناوری کمک باروری ART درمان شود.

8-آیا تعداد کم اسپرم ارثی است؟

بله ، الیگواسپرمیا یکی از علل ناباروری در مردان است که معمولاً با دلایل ژنتیکی همراه است.

9-آیا اولیگواسپرمیا قابل درمان است؟

بله، همانطور که در بالا توضیح داده شد، مردان با تشخیص الیگواسپرمیا هنوز هم می­توانند فرزندان ژنتیکی داشته باشند. اگر مورد الیگواسپرمی خفیف باشد، می­توانند به طور طبیعی یا با استفاده از IUI باردار شوند. در موارد متوسط و شدید، بارداری با IVF یا  ICSI حاصل می شود.

10-آیا تعداد کم اسپرم می تواند باعث انزال سریع شود؟

نه، هیچ ارتباطی بین آن­ها وجود ندارد. تعداد کم اسپرم باعث انزال سریع نمی شود و برعکس.