امگا3 و باروری مرذان

اثر امگا 3 بر باروری مردان

تاکنون مطالعات زیادی در ارتباط با اثر امگا3 بر باروری مردان صورت گرفته است که در این مقاله در اتباط با اثر امگا3 بر باروری مردان صحبت خواهیم کرد.

امگا 3

لیپید ها ترکیباتی هتروژن هستند که به علت یک خاصیت فیزیکی مشترک در یک گروه قرار می گیرند.این خاصیت مشترک آب گریز بودن و انحلال ناپذیری آن ها در آب یا ترکیبات قطبی است. اهمیت و کاربرد این ترکیبات شامل:
• ذخیره ی انرژی،
• عایق الکتریک و حرارتی،
• نقش های سیگنالینگ و ساختاری در بدن انسان است.
لیپید ها به سه گروه اصلی
• لیپید های ساده،
• لیپید های مرکب
• لیپید های متفرقه
تقسیم می شوند.

در گروه لیپیدهای ساده، اسید های چرب متصل با گروه الکل قرار دارند که به طور عامیانه چربی نامیده می شوند.این اسید های چرب که زنجیره هایی هیدروکربنی در ساختار چربی ها هستند، به انواع مختلفی تقسیم می شوند که شامل:
• کوتاه زنجیر
• متوسط زنجیر
• بلند زنجیر هستند.
از طرف دیگر این اسید های چرب را می توان به دو
• گروه اشباع
• غیر اشباع تقسیم کرد.

امگا3 و باروری مرذان

سه نوع اسید چرب طبیعی وجود دارد:

اشباع
غیر اشباع با یک پیوند دو گانه(MUFA)
غیر اشباع با چند پیوند دوگانه(PUFA).

اسیدهای چرب PUFA از اسید های چرب ضروری هستند ، زیرا بدن انسان توانایی تولید آن ها را ندارند. امگا 3 در واقع نوعی اسید چرب غیر اشباع است که در زنجیره ی کربنی خود در محل سومین کربن دارای پیوند دو گانه است،از این رو امگا 3 نامیده می شود و برای امگا 6 این پیوند در پیوند ششمین کربن قرار دارد.اسید (DHA) Docosahexanoic ، اسید Eicosapentanoic (EPA)و آلفا لینولنیک اسید PUFA های اصلی امگا 3 هستند.اسید لینولئیک و اسید آراشیدونیک اصلی ترین PUFA های امگا 6 هستند.

منابع غذایی امگا 3

فقط گیاهان و جانوران آبزی توانایی سنتز اسید های چرب امگا 3 دارند و بدن انسان قادر به سنتز آن نیست.از این رو مصرف چربی های امگا 3 برای افراد ضروری است.بهترین منابع غذایی امگا 3 گیاهانی همچون روغن تخم کتان،روغن کانولا،روغن سویا،و گیاهان خانواده شنبلیله هستند.اما در مورد منابع جانوری امگا 3 می توان از ماهی ساردین،ماهی خال مخالی آتلانتیک،ماهی سالمون،کولی،ماهی آزاد و قزل آلا و … نام برد.

مکمل های امگا 3

اما اگر فردی به دلایل مختلف همچون مشکلات اقتصادی،عدم تحمل برخی مواد غذایی و … توانایی تهیه یا مصرف مواد غذایی ذکر شده را نداشت باشند، می توانند از مکمل های امگا 3 که به صورت کپسول در داروخانه ها موجود می باشد استفاده کنند. نحوه مصرف این مکمل ها می تواند متفاوت باشد،پس بهتر است براساس درستورالعملی که بر روی جعبه این مکمل ها درج شده عمل شود.

نیاز به امگا 3

امروزه به علت رژیم های غذایی اشتباه و مصرف بی رویه روغن ها و مواد غذایی آماده یا فست فود ها،چاقی و بیماری های قلبی عروقی به شدت افزایش یافته است.یکی از مهمترین دلایل آن مصرف بی رویه اسید های چرب امگا 6 است که قسمت غالب روغن های آفتاب گردان از این نوع است. نسبت ایده آل امگا 6 به امگا 3 1 به1 است اما طی 100 سال گذشته ، امگا 6 رژیم های غربی به طرز چشمگیری افزایش یافته است که این امر منجر به افزایش نسبت امگا 6 / امگا 3 از 25به1 به 40به 1 شده است.پس لازم است که با دریافت امگا 3 چه از طریق رژیم غذایی و یا از طریق مکمل های امگا 3 نیاز بدن به این اسید چرب را تامین کنیم.

باروری و امگا 3

15 تا 20درصد از زوجین علی رغم تلاش برای بچه دار شدن به عنوان زوج نابارور شناخته می شوند که علل نیمی از موارد ناباروری به علت فاکتور مردانه می باشد. بخش عمده ناباروری مردان با پارامترهای مختل اسپرم همراه می باشد. لذا این افراد کاندید استفاده از روش های کمک باروری بوده و ممکن است به کرات این درمان ها را تجربه کرده باشند. طی سال ها کاهش باروری در مردان اتفاق افتاده است. تراکم اسپرم طی 50 سال گذشته 40٪ کاهش یافته است. یکی از دلایل اختلال در پارامترهای مایع منی در طی سالهای اخیر، عوامل رژیم غذایی است.


همچنین یکی از عوامل بسیار مهم در موفقیت لقاح گامت ها ،سلامت DNAوکروماتین اسپرم است .مطالعات مختلف نشان می دهند که هرچه کیفیت پارامترهای اصلی اسپرم پایین تر باشد، سلامت DNA اسپرم هم با مشکلات بیشتری مواجه می شود. لذا قبل از انتخاب روش درمانی مناسب برای این زوجین، ارزیابی میزان شکستDNA اسپرم توصیه می شود.

در بسیاری از این موارد در صورت مشخص شدن وجود آسیب در DNA اسپرم با انجام مداخلات درمانی مناسب، امکان بهبود کیفیت اسپرم فراهم می باشد. اطمینان از سلامتDNA اسپرم یکی از موارد مهم در فرآیند باروری تخمک و تداوم تکامل جنین و موفقیت روش های کمک باروری است. ارزیابی سلامت DNAاسپرم در مردانی با سن بالا، زوجین مبتلا به سقط مکرر جنین، مردان مبتلا به واریکوسل یا مردانی که در تماس با مواد سمی و آلودگی های محیطی و یا مبتلا به سرطان پیش از شروع شیمی درمانی هستند، توصیه می شود.

مکانیسم ها

اولین مکانیسمی که امگا 3 و امگا 6 توسط آن بر اسپرماتوژنز اثر می گذارد ، شرکت در غشای پلاسمایی اسپرم است. امگا 3و6 از اجزای ساختاری غشای پلاسمایی اسپرم هستند. غشای سلولی توسط وجود این لایه لیپیدی حفظ می شوند. لقاح موفقیت آمیز اسپرم بستگی به لیپیدهای غشایی اسپرم دارد. مکانیسم دوم که بوسیله آن امگا 3 کیفیت اسپرم را بهبود می بخشند ، شامل فعالیت آنتی اکسیدانی است. استرس اکسیداتیو یکی از اصلی ترین موضوعات مرتبط با ناباروری مردان است.

گونه های اکسیژن واکنش پذیر (ROS) به طور قابل توجهی تأثیر منفی بر عملکرد اسپرم در غلظت های بالا دارند. عدم تعادل بین ظرفیت آنتی اکسیدانی در پلاسمای سمینال و تولید ROS منجر به استرس اکسیداتیو می شود. ظرفیت آنتی اکسیدانی پلاسما منی نقش مهمی در عملکرد اسپرم دارد. فعالیت آنتی اکسیدانی پلاسمای منفی متعادل از اکسیداسیون ماکرومولکول های مختلف مانند DNA ، پروتئین ها و لیپیدها جلوگیری می کند. PUFA های امگا 3 از جمله آنتی اکسیدان های مهم هستند.

نتیحه گیری

امگا 3 از طریق حفاظت از غشای لیپیدی اسپرم و همچنین عمل به عنوان یک آنتی اکسیدان و جلوگیری از استرس اکسداتیو در سلامت اسپرم و کمک به بهبود باروری در مردان نقش دارد.