هایپرترمی بیضه یا استرس گرمایی بیضه

هایپرترمی بیضه چیست؟

هایپرترمی بیضه که استرس گرمایی بیضه نیز نامیده می شود، اصطلاحی است که به تغییر غیر طبیعی درجه حرارت بدن اشاره دارد . به طور خاص، هایپرترمی بیضه یا استرس گرمایی بیضه ،افزایش دما در ناحیه اسکروتوم(کیسه ای است که بیضه ها را احاطه کرده است) می باشد.هایپرترمی بیضه به اسپرماتوژنز (روند تولید اسپرم) آسیب می رساند، و به دنبال آن موجب کاهش کیفیت اسپرم می شود. و در نهایت باروری فرد را به خطر می اندازد.بعضی از آسیب های بیضه ای، از جمله کریپتورکیدیسم و یا واریکوسل، می توانند باعث هیپرترمی بیضه شوند. علاوه بر این، عواملی چون استفاده از لباس های تنگ، قرار گرفتن در معرض گرما و استفاده از لپ تاپ نیز باعث افزایش دمای بیضه ها می شوند.

تعریف هایپرترمی بیضه:

بیضه ها در کیسه ای در خارج از شکم به نام کیسه بیضه (اسکروتوم) قرار دارند. عملکرد این کیسه حفظ دمای مناسب بیضه ها برای تولید اسپرم است. دمای بیضه ها تقریباً دو درجه کمتر از دمای بدن(۳۷ درجه سانتی گراد)، یعنی ۳۵ درجه سانتی گراد می باشد.

هنگامی که بیضه ها در دمای بالاتر از ۳۵ درجه سانتیگراد قرار می گیرند، گفته می شود که هایپرترمی بیضه بوجود آمده و روند تولید اسپرم دچار اختلال می شود.بنابراین، گرما در ناحیه کیسه بیضه باعث کاهش تعداد اسپرماتوزوئیدها و تغییر در تحرک و مورفولوژی اسپرم ها می شود.

همچنین گرما منجر به افزایش تخریب DNA اسپرم نیز می شود. در نتیجه وجود گرما در ناحیه کیسه بیضه، توانایی اسپرم در باروری تخمک را کاهش می دهد و منجر به ناباروری می شود.

علل هایپرترمی بیضه:

به طور معمول، افزایش دمای کیسه بیضه با عوامل خاصی مانند رانندگی طولانی مدت، بی تحرکی، استفاده از لباس های تنگ و نامناسب همراه است. استفاده مکرر از لپ تاپ یکی دیگر از عواملی است که می تواند باعث افزایش دمای بیضه ها شود و می تواند بر مایع منی مردان تأثیر منفی بگذارد.

این دستگاه ها گرما از خود ساطع می کنند، که می تواند باعث ناهنجاری در تحرک، مورفولوژی و یا غلظت اسپرم شود. لازم به ذکر است که استفاده از پد محافظ یا روکش بین پاها و لپ تاپ از بیضه ها در برابر گرما محافظت نمی کند.

لازم به ذکر است که بیان این موضوع به معنای ناباروری مرد با قرار دادن لپ تاپ روی پاهای خود در هر زمان نیست، بلکه به این معنی است که استفاده مکرر و طولانی مدت می تواند باعث مشکلات باروری در فرد شوند. از طرف دیگر، آسیب های پزشکی خاص نیز می توانند باعث افزایش دمای بیضه شوند. در زیر به جزئیات برخی از این آسیب ها می پردازیم.

  1. کریپتورکیدیسم

این بیماری، یک ناهنجاری مادرزادی است، که در آن یک یا هر دو بیضه در طی رشد جنین به طور طبیعی پایین نمی‌آیند. در طی رشد و نمو جنین، بیضه ها باید از شکم به داخل کیسه بیضه پایین بیایند. وقتی این روند به درستی اتفاق نیفتد، بیضه ها تحت افزایش دما قرار می گیرند.

  1. واریکوسل

واریکوسل به معنی گشاد شدن سیاهرگ های درونی کیسه ی بیضه است. با گشاد شدن رگ ها، جریان خون بالا می رود و در نتیجه دمای بیضه افزایش می یابد.

نکات قابل توجه:

به طور کلی ، برای جلوگیری از افزایش درجه حرارت کیسه بیضه ، تغییر سبک زندگی مهم است. در اینجا چند نکته برای محافظت از کیسه بیضه در برابر گرما ذکر شده است:

  • از سونا ، جکوزی و حمام گرم خودداری کنید.
  • برای فعالیت هایی که نیاز به نشستن زیاد دارند، مانند دوچرخه سواری، زمان را کاهش دهید.
  • لباس زیر تنگ نپوشید.
  • لپ تاپ را روی پاهای خود قرار ندهید.

گذاشتن لپ تاپ بر روی پاها تا چه حد می تواند باعث ناباروری مردان شود؟

عوامل تاثیر گذار بر باروری مردان بسیار گسترده هستند و بسیاری از عوامل هنوز ناشناخته باقی مانده اند. تغذیه، عادات زندگی مانند ورزش و مصرف نکردن دخانیات بر تولید مثل بسیار موثر و مهم هستند. همچنین عوامل محیطی نیز می توانند بر تولیدمثل تأثیر گذار باشند.

افزایش دما در ناحیه دستگاه تناسلی مردان می تواند یکی از دلایل کیفیت پایین اسپرم باشد.

مطالعات در این زمینه نشان می دهند که استفاده از لپ تاپ بیشتر از ۱۰-۱۵ دقیقه منجر به بالا رفتن درجه حرارت در کیسه بیضه (اسکروتوم ) می شود، که بالا رفتن دمای بیضه می تواند باعث ایجاد اختلال در تولید اسپرم شود.

بنابراین توصیه می شود که از لپ تاپ بر روی میز استفاده گردد تا از افزایش دمای بیضه که عاملی مخرب برای اسپرم است، جلوگیری شود.

آیا آسیب بر اسپرم در اثر گرما برگشت پذیر است؟

بله. سلول های اسپرم هر ۳ ماه یکبار احیا می شوند. به همین دلیل، اگر بیضه های فرد در معرض دمای بالا قرار بگیرند، اسپرم های تولید  شده پس از ۳ ماه تحت تأثیر افزایش دما قرار نمی گیرند.

چگونه می توانیم دمای مناسب را در ناحیه کیسه بیضه حفظ کنیم؟

برای داشتن دمای مناسب در ناحیه کیسه بیضه، رعایت سبک زندگی سالم و عدم استفاده از حمام های گرم مانند سونا ضروری است. همچنین استفاده نکردن از لباس زیر تنگ و یا کاهش زمان نشستن توصیه می شود، زیرا نزدیک بودن بیضه ها به بدن باعث افزایش دمای آنها می شود. همچنین توصیه می شود، از گذاشتن لپ تاپ بر روی قسمت بالای پاها خودداری کنید.

جمع بندی:

هایپرترمی کیسه بیضه (اسکروتوم) باعث کاهش تعداد و تحرک اسپرم ها و افزایش مورفولوژی غیر طبیعی اسپرم ها می شود. همچنین منجر به افزایش قطعه قطعه شدن DNA اسپرم نیز می شود.در نتیجه هایپرترمی کیسه بیضه، منجر به ایجاد مشکلاتی در ارتباط با سلامت باروری مردان می شود.

نویسنده: زهرا روستا / دکتری جنین شناسی

Leave A Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *