تاثیر خرنوب بر تولید مثل مردان

مقدمه

در این مقاله به بررسی اثرات خرنوب بر تولید مثل مردان می پردازیم.تولید مثل، که از اولویت هاي اصلی سازمان بهداشت جهانی است، اساس بقاي انسان است. عوامل زیادي وجود دارند که می توانند پتانسیل تولید مثلی را کاهش و یا کاملاُ از میان ببرند و سبب ناباروري شوند. ناباروري به عدم رخداد بارداري در یک زوج، پس از یک سال نزدیکی بدون استفاده از روش هاي پیشگیري از بارداري اطلاق می شود. حدود 10 تا 15درصد زوج ها به این مشکلات مبتلا هستند که در 40 درصد موارد، ناباروري مردان، علت اصلی و در 20 درصد موارد هر دو عامل زنانه و مردانه مطرح است.

حدود یک چهارم زوج هاي ایرانی، ناباروري اولیه را در طول زندگی مشترکشان تجربه می کنند. یکی از دلایل ناباروري در مردان آستنوزواسپرمی با منشا نامشخص است. این وضعیت با کاهش حرکت اسپرم یا نبود حرکت اسپرم در مایع منی مشخص می شود.

در سال هاي اخیر تولید بیش از حد گونه هاي واکنش پذیر اکسیژن(ROS) به وسیله لوکوسیت ها و نیز اسپرم هاي غیرطبیعی در مایع منی و به دنبال آن ایجاد استرس اکسیداتیو یکی از دلایل ناباروري در مردان مطرح گردیده است. رادیکال هاي آزاد از مسیرهاي مختلف متابولیکی در هر سلول هوازي ساخته می شوند اما منشا اصلی آن ها در مایع سمینال مردان سلول هاي سفید و اسپرم هاي غیرطبیعی و نابالغ می باشند.

از آنجایی که آنتی اکسیدان ها نقش محوري در دفاع سلول ها علیه رادیکال هاي آزاد دارند، بنابراین احتمال می رود که کاهش فعالیت آنتی اکسیدان هاي سیستم فیزیولوژیکی بدن با کاهش کیفیت سلول هاي اسپرم مرتبط باشد.یافته هاي متعددي نشان می دهد که گونه هاي فعال اکسیژن می توانند پارامترهاي متعدد اسپرم از جمله مرفولوژي و حرکت اسپرم ها را به شدت تحت تاثیر قرار دهند.


خرنوب

خرنوب(Carob) با نام علمیCeratonia silique یکی از گیاهان خانواده Fabaceae است که در 15 سال اول زندگی خود هیچ میوه ای نمی دهد. میوه ای به رنگ قهوه ای با طعم بسیار شیرینی دارد و حاوی حدود 14 عدس بسیار سخت است. این گیاه در کشورهای خاص آسیایی از جمله چین ، مالزی ، ترکیه و ایران رشد می کند.این گیاه به طور گسترده در استان فارس رشد می کند.در واقع میوه خرنوب غلاف قهوه ای به طول 10-25 سانتی متر است که وزن آن از 80-90٪ غلاف و 10-20٪ دانه تشکیل شده است.

ترکیبات خرنوب

خرنوب داراي سطوح بالایی از کربوهیدرات ، پروتئین و سطح پایینی از چربی و شامل حدود 7درصد فیبر خام می باشد. همچنین منبع غنی از آهن،کلسیم، سدیم، پتاسیم، فسفر و گوگرد و نیز ویتامین هاي E،D،C، نیاسین(B3)، اسید فولیک(B9) و پیریدوکسین(B6) است. پودر خرنوب شامل 11 ترکیب فنولی است، که پیروکالول، کاتکول و اسیدکلروژنیک را به مقدار زیاد و مقادیر کمی از سایر ترکیبات فنولی مثل کومارین، سینامیک، فرولیک و اسید گالیک را دارد. همچنین داراي 17 اسیدهاي چرب می باشد، عمدتا از چهار اسیدچرب شامل: اولئیک، لینولئیک، پالمتیک و اسید استئاریک است.به علاوه حاوی مواد معدنی مانند پتاسیم ، سدیم ، کلسیم ، آهن و فسفر است.

تاثیرات دارویی خرنوب

مطالعات نشان می دهد که خرنوب فشار خون ، دیابت و یبوست را بهبود می بخشد. علاوه بر این دارای خواص ضد سرطانی ، ضد تنگی نفس و آسم ، ضد باکتری و آنتی اکسیدان قوی است. مطالعات نشان داد که افزودن 10 و 20 درصد پودر خرنوب به رژیم غذایی ، پارامترهای لیپیدی و هیستوپاتولوژی قلب ، کبد و کلیه را بهبود بخشید. مطالعات دیگر خواص آنتی اکسیدانی قوی و همچنین سایتوتوکسسیتی(cytotoxicity) عصاره خرنوب و کاهش آسیب DNA توسط سلول های سرطانی را گزارش کرده اند. تجویز خرنوب باعث بهبود هیستوپاتولوژی روده بزرگ ، کاهش سطح مالون دی آلدئید و افزایش سطح آنزیم های آنتی اکسیدان در کولیت اولسراتیو شد. علاوه بر این ، ضد خواص التهابی و نوروتوکسیک برای خرنوب گزارش شده است.


خرنوب و باروری

طبق نتایج مطالعات انجام گرفته، در طول دهه هاي گذشته کیفیت اسپرم کاهش یافته است.ریزمغذي هاي مختلفی در متابولیسم اسپرم نقش دارند.محتواي بالاي اسیدهاي چرب غیر اشباع در غشاي پلاسمایی اسپرم را دلیل حساس بودن بالاي اسپرم نسبت ROS می دانند. اسپرم ها توسط پراکسیداسیون لیپید غیر فعال می شوند که همراه با تغییر در عملکرد غشا، تغییر در متابولیسم و مورفولوژي و تحرك و باروري است. هم اسپرم و هم مایع سمینال حاوي آنتی اکسیدان هایی هستند که قادر به مقابله با اثرات مضرROS هستند.مطالعات نشان داده اند که مردان نابارور به احتمال زیاد نسبت به مردان بارور داراي ظرفیت آنتی اکسیدانی پایین تری هستند.

در مطالعه ای مشخص شد که دریافت خرنوب می تواند باعث افزایش غلظت و تحرك اسپرم و کاهش استرس اکسیداتیو و عوامل التهابی بشود.همچنین در مطالعه دیگری مشخص شد که این گیاه بر آپوپتوز بیضه ها نیز موثر است.به نظر می رسد مکانیسم تأثیر احتمالی عصاره میوه خرنوب بر آپوپتوز بیضه از طریق تأثیر بر ژن های درگیر در آپوپتوز است. علاوه بر این ، تأثیر آن بر سطح مالون دی آلدئید و سیستم آنتی اکسیدانی بدن منجر به تغییر در سطح استرس اکسیداتیو می شود. دریافت گیاهان با ظرفیت آنتی اکسیدانی میتواند یکی از راه هاي مقابله با آسیب هاي اکسیداتیو اسپرم در این گروه از مردان نابارور باشد.

در طب سنتی فارسی ، از میوه خرنوب به عنوان داروی ضد عفونی کننده و برای افزایش حجم منی انسان برای درمان ناباروری مردان استفاده می شود. اخیراً نشان داده شده است که عصاره آبی غلاف خرنوب تأثیر مثبتی بر پارامترهای تولید مثل مردان دارد. در مطالعه دیگری که انجام شده است ، استفاده از عصاره هیدروالکلی دانه های خرنوب باعث افزایش سطح هورمون های جنسی و تراکم اسپرم در توبول های مایع ساز می شود.

شواهد نشان می دهد که سرب برای سیستم تولید مثل مردان سمی است. قرار گرفتن در معرض سرب باعث تولید گونه های اکسیژن فعال (ROS) ، پراکسیداسیون لیپید و کاهش آنتی اکسیدان ها می شود که منجر به ایجاد استرس اکسیداتیو در بافت بیضه می شود. همچنین ، سرب پارامترهای اسپرم وفعالیت اسپرماتوزوئیدها را کاهش می دهد. قرار گرفتن در معرض سرب با کاهش سطح AMP درون سلولی اسپرم و کلسیم و کاهش فسفوریلاسیون تیروزین پروتئین های اسپرم، عملکرد طبیعی اسپرم را مختل می کند. همچنین،گزارش شده است که عصاره غلاف خرنوب تأثیر مثبت احتمالی در برابر سمیت سرب دارد و ممکن است در جذب سرب تداخل ایجاد کند

تاثیر رژیم غذایی کتوژنیک بر باروری مردان

با وجود پیشرفت های مداوم در دنیای پزشکی ، چاقی با خطر مرگ و میر بزرگسالان تا حدود 2.8 میلیون نفر در سال همچنان به عنوان یک خطر عمده برای سلامتی در جهان به شمار می رود. اکثر بیماری های مزمن مانند دیابت ، فشار خون بالا و بیماری های قلبی عمدتا مربوط به چاقی است که معمولاً نتیجه سبک زندگی و عادات غذایی نادرست است. رژیم های مناسب غذایی برای کاهش وزن می توانند تا حدی به کنترل اپیدمی چاقی کمک کنند. یک رژیم غذایی که ثابت شده که برای کاهش سریع وزن بسیار موثر است ،رژیم غذایی کتوژنیک با کربوهیدرات بسیار کم و چربی بالا است.

 

رژیم کتوژنیک

رژیم کتو که به عنوان رژیم کتوژنیک نیز شناخته می شود ، نوع خاصی از رژیم غذایی است که در آن کربوهیدرات کم مصرف می شود اما محتوای چربی ها و پروتئین ها در مواد غذایی بالا نگه داشته می شود. بنابراین وزن بدن با چربی های بالا کاهش می یابد. این روش رژیم غذایی نیز چندین سال است که در حال انجام میباشد و اثر بیوشیمیایی گرسنگی را افزایش می دهد. با کاهش مصرف کربوهیدرات ها بدن مجبور می شود به اکسیداسیون اسیدهای چرب روی بیاورد.

بنابراین فرآیند کتوژنز در بدن اتفاق می افتد و مقدار کافی کالری برای فعالیت های عادی روزانه در بدن ما باقی می ماند. از آنجایی که این رژیم اکسیداسیون و کتوژنز را تحریک می کند ، بنابراین به دلیل مزایای آن ، اکنون برای درمان اختلالات مختلف مانند صرع ، بیماری های پارکینسون ، بیماری آلزایمر ، آسیب مغزی و اسکلروز جانبی آمیوتروفیک نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

اگرچه مزایای رژیم کتوژنیک بیشتر است ، اما کاهش تراکم استخوان عوارض جانبی رژیم کتوژنیک است که منجر به پوکی استخوان می شود.در این نوع رژیم ، با محدود شدن میزان کالری رژیم غذایی خطر ابتلا به بیماری های مختلف نیز کاهش می یابد.مصرف غذای کم کربوهیدرات ،متابولیسم بدن را تغییر می دهد و اکسیداسیون اسیدهای چرب را در بدن آغاز می می کند، بنابراین می تواند باعث افزایش طول عمر فرد نیز شود.
رژیم کتوژنیک از میزان چربی بالا ، پروتئین های متوسط و کربوهیدرات های بسیار کم تشکیل شده است. درشت مغذی ها در این رژیم غذایی تقریباً به 55٪ تا 60٪ چربی ، 30٪ تا 35٪ پروتئین و 5٪ تا 10٪ کربوهیدرات تقسیم می شوند. به طور خاص ، در یک رژیم 2000 کیلوکالری در روز ، میزان کربوهیدرات ها 20 تا 50 گرم در روز است.

تاریخچه رژیم کتوژنیک

راسل وایلدر برای اولین بار در سال 1921 از رژیم کتوژنیک برای درمان صرع استفاده کرد. وی همچنین اصطلاح “رژیم کتوژنیک” را ابداع کرد. برای تقریباً یک دهه ، رژیم کتوژنیک به عنوان یک رژیم درمانی برای صرع کودکان از جایگاهی در دنیای پزشکی برخوردار بود و تا زمانی که محبوبیت آن با معرفی عوامل ضد صرع متوقف شد ، به طور گسترده مورد استفاده قرار می گرفت. تجدید حیات رژیم کتوژنیک به عنوان یک فرمول سریع کاهش وزن مفهوم نسبتاً جدیدی است که نشان داده شده است حداقل در کوتاه مدت بسیار موثر است.

فیزیولوژی رژیم کتوژنیک

اصولاً کربوهیدرات ها منبع اصلی تولید انرژی در بافت های بدن هستند. هنگامی که بدن کاهش دریافت کربوهیدارت ها به میزان کمتر از 50 گرم در روز داشته باشد ، ترشح انسولین به میزان قابل توجهی کاهش می یابد و بدن به حالت کاتابولیک وارد می شود. ذخایر گلیکوژن تخلیه می شود ، بدن مجبور می شود تغییرات متابولیکی خاصی را تجربه کند. در صورت کمبود کربوهیدرات در بافتهای بدن ، دو فرآیند متابولیکی عمل می کنند: گلوکونئوژنز و کتوژنز.

گلوکونئوژنز

گلوکونئوژنز تولید درون زای گلوکز در بدن است ، به ویژه در کبد در درجه اول از اسید لاکتیک ، گلیسرول و اسیدهای آمینه آلانین و گلوتامین. هنگامی که میزان دسترسی به گلوکز بیشتر کاهش یابد ، تولید درون زای گلوکز قادر به تأمین نیازهای بدن نیست. و کتوژنز برای تأمین منبع انرژی متناوب به شکل اجسام کتون آغاز می شود. اجسام کتون به عنوان منبع اصلی انرژی جایگزین گلوکز می شوند. در طی کتوژنز به دلیل فیدبک پایین گلوکز خون ، محرک برای ترشح انسولین نیز کم است ، که محرک ذخیره چربی و گلوکز را به شدت کاهش می دهد. سایر تغییرات هورمونی ممکن است به افزایش تجزیه چربی ها منجر شود که منجر به تولید اسیدهای چرب می شود.

اسیدهای چرب به استواستات متابولیزه می شوند که بعداً به بتا-هیدروکسی بوتیرات و استون تبدیل می شود. اینها کتون های اصلی بدن هستند که با حفظ یک رژیم کتوژنیک در بدن جمع می شود. از این حالت متابولیک به عنوان “کتوز تغذیه ای”(Nutritional Ketosis) یاد می شود. تا زمانی که بدن از کربوهیدرات ها محروم باشد ، متابولیسم در حالت کتوتیک باقی می ماند. حالت کتوز تغذیه ای کاملاً ایمن در نظر گرفته می شود ، زیرا اجسام کتون در غلظت های کم و بدون تغییر در pH خون تولید می شوند. این حالت تفاوت زیادی با کتواسیدوز دارد که یک وضعیت بسیار خطرناک برای حیات است که کتون ها در غلظتهای بسیار بالا تولید می شود و PH خون را به حالت اسیدی تغییر می دهد.

 

اجسام کتونی

کتون بادی سنتز شده در بدن می تواند به راحتی برای تولید انرژی توسط قلب ، بافت عضلانی و کلیه ها مورد استفاده قرار گیرد. اجسام کتونی همچنین می توانند از سد خونی مغزی عبور کرده و منبع انرژی متفاوتی را برای مغز فراهم کنند. گلبول های قرمز و کبد به ترتیب به دلیل کمبود میتوکندری و آنزیم دیافوراز از کتون استفاده نمی کنند. تولید کتون بادی به عوامل مختلفی از جمله میزان متابولیسم پایه (BMR) ، شاخص توده بدن (BMI) و درصد چربی بدن بستگی دارد.

کتون بادی در مقایسه با گلوکز ، آدنوزین تری فسفات(ATP) بیشتری تولید می کند. که گاهی اوقات به طور مناسب “سوپر سوخت”(Super Fuel) نامیده می شود. صد گرم استواستات 9400 گرم ATP تولید می کند. و 100 گرم بتا هیدروکسی بوتیرات 10،500 گرم ATP تولید می کند. در حالی که ، 100 گرم گلوکز فقط 8700 گرم ATP تولید می کند.به این دلیل بدن می تواند تولید سوخت کارآمد را حتی در هنگام کمبود کالری حفظ کند.کتون بادی همچنین آسیب رادیکال های آزاد را کاهش می دهد و ظرفیت آنتی اکسیدانی را افزایش می دهد.

رژیم کتوژنیک و باروری مردان

رشد همه گیر چاقی به عنوان بزرگترین مشکل بهداشت عمومی در نظر گرفته می شود. که با کاهش پتانسیل باروری مردان در 50 سال گذشته همراه است. هم اکنون نیز تأثیر کاهش وزن بر پارامترهای منی بحث برانگیز است و به خوبی درک نشده است. در یک مطالعه جدید اثر کاهش زیاد و قابل توجه وزن را بر پارامترهای مایع منی در دو مرد چاق مبتلا به سندرم متابولیک گزارش داده اند. بیماران این مطالعه یک رژیم کتوژنیک بسیار کم کالری (Very-Low-Caloric-Ketogenic-Diet) را طبق یک برنامه کاهش وزن تجاری (Pronokal) دنبال کردند ، که شامل سبک زندگی و اصلاح رفتار بود.

تجزیه و تحلیل منی و مورفولوژی اسپرم بر اساس دستورالعمل های سازمان بهداشت جهانی انجام شد. که در نتیجه این مطالعه تمام مشخصات منی در هر دو بیمار به وضوح بهبود یافت. تحرک کلی و تحرک اسپرم و مورفولوژی اسپرم طبیعی در هر دو بیمار بهبود یافت. در نتیجه ، علاوه بر بهبود قابل توجه در پروفایل های متابولیکی و هورمونی ، به نظر می رسد که این مطالعه از کارآیی کاهش وزن توسط یک رژیم کتوژنیک بسیار کم کالری (VLCKD)در بهبود تحرک و مورفولوژی اسپرم بیماران چاق پشتیبانی می کند.

 

نمونه ای از رژیم کتوژنیک

از غذا هایی که می توان در این رژیم استفاده کرد می توان به:
تخم مرغ،گوشت طیور،ماهی های چرب،گوشت،لبنیات پرچرب،پنیر های پرچرب،آجیل،کره بادام زمینی،گیاهان غیر نشاسته ای و چربی های سالم مثل روغن نارگیل،روغن ریتون،روغن آواکادو و … اشاره کرد.

از غذایی های که نمی توان در این رژیم استفاده کرد می توان به:
نان،غذا های شیرین و شکر دار،نوشیدنی های شیرین شده،پاستا،غلات،گیاهان نشاسته ای و حبوبات،میوه جات،سس های پرکربوهیدارت،نوشیدنی های الکلی و … اشاره کرد.

 

 

 

 

 

امگا3 و باروری مرذان

اثر امگا 3 بر باروری مردان

تاکنون مطالعات زیادی در ارتباط با اثر امگا3 بر باروری مردان صورت گرفته است که در این مقاله در اتباط با اثر امگا3 بر باروری مردان صحبت خواهیم کرد.

امگا 3

لیپید ها ترکیباتی هتروژن هستند که به علت یک خاصیت فیزیکی مشترک در یک گروه قرار می گیرند.این خاصیت مشترک آب گریز بودن و انحلال ناپذیری آن ها در آب یا ترکیبات قطبی است. اهمیت و کاربرد این ترکیبات شامل:
• ذخیره ی انرژی،
• عایق الکتریک و حرارتی،
• نقش های سیگنالینگ و ساختاری در بدن انسان است.
لیپید ها به سه گروه اصلی
• لیپید های ساده،
• لیپید های مرکب
• لیپید های متفرقه
تقسیم می شوند.

در گروه لیپیدهای ساده، اسید های چرب متصل با گروه الکل قرار دارند که به طور عامیانه چربی نامیده می شوند.این اسید های چرب که زنجیره هایی هیدروکربنی در ساختار چربی ها هستند، به انواع مختلفی تقسیم می شوند که شامل:
• کوتاه زنجیر
• متوسط زنجیر
• بلند زنجیر هستند.
از طرف دیگر این اسید های چرب را می توان به دو
• گروه اشباع
• غیر اشباع تقسیم کرد.

امگا3 و باروری مرذان

سه نوع اسید چرب طبیعی وجود دارد:

اشباع
غیر اشباع با یک پیوند دو گانه(MUFA)
غیر اشباع با چند پیوند دوگانه(PUFA).

اسیدهای چرب PUFA از اسید های چرب ضروری هستند ، زیرا بدن انسان توانایی تولید آن ها را ندارند. امگا 3 در واقع نوعی اسید چرب غیر اشباع است که در زنجیره ی کربنی خود در محل سومین کربن دارای پیوند دو گانه است،از این رو امگا 3 نامیده می شود و برای امگا 6 این پیوند در پیوند ششمین کربن قرار دارد.اسید (DHA) Docosahexanoic ، اسید Eicosapentanoic (EPA)و آلفا لینولنیک اسید PUFA های اصلی امگا 3 هستند.اسید لینولئیک و اسید آراشیدونیک اصلی ترین PUFA های امگا 6 هستند.

منابع غذایی امگا 3

فقط گیاهان و جانوران آبزی توانایی سنتز اسید های چرب امگا 3 دارند و بدن انسان قادر به سنتز آن نیست.از این رو مصرف چربی های امگا 3 برای افراد ضروری است.بهترین منابع غذایی امگا 3 گیاهانی همچون روغن تخم کتان،روغن کانولا،روغن سویا،و گیاهان خانواده شنبلیله هستند.اما در مورد منابع جانوری امگا 3 می توان از ماهی ساردین،ماهی خال مخالی آتلانتیک،ماهی سالمون،کولی،ماهی آزاد و قزل آلا و … نام برد.

مکمل های امگا 3

اما اگر فردی به دلایل مختلف همچون مشکلات اقتصادی،عدم تحمل برخی مواد غذایی و … توانایی تهیه یا مصرف مواد غذایی ذکر شده را نداشت باشند، می توانند از مکمل های امگا 3 که به صورت کپسول در داروخانه ها موجود می باشد استفاده کنند. نحوه مصرف این مکمل ها می تواند متفاوت باشد،پس بهتر است براساس درستورالعملی که بر روی جعبه این مکمل ها درج شده عمل شود.

نیاز به امگا 3

امروزه به علت رژیم های غذایی اشتباه و مصرف بی رویه روغن ها و مواد غذایی آماده یا فست فود ها،چاقی و بیماری های قلبی عروقی به شدت افزایش یافته است.یکی از مهمترین دلایل آن مصرف بی رویه اسید های چرب امگا 6 است که قسمت غالب روغن های آفتاب گردان از این نوع است. نسبت ایده آل امگا 6 به امگا 3 1 به1 است اما طی 100 سال گذشته ، امگا 6 رژیم های غربی به طرز چشمگیری افزایش یافته است که این امر منجر به افزایش نسبت امگا 6 / امگا 3 از 25به1 به 40به 1 شده است.پس لازم است که با دریافت امگا 3 چه از طریق رژیم غذایی و یا از طریق مکمل های امگا 3 نیاز بدن به این اسید چرب را تامین کنیم.

باروری و امگا 3

15 تا 20درصد از زوجين علي رغم تلاش براي بچه دار شدن به عنوان زوج نابارور شناخته مي شوند که علل نيمي از موارد ناباروري به علت فاکتور مردانه مي باشد. بخش عمده ناباروري مردان با پارامترهاي مختل اسپرم همراه مي باشد. لذا اين افراد کانديد استفاده از روش هاي کمک باروري بوده و ممکن است به کرات اين درمان ها را تجربه کرده باشند. طی سال ها کاهش باروری در مردان اتفاق افتاده است. تراکم اسپرم طی 50 سال گذشته 40٪ کاهش یافته است. یکی از دلایل اختلال در پارامترهای مایع منی در طی سالهای اخیر، عوامل رژیم غذایی است.


همچنین یکی از عوامل بسيار مهم در موفقيت لقاح گامت ها ،سلامت DNAوکروماتين اسپرم است .مطالعات مختلف نشان مي دهند که هرچه کيفيت پارامترهاي اصلي اسپرم پايين تر باشد، سلامت DNA اسپرم هم با مشکلات بیشتری مواجه می شود. لذا قبل از انتخاب روش درماني مناسب براي اين زوجین، ارزيابي ميزان شکستDNA اسپرم توصيه مي شود.

در بسياري از اين موارد در صورت مشخص شدن وجود آسیب در DNA اسپرم با انجام مداخلات درماني مناسب، امکان بهبود کيفيت اسپرم فراهم مي باشد. اطمينان از سلامتDNA اسپرم يكي از موارد مهم در فرآيند باروري تخمك و تداوم تكامل جنين و موفقيت روش هاي كمك باروري است. ارزيابي سلامت DNAاسپرم در مرداني با سن بالا، زوجين مبتلا به سقط مكرر جنين، مردان مبتلا به واريكوسل يا مرداني كه در تماس با مواد سمي و آلودگي هاي محيطي و يا مبتلا به سرطان پيش از شروع شيمي درماني هستند، توصيه مي شود.

مکانیسم ها

اولین مکانیسمی که امگا 3 و امگا 6 توسط آن بر اسپرماتوژنز اثر می گذارد ، شرکت در غشای پلاسمایی اسپرم است. امگا 3و6 از اجزای ساختاری غشای پلاسمایی اسپرم هستند. غشای سلولی توسط وجود این لایه لیپیدی حفظ می شوند. لقاح موفقیت آمیز اسپرم بستگی به لیپیدهای غشایی اسپرم دارد. مکانیسم دوم که بوسیله آن امگا 3 کیفیت اسپرم را بهبود می بخشند ، شامل فعالیت آنتی اکسیدانی است. استرس اکسیداتیو یکی از اصلی ترین موضوعات مرتبط با ناباروری مردان است.

گونه های اکسیژن واکنش پذیر (ROS) به طور قابل توجهی تأثیر منفی بر عملکرد اسپرم در غلظت های بالا دارند. عدم تعادل بین ظرفیت آنتی اکسیدانی در پلاسمای سمینال و تولید ROS منجر به استرس اکسیداتیو می شود. ظرفیت آنتی اکسیدانی پلاسما منی نقش مهمی در عملکرد اسپرم دارد. فعالیت آنتی اکسیدانی پلاسمای منفی متعادل از اکسیداسیون ماکرومولکول های مختلف مانند DNA ، پروتئین ها و لیپیدها جلوگیری می کند. PUFA های امگا 3 از جمله آنتی اکسیدان های مهم هستند.

نتیحه گیری

امگا 3 از طریق حفاظت از غشای لیپیدی اسپرم و همچنین عمل به عنوان یک آنتی اکسیدان و جلوگیری از استرس اکسداتیو در سلامت اسپرم و کمک به بهبود باروری در مردان نقش دارد.

 

 

اثر سیر بر ناباروری مردان

ناباروری

نداشتن فرزند یک اتفاق ناخوشایند در زندگی افراد نابارور است. عدم امکان باردار شدن پس از یک سال رابطه منظم، بدون استفاده از روش های پیشگیری از بارداری ، به عنوان ناباروری تعریف می شود. حدود 30٪تا50٪ از علل ناباروری مربوط به مشکلات مردان است. هر روز، تعداد گزارشات پزشکی در مورد میزان ناباروری در جهان افزایش می یابد ، طبق یک بررسی سیستماتیک در این زمینه ، حدود 48.5 میلیون زوج در سراسر جهان تحت تأثیر این مشکل قرار دارند. میانگین کل ناباروری در ایران حدود 11٪تا19٪ تخمین زده شده است که بیشتر در گروه سنی 20تا39 سال است.

ناباروری یک پدیده چند پارامتری با طیف گسترده ای از عوامل موثر بر اسپرماتوژنز و کیفیت اسپرم است. اسپرماتوژنز فرآیندی است که در آن سلول های جنسی مرد تولید می شود و اختلال در هر یک از این مراحل می تواند باعث ناباروری شود. باروری در مردان تا حد زیادی به تعداد ، کیفیت ، تحرک و مورفولوژی اسپرم بستگی دارد و از بین رفتن هر یک از این عوامل منجر به ناباروری در مردان می شود.

ناباروری به عنوان یک بحران روانشناختی استرس زیادی را به زوجین نابارور تحمیل می کند و از طرق مختلف سلامت روانی آن ها را تهدید می کند. مهمترین مشکلات عاطفی و روانی زوجین نابارور ناامیدی ،ترس و اضطراب است و کمتر با عصبانیت و پرخاشگری ارتباط دارد. با این حال ، میزان طلاق و ازدواج مجدد در میان زوجین نابارور افزایش یافته است. علاوه بر مشکلات روحی ، درمان اقتصادی ناباروری هزینه نسبتاً بالایی را به زوجین نابارور تحمیل می کند. امروزه،روش های مختلفی برای درمان ناباروری استفاده می شود از جمله: هورمون درمانی ، روشهای جراحی ، فن آوری کمک باروری (ART).

گیاهان دارویی و ناباروری

در میان روش های مختلف درمانی ، گیاهان دارویی در بسیاری از کشورها برای درمان ناباروری مردان استفاده می شود. گیاهان نسبت به درمان های تهاجمی و شیمیایی مقرون به صرفه و در دسترس هستند. از گیاهان دارویی با خاصیت آنتی اکسیدانی بالا برای درمان ناهنجاری اسپرم ، اختلال عملکرد جنسی ، اختلالات نعوظ و انزال استفاده می شود.

از جمله گیاهانی که باعث بهبود باروری مردان می شوند ، می توان از کرفس ، رازیانه ، سیاه دانه ، بابونه آلمانی ، زعفران ، شاه‌تره گل‌ریز پونه کوهی و هویج نام برد. برخی از گیاهان با تغییر در هورمون های جنسی ، تعداد و تحرک اسپرم را تغییر می دهند. گیاهان دیگر با خواص آندروژنی بر محور هیپوتالاموس و هیپوفیز تأثیر می گذارند و هورمون های جنسی را افزایش می دهند.

سیر

امروزه تحقیقات وسیعی در دنیا در زمینه استفاده از خواص گیاهان دارویی در درمان ناتوانی جنسی انجام گرفته است. سیر با نام علمی Allium Sativum از تیره سوسنیان است. که با پیاز هم خانواده است و یکی از گیاهانی است که دارای تاریخچه استفاده طولانی در علم پزشکی است . این گیاه به طور گسترده در بیشتر مناطق ایران کشت می شود.

استفاده از آن به عنوان یک گیاه دارویی و طعم دهنده غذا بسیار متداول است . سیر از 5000 سال پیش شناخته شده است. در دوران باستان ، بابلی ها ، مصری ها ، وایکینگ ها ، چینی ها ، یونانی ها ، رومی ها و هندوها از سیر استفاده می کردند. در 3000 سال قبل از میلاد مسیح از سیر برای بیماری های قلبی ، آرتروز ، بیماری های رحمی. ریوی ، بیماری های پوستی ، اسهال ، سردرد ، ترمیم زخم و تومور استفاده می شد. این گیاه بومی آسیای غربی است ، همچنین در بیشتر مناطق ایران ، به ویژه در مناطق شمالی یافت می شود.

گیاه چند ساله ، دارای ارتفاع 100-300 سانتی متر ، دارای گل هایی به رنگ صورتی یا سبز است. این ماده معمولاً به عنوان یک گیاه دارویی و عطر و طعم غذایی استفاده می شود و یکی از گیاهانی است که سابقه طولانی در مصارف پزشکی دارد.

ترکیبات سیر

سیر حاوی ترکیبات بسیاری از جمله ویتامین های B2 ، B6 ، B1 ، A و C ، مقدار زیادی آنتی اکسیدان ، فلاونوئیدها ، ترکیبات گوگرد و آلیسین است. آلیسین نقش اساسی در خواص دارویی سیر دارد ، با این حال ، این ترکیب در سیر تازه یافت نمی شود. و با اثر آلییناز روی آلیین ساخته می شود. تجزیه آلیسین سیر را به یک مجموعه دارویی کامل تبدیل می کند. آجوئن یکی دیگر از ترکیبات مهم سیر است. سیر از کبد محافظت می کند. و دارای فعالیت ضد کلسترولمی ،ضدترومبوتیک، ضد باکتریایی، ضد ویروسی، ضد سرطانی، ضد انگلی و کاهنده فشار خون و کاهش قند خون در بیماران دیابتی است.

مصرف سیر مانند گیرنده انسولین عمل می کند و باعث کاهش سطح گلوکز در بیماران دیابتی می شود. از طرف مراکز علمی مورد تایید قرار گرفته است. ترکیبات سولفوری سیر دلیل اصلی بوی تند آن است. تاثیرات فارماکولوژیکی سیر شامل نقش آنتی اکسیدانی و محافظتی میباشد. مصرف عصاره سیر در بیماران با کلسترول خون بالا موجب کاهش معنی دار کلسترول نهایی و تری گلیسریدها مي شود. بیشترین تاثیر درمانی سیر، در روغنهای مخصوص آن میباشد. که محتوی ترکیبات سولفوری است. تیوسولفاتها و دیگر متابولیت های ثانویه سیر شامل استروئیدها موجب تاثیرات درمانی دیگر سیر می باشند. حل مشکل ناباروری یک مسئله اساسی در سیستم بهداشتی هر جامعه است. با توجه به عوارض و محدودیت های داروهای شیمیایی و روش های جراحی. و با توجه به اثرات درمانی ذکر شده سیر ،شایسته است که اثرات سیر بر ناباروری را بررسی کنیم.

سیر و ناباروری

نشان داده شده است که سیر با خاصیت آنتی اکسیدانی خود باعث افزایش وزن اپیدیدیم ، وزیکول های منی و افزایش تعداد اسپرم ها می شود. به دلیل کمبود عوارض جانبی و همچنین داشتن فلاونوئیدها ، ویتامین ها ، فروکتوز و ترکیبات گوگرد ، سیر می تواند به خنثی سازی رادیکال های آزاد کمک کند. ترکیبات گوگرد موجود در سیر ، با تأثیر مستقیم بر متابولیسم سیتوکروم و گلوتاتیون-ترانسفراز ، اثر محافظتی بر اسپرماتوژنز دارند. علاوه بر ترکیبات گوگردی ، سیر دارای خواص آنتی اکسیدانی است و می تواند با کاهش پراکسیداسیون لیپید باعث افزایش قدرت باروری شود. با توجه به عوامل ذکر شده در بالا ، سیر برای درمان ناباروری توصیه می شود.

در یک مطالعه مشخص شد که سیر به دلیل وجود ویتامین E دارای فعالیت آنتی اکسیدانی است. که از پراکسید اکسیژن که تاثیر تخریبی و سمی بر بافت های بدن دارد، جلوگیری می کند. همچنین ، نتایج یک مطالعه دیگر نشان داد که خواص آنتی اکسیدانی سیر می تواند سمیت داروهای مضر را بر روی بیضه ها کاهش دهد و باعث افزایش اسپرماتوژنز و باروری در مردان شود.
نتیجه گیری
به دلیل قدرت آنتی اکسیدانی بالا و نداشتن عوارض جانبی،سیر می تواند. به عنوان یک درمان طبیعی از طریق رژیم غذایی در افزایش قدرت باروری مفید باشد.

زردچوبه

زردچوبه با خاصیت ضد باروری در مردان

همه چیز درباره یک ادویه جادویی به نام زردچوبه

زردچوبه(Turmeric) که در زبان هندي Haldi نامیده می شود، پودر ریزوم خشک شده گیاه Curmcuma Longa است. این گیاه، گیاهی پایا از خانواده زنجبیل بوده و ارتفاعی حدود 90 تا 150 سانتی متر دارد و پوشیده از برگ هاي بلند و نوك تیز و گل هاي زرد شیپوري است. ریزوم این گیاه بسیار با ارزش است و به طور گسترده در کشورهاي آسیایی مانند هند، چین و دیگر کشورها کشت می شود. قدمت استفاده از این گیاه به عنوان مکمل غذایی و یا مولکولی درمانی به بیش از 5000 سال می رسد.

ترکیبات زردچوبه

زردچوبه از طیف وسیعی از مواد شیمیایی گیاهی تشکیل شده است که از جمله آن ها می توان از کورکومین و دي متوکسی کورکومین نام برد. مهم ترین مواد تشکیل دهنده زردچوبه، کورکومینوئید ها هستند که رنگ زرد زردچوبه را نیز ایجاد می کنند. مهم ترین کورکومینوئیدي که بیشترین خواص درمانی زردچوبه را به آن نسبت می دهند، کورکومین است. کورکومین اولین بار در سال1815از زردچوبه استخراج و در سال 1910 فرمول مولکولی آن کشف شد.

این مولکول به طور ذاتی هیدروفوبیک بوده و در آب حل نمی شود اما در موادي همچون استون، اتانول و روغن حل می شود. در زردچوبه 3 درصد کورکومین بسته به فصل کشت وجود دارد، اگرچه در سایر گونه هاي گیاهی نیز مقادیري از کورکومین یافت می شود.
از مهم ترین فعالیت هاي کورکومین می توان به نقشهاي
• ضدسرطانی
• ضدبارداري
• ضدجهش زایی
• ضد انعقاد خون
• ضد سموم
• ضد دیابت
اشاره کرد.

فواید استفاده از زردچوبه

اولین بار در قرن 13 ، تجار عرب، زردچوبه را به اروپایی ها معرفی کردند. این ادویه به دلیل رنگ و مزه اش، در اروپا به زعفران هندي شهرت یافت و بعدها به همراه سایر ادویه ها به عنوان ادویه کاري به اروپا عرضه شد. از زرد چوبه به طور معمول به عنوان ادویه و رنگ خوراکی استفاده می شود اما امروزه این گیاه در صنایع رنگ و دارو نیز جایگاه خوبی کسب کرده است.
قرن هاست در طب هند و چین از این ماده به عنوان یک ضد التهاب در درمان:
• قلنج
• دندان درد
• درد قفسه سینه
• زردي
• بی اشتهایی
• مشکلات قاعدگی
استفاده می شود.
در طب آیورودا از این ماده براي درمان طیف گسترده اي از بیماري ها از جمله روماتیسم، بدن درد، بیماري هاي پوستی، کرم هاي روده، اسهال، تب، بیماري هاي کبدي، سوء هاضمه و یبوست استفاده می شود.

مصرف خوراکی زردچوبه به عنوان ضد نفخ و ادرار آور و مصرف موضعی آن به عنوان:
• ضد تورم
• ضد درد و براي درمان کبودي
• رگ به رگ شدگی
• سینوزیت
• بیماري هاي مختلف پوستی
توصیه می شود.
مصرف آن همراه با چاي یا شیر داغ به عنوان یک درمان خانگی براي بهبود گلودرد، سرفه و سرماخوردگی استفاده می شود.

ناباروری در مردان

ناباروري که به عنوان ناتوانی در باردار شدن پس از یک سال مقاربت بدون استفاده از روش هاي پیشگیري از بارداري تعریف میشود که 15 % از زوجین را تحت تأثیر قرار می دهد.30 تا 50 درصد از علل ناباروري مربوط به ناباروري مردان است و هم چنین 30 تا 40 درصد از علل ناباروري مردانه به اختلالات اسپرم مربوط میشود.
شایع ترین علت ناباروري در مردان، عدم توانایی آنان در تولید تعداد کافی اسپرمهاي سالم، فعال و با قدرت تحرک کافی است. توانایی باردار شدن در مردان تا حدود زیادي به تعداد، کیفیت، تحرک و شکل اسپرم بستگی دارد و اختلال در هر کدام از این فاکتورها می تواند باعث ناباروري مردان شود.

• عدم تکامل و رشد بیضه
• بیماري هاي دستگاه تناسلی
• افزایش دماي اسکروتوم
• مشکلات ایمنی
• اختلالات غدد درون ریز
• شیوه زندگی
• عوامل محیطی و تغذیه اي
به عنوان عوامل اصلی ناباروري مردان در نظر گرفته شده است که بر روي پارامترهاي اسپرم تأثیر منفی می گذارد.

اهمیت گیاهان دارویی در مردان

گیاهان دارویی متعددي همراه با خواص ضد باروري و تقویت باروري در جهان وجود دارد. این گیاهان در طول تاریخ براي کاهش و افزایش قدرت باروري در مردان مورد استفاده قرار گرفته است؛ به طوري که تحقیقات علمی مدرن در تأیید اثرات ضد باروري و تقویت باروري برخی از این گیاهان مورد آزمایش قرار گرفته است، در حال حاضر بسیاري از مردم از گیاهان دارویی یا مشتقات آنها جهت افزایش یا کاهش باروري و همچنین میل جنسی استفاده می کنند. عصاره هاي گیاهی مختلف دارویی با فعالیت ضد باروري و تقویت باروري در هر دو جنس نر و ماده بررسی شده اند.

برخی از این گیاهان داراي خاصیت اسپرم کش هستند، برخی دیگر باعث افزایش تعداد اسپرم شده و تحرک اسپرم را تغییر می دهند. همچنین برخی از گیاهان باعث تغییر هورمون هاي بیضه می شوند. با توجه به روشن شدن اثرات منفی داروهاي شیمیایی بر روي انسان، تمایل به استفاده از داروهاي گیاهی در بین زنان و مردان رو به افزایش است. داروهاي گیاهی جایگزین مناسبی براي داروهاي معمولی هستند. درمان ترکیبی، با استفاده از هر دو طب گیاهی و طب مرسوم، باعث شده است که طب گیاهی در دنیاي امروزه مهم تر از قبل جلوه کند.با توجه به هراس مردان از نازایی توجه به گیاهان دارویی مؤثر در باروري مردان، بسیار مهم است.

اثر زردچوبه بر باروری مردان

یکی از گیاهان دارویی داراي ترکیبات آنتی اکسیدانی و ضد التهابی مفید، زردچوبه می باشد. کورکومین مهم ترین ترکیب فعال زردچوبه، است. کورکومین در مهار برداشت آلفا ردوکتاز که تبدیل تستوسترون به دي -هیدروتستوسترون را به عهده دارد، نقش دارد. کورکومین در انسان تحرک اسپرم و پتانسیل هاي آن براي ورود به تخمک را مهار می کند. زردچوبه ممکن است سنتز آندروژن را تحت تأثیر قرار دهد یا با مهار عملکرد سلول لایدیگ یا محور هیپوتالاموس-هیپوفیز ، روند اسپرماتوژنز را متوقف کند. نتایج مطالعات نشان می دهد که زردچوبه باعث سرکوب برگشت اسپرماتوژنز و باروري خواهد شد و در نتیجه نشان می دهد پتانسیل این گیاه در تنظیم باروري مردان زیاد است. در مطالعه ای که بر روی موش های نر انجام شد و آن ها را با عصاره زرد چوبه تغذیه کردند، کاهش تحرک و تراکم اسپرم مشاهده گردید.

 

 

 

 

 

تاثیر ویتامین Dبر باروری مردان

ویتامین D و باروری مردان

ناباروری

ناباروری، یکی از مشکلات شایع جوامع بشری است. بنابر گزارش سازمان بهداشت جهانی بیش از ۷۰ میلیون زوج در سراسر دنیا و بیش از ۳ میلیون زوج در ایران از ناباروری رنج می برند. علل متعددی در ایجاد و یا افزایش شیوع نازایی در عصر حاضر تأثیرگذار هستند. ویتامین D در کنار نقش اصلی خود در ارتباط با سلامت استخوان و هموستاز کلسیم و فسفر در سال های اخیر شاهد تأثیر فراوان آن بر عوامل غیر اسکلتی از جمله تاثیر در باروری هستیم.

تاثیر ویتامین Dبر باروری مردان

ویتامین D

ویتامین D یک ویتامین محلول در چربی است که در بدن به عنوان یک هورمون عمل می کند. از نظر فیزیولوژیکی دو شکل فعال ویتامین D وجود دارد که جمعاً کلسیفرول نام دارد و عبارتند از: ویتامین D2 و D3.
D2 ارگو کلسیفرول نام داشته و در گیاهان ساخته می شود و فرم D3 که کوله کلسیفرول نام دارد از فعال شدن پیش ساز این ویتامین در اثر تابش اشعه فرابنفش نور خورشید ساخته می شود. حدود 80 تا 90 درصد ویتامین D بدن از تابش نور خورشید و باقی آن از طریق رژیم غذایی و مکمل یاری تامین می شود.
ارگان های اصلی که تحت تاثیر ویتامین D قرار دارند شامل:
• روده
• سیستم اسکلتی
• کلیه ها
• غدد پاراتیروئید هستند.
با این حال در مطالعات اخیر طیف ارگانهای هدف این ویتامین شامل:
• بافت چربی
• تیروئید
• سیستم ایمنی بدن
• لوزالمعده
• سیستم قلبی عروقی
• سیستم عصبی مرکزی
• سیستم تولید مثلی می باشند.

ویتامین D از طریق اتصال و فعال سازی گیرنده¬های ویتامین D (VDR)، تأثیرات بیولوژیکی مختلف خود را در این ارگانها ایفا می کند. شناخته شده ترین عملکرد آن کمک به جذب کلسیم و فسفر بوده و در سلامت سیستم اسکلتی بدن نقش دارد. با این وجود امروزه نقش های متعددی برای این ویتامین پیدا شده است، از جمله تاثیر آن در باروری.

ویتامین D و باروری در مردان

VDR و آنزیم هایی که ویتامین D را متابولیزه می کنند در سلولهای سرتولی، سلولهای زایا، سلولهای لایدیگ، اسپرماتوزوئید و سلولهای اپیتلیال پوشاننده دستگاه تناسلی مردان بیان می شوند. وجود آنزیم های متابولیزه کننده ویتامین D نشان می دهد که اندام های تولید مثلی می توانند پاسخ محلی ویتامین D را در انسان تعدیل کنند. علاوه بر این، بیان VDR در بیضه ها نشان می دهد که ویتامین D ممکن است یک عمل اتوکرین و پاراکرین داشته باشد که احتمالاً نقشی در تنظیم عملکرد بیضه نشان می دهد، بنابراین بر باروری مردان تأثیر می گذارد.
مطالعات نشان داده است که در مردان مبتلا به کمبود ویتامین D میزان اسپرم های قادر به حرکت (حرکت جلو رونده اسپرم ها( و اسپرم هایی با اشکال طبیعی، کمتر از مردان با سطوح بالای ویتامین D بوده است. علاوه بر این موضوع، مردان نابارور مبتلا به انواع اختلالات اسپرم و یا مردان نابارور نرمواسپرم در معرض خطر بالاتر پوکی استخوان و تراکم پایین تر مواد معدنی استخوان و به همان نسبت سطوح پایین تر تستوسترون و ویتامین Dسرم در مقایسه با مردان سالم در همان گروه سنی هستند.

در مطالعه دیگری که در آزمایشگاه انجام گرفته مشخص شد. که تحریک اسپرم های انسان با ویتامین D فعال موجب پیشرفت تحرک پذیری اسپرم و همچنین نفوذ بیشتر کلسیم به درون اسپرم می شود. مطالعات بیانگر این نکته است که کمبود ویتامین D در سنین باروری شایع است. و کمبود آن در عملکردهای تولید مثلی و اختلالات باروری نظیر پارامترهای نامناسب اسپرم نقش دارد. بنابراین مکمل های ویتامین D به منظور درمان ناباروری توصیه می شود. مکمل ویتامین D مخصوصاً در مواردی که کمبود ویتامین وجود دارد. مانند افراد چاق، افراد مقاوم به انسولین و همچنین در مردان اولیگو اسپرمی و آستنو اسپرمی توصیه می شود.

 

سطح سرمی و مقادیر توصیه شده ویتامین D

اگر سطح سرمی این ویتامین کمتر از 10 نانوگرم در میلی لیتر باشد به معنای کمبود شدید، بین 10 تا 20 نانوگرم کمبود، 20تا 30 کمبود حاشیه ای و بین 30 تا 50 نرمال می باشد. مقادیر توصیه شده مصرف روزانه این ویتامین برای مردان و زنان بالغ زیر 70 سال 15 میکروگرم و برای مردان و زنان بالای 70 سال 20 میکروگرم می باشد و حداکثر میزان مجاز مصرف این ویتامین برای هر دو گروه 100 میکروگرم می باشد.

 منابع ویتامین D

منبع اصلی این ویتامین در بدن، تابش نور خورشید به پوست بدن است به طوری که مواجهه دست و بازوها یا پاها بمدت 5 تا 10 دقیقه 2 تا 3 بار در هفته تامین کننده مقدار کافی ویتامین D است. منبع دیگر دریافت این ویتامین از طریق رژیم غذایی است. از غنی ترین منابع غذایی این ویتامین میتوان به :
• روغن کبد ماهی
• ماهی سالمون
• شاه ماهی
• کنسرو تن ماهی
• جگر یا گوشت
• زرده تخم مرغ
• پنیر
• انواع قارچ ها اشاره کرد.

 

برخی موادغذایی حین تهیه و فرآوری با این ویتامین غنی می شوند از جمله شیر بادام، شیر سویا و به طور کلی محصولات لبنی. قرار دادن این مواد غذایی در رژیم غذایی روزانه میتواند در سلامت باروری موثر باشد.

همچنین در صورت عدم دسترسی به مواد غذایی غنی از ویتامین D یا رژیم های غذایی خاص که خالی از این مواد غذایی اند یا عدم تحمل این مواد غذایی، افراد میتوانند از مکمل های ویتامین D به منظور تامین نیاز های خود استفاده کنند. ویتامین D در مکمل ها به صورت D2 و D3وجود دارد، هر چند که ویتامین D3 از نظر اثر بخشی چندین برابر قوی تر از D2 است. مکمل های ویتامینD به شکل های کپسول و تزریقی وجود دارد.

نتیجه گیری

ویتامین D یک ویتامین محلول در چربی است که در بدن به عنوان یک هورمون عمل می کند. ویتامین D در کنار نقش اصلی خود در ارتباط با سلامت استخوان و هموستاز کلسیم و فسفر نقش اساسی در باروری مردان دارد. چرا که کمبود آن باعث اختلال در عملکرد تولید مثلی و اختلالات باروری نظیر کاهش کیفیت اسپرم می¬شود. بنابراین مصرف مکمل های ویتامین D به منظور درمان ناباروری در مردان توصیه می شود.