نرموزواسپرمی

نورموزواسپرمی یا نورموسپرمی اصطلاح بالینی است که توسط متخصصان برای اشاره به اسپرم طبیعی استفاده می شود. تشخیص نورموزواسپرمی به طور معمول در پایان تجزیه و تحلیل مایع منی (آزمایشی که برای ارزیابی کیفیت اسپرم استفاده می شود) انجام می شود. برای اینکه یک نمونه اسپرم به عنوان نورموزواسپرمی در نظر گرفته شود، باید با پارامترهای تعیین شده توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO) در سال 2010 مطابقت داشته باشد.

تجزیه و تحلیل اولیه مایع منی

آنالیز اسپرم یا آزمایش اسپرم مهمترین آزمایش باروری در مردان است.

در مرحله اول، پرسنل آزمایشگاه مسئول جمع آوری نمونه ، آن را به صورت ماکروسکوپی بررسی می کنند و پارامترهای زیر را ارزیابی می نمایند:

  • زمان مایع شدگی
  • حجم
  • رنگ
  • ویسکوزیته
  • PH

پس از این مرحله، تجزیه و تحلیل دقیق تر و میکروسکوپی انجام می شود. در این مرحله پارامترهای مرتبط با سلول های اسپرم و سایر سلول های میکروسکوپی در نظر گرفته می شوند.

این پارامترها شامل:

  • تعداد اسپرم
  • درصد اسپرم های متحرک و سرعت متوسط آنها
  • زنده مانی اسپرم
  • مورفولوژی اسپرم
  • وجود گلبولهای سفید خون (لکوسیتوسپرمیا یا پیوسپرمی) یا سلولهای نابالغ

تمام این پارامترها اطلاعاتی در مورد کیفیت مایع منی و همچنین اختلالات مربوط به اسپرم که باعث ناباروری در مردان می شود، به ما می دهند.

 

مقادیر تعیین شده توسط سازمان بهداشت جهانی 

هنگامی که گزارش تجزیه و تحلیل اسپرم آماده شد، باید نتایج را با مقادیر تعیین شده توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO)مقایسه کرد تا از طبیعی بودن آنها مطلع شویم.

این مقادیر، توسط WHO در سال 2010 پس از مطالعه پارامترهای منی بیش از 1900 مرد بارور منتشر شد.

برای اطمینان از اینکه یک مرد نورموزواسپرمیا است، نتایج باید با نتایج تعیین شده توسط سازمان بهداشت جهانی، برابر یا بالاتر از مقادیر مشخص شده باشد.

در زیر این مقادیر ذکر شده اند:

  • حجم نمونه(Volume)  :     یک ونیم میلی لیتر
  • تعداد اسپرم(Count): در هر میلی لیتر 15 میلیون اسپرم یا در کل در هر انزال 39 میلیون اسپرم
  • تحرک اسپرم:  40٪ اسپرم ها متحرک هستند یا 32٪ دارای تحرک پیش رونده هستند.
  • مورفولوژی اسپرم: بیش از  4٪اسپرم ها طبیعی باشند.
  • زنده مانی اسپرم: 58٪ اسپرم ها زنده مانی داشته باشند.

سایر پارامترها

اگرچه پارامترهایی که در بخشهای قبلی توضیح داده شد مهمترین پارامترها برای تعیین کیفیت اسپرم هستند، اما پارامترهای دیگری نیز در رابطه با مایع منی و اجزای آن وجود دارد که می توانند اطلاعات قابل ملاحظه ای در اختیار ما قرار دهند. این پارامترها شامل:

رنگ یک نمونه مایع منی باید زرد تا خاکستری باشد. اگر خیلی شفاف باشد، ممکن است وجود عفونت را نشان دهد. رنگ زرد یا سبز ممکن است بیانگر عفونت، زردی (یرقان)، یا مصرف داروها و ویتامین ها باشد. رنگ قهوه ای غالبا در افراد با ضایعه نخاعی دیده می شود، و رنگ قرمز بیانگر وجود خون در منی است. علاوه بر این، ویسکوزیته مایع منی نباید خیلی زیاد باشد.

در مورد pH که میزان اسیدی بودن مایع منی را می سنجد، باید بین 7 تا 8 باشد. تغییرات pH نشان دهنده اختلال می باشند. به این صورت که pH  بالاتر می تواند نشان دهنده عفونت باشد. pH پایین تر می تواند نشانگر آلودگی نمونه باشد یا نشانگر اینکه در سیستم تولید مثل انسداد وجود دارد.

وجود لکوسیت ها یا گلبول های سفید خون(WBC) باید برابر یا کمتر از 1 میلیون در میلی لیتر باشد، تا مشکلات احتمالی مربوط به اسپرماتوژنز (فرآیند تولید اسپرم) یا عفونت ها از بین برود.

زمان مایع شدگی که این توانایی مایع منی برای تغییر از حالت ژل به حالت مایع است. اگر اسپرم ها در حدود 15 تا 20 دقیقه مایع نشوند ممکن است نتوانند برای رسیدن به تخمک و بارورسازی آن، به اندازه کافی حرکت داشته باشند.

 

فردی که با وجود نرموزواسپرمی قادر به باردار شدن نیست، چه آزمایش دیگری را باید انجام دهد؟

همانطور که در کتابچه راهنمای آندرولوژی انجمن باروری اسپانیا بیان شده است: “اگرچه نتایج تجزیه و تحلیل اسپرم می تواند به ما اطلاعاتی در مورد مشکلات عملکرد اندام های تناسلی مرد بدهد. اما به ما اجازه نمی دهد با اطمینان تشخیص دهیم که آیا یک فرد بارور است یا نه”.

بنابراین، در ارزیابی اولیه یک زن و شوهر با اختلال در تولید مثل، سمینوگرام بیش از رسیدن به تشخیص، ابزاری برای راهنمایی درمان است. با این حال آزمایشات تکمیلی دیگری نیز وجود دارد که می تواند به مطالعه دقیق تر مایع منی کمک کند. از جمله، مطالعه قطعه قطعه شدن DNA دو رشته اسپرماتوزوئیدها.

 

آیا اولیگوزواسپرمیا می تواند به خودی خود برطرف شود و منجر به نورموزواسپرمی شود؟

بله. کیفیت اسپرم اغلب متفاوت است و به سبک زندگی فرد بستگی دارد. بر اساس مطالعات انجام گرفته، استرس یا بیماری هایی نظیر آنفولانزا بر اسپرماتوژنز(تولید اسپرم) تأثیر می گذارند.

لذا بسیاری از عوامل در مدت زمان کوتاه، می توانند بر نتایج تجزیه و تحلیل مایع منی تاثیر گذارند. و ممکن است موجب گزارش مشکلاتی از جمله اولیگوزواسپرمی ، آدنوزواسپرمی و … شوند.

خبر خوب این است که در صورت بهبود یا از بین رفتن علت ناباروری، یک مرد در عرض 3 ماه می تواند باروری خود را بدست آورد. یک رژیم غذایی متعادل، ورزش و ترک عادت های اشتباه، می تواند تا حدود زیادی به بهبود کیفیت اسپرم کمک کند.

 

آیا با افزایش سطح ویسکوزیته، نورموزواسپرمی امکان پذیر است؟

ویسکوزیته بیشتر از اینکه با اسپرماتوزوئیدها مرتبط باشد به ترکیب مایع منی مربوط است. حتی اگر غلظت بالای ویسکوزیته به ندرت باعث ناباروری مردان شود، ممکن است با مشکلات حرکتی اسپرم همراه باشد. به همین دلیل، هنگام تجزیه و تحلیل مایع منی، باید به آن توجه شود. علاوه بر این ، غلظت بالای ویسکوزیته با عوارض پروستات همراه است.

نویسنده: زهرا روستا/ دکتری جنین شناسی