سرطان بیضه و ناباروری در مردان

سرطان بیضه: علل ، علائم ، تشخیص و درمان

سرطان بیضه یک بیماری نادر است، اما به طور عمده مردان جوان در سنین باروری را تحت تأثیر قرار می­ دهد. این تومورها در بیشتر موارد قابل درمان هستند. متخصصان برای تشخیص علائم مانند یک توده، لمس خود بیضه­ ها را توصیه می­ کنند. در صورت تأیید سرطان بیضه، به همه این مردان توصیه می­شود قبل از درمان ضد سرطان­، مایع منی خود را برای حفظ باروری خود منجمد کنند.

 

1-انواع سرطان بیضه

سرطان بیضه در سنین 15 تا 40 سال،  در مردان شایع است. اگر چه میزان مرگ و میر آن کاهش یافته است، اما واقعیت این است که سرطان بیضه، باروری مردانی را  که در سنین باروری و مایل به بچه دار شدن هستند، تحت تاثیر قرار می­دهد. سرطان بیضه و به ویژه روش­های درمانی برای ریشه کن کردن آن مانند شیمی درمانی و رادیوتراپی به طور جدی بر قدرت باروری مردان تأثیر می­گذارد.

پیش ­بینی و درمان سرطان بیضه اساساً به نوع تومور بستگی دارد. بیش از 90٪ تومورهای بیضه در سلول­ های زایایی تولید می­ شود، جایی که اسپرماتوژنز یا تولید اسپرم انجام می شود. به همین دلیل ، این تومورها را تومورهای سلول­ های زایا نیز می ­نامند که به نوبه خود در انواع زیر متفاوت است:

1-1-سمینوما

سمینوما حدود 40٪ از تومورهای بیضه را تشکیل می­دهد. مشخصه آن­ها تومورهای کند رشد می­باشد و معمولاً به سایر قسمت­های بدن گسترش نمی­ یابند. یکی از مارکرهای تومور این نوع سرطان هورمون گنادوتروپین جفتی انسانی(hCG)  که غالباً افزایش یافته و برای تشخیص سرطان بیضه استفاده می شود.

علاوه بر این، سمینوم­ ها به دو زیر گروه طبقه بندی می ­شوند:

  • سمینوم کلاسیک

این سمینوم شایع­ترین می­ باشد و معمولاً در مردان بین 25 تا 45 سال دیده می­شود.

  • اسپرماتوکیست سمینوما

این بیماری بسیار نادر است و در سنین بالاتر، در حدود 65 سالگی اتفاق می­افتد. از آنجایی که این تومورها دارای رشد آهسته رشد می ­باشند، پیش­ بینی آن ­ها بسیار خوب است و به پرتودرمانی بسیار حساس هستند.

1-2- غیر سمینوما

تومورهای غیر سمینوما 60٪ تومورهای بیضه را تشکیل می­ دهند و در سنین پایین­ تر، بین 15 تا 35 سال ظاهر می­شوند. این تومورها با سرعت بیشتری رشد می­کنند و بنابراین شدیدتر هستند.زیر گروه ­های اصلی تومورهای سلول­ های زایای غیر سمینوما به شرح زیر است:

  • سرطان جنین

این تومور بسیار تهاجمی است، زیرا تومور معمولاً به سرعت به سایر اندام­ ها سرایت می­ کند. مارکرهای تومور برای این نوع سرطان hCG و آلفا فتوپروتئین (AFP)  هستند.

  • کارسینومای کیسه زرده

این نوع سرطان در بین کودکان و جوانان شایع است و از توانایی بالایی برای بهبودی برخوردار است. مارکر اصلی تومور نیز آلفا فتوپروتئین است.

  • کوریوکارسینوما

این یک تومور بسیار نادر است که مردان بزرگسال را تحت تأثیر قرار می دهد. خیلی سریع رشد می کند و می تواند به سایر قسمت های بدن گسترش یابد. نشانگر اصلی تومور hCG است.

2- عوامل خطر

دلایل دقیق سرطان ناشناخته است، اگر چه مشخص است که به سبک زندگی یک فرد ممکن مرتبط باشد و احتمال ابتلا به نوعی تومور را افزایش دهد. عوامل خطر سرطان بیضه به شرح زیر است:

  • کریپتورکیدیسم: بیضه نزول نکرده پس از تولد.
  • سابقه خانوادگی سرطان بیضه
  • عفونت HIV
  • عوامل محیطی: مردانی که در اثر کار در معرض مواد شیمیایی یا تابش قرار می­گیرند.
  • تغییرات ژنتیکی: مانند سندرم کلاین فلتر که باعث رشد غیر طبیعی بیضه­ ها می ­شود.
  • نژاد یا قومیت: میزان ابتلا به سرطان بیضه در مردان سفیدپوست بیشتر از مردان آمریکایی-آفریقایی است.

لازم به ذکر است که داشتن یک یا چند عامل خطر به معنای ابتلا به سرطان بیضه در یک مرد نیست.

3- علائم و تشخیص

اول، همه متخصصان در این زمینه بر اهمیت تشخیص به موقع سرطان بیضه اصرار دارند تا بتوانند درمان سریع را برای برداشتن تومور بدون تأثیر جدی بر سلامت مرد انجام دهند. برای این منظور، توصیه می­شود که همه جوانان، از سن مدرسه به بعد، به طور مکرر بیضه خود را لمس کنند تا علائم سرطان مانند ظهور یک توده در ناحیه بیضه را تشخیص دهند. علائم و نشانه­ های دیگری که باید در تشخیص سرطان بیضه مراقب آن­ها باشد شامل موارد زیر است:

  • تورم یا توده بدون درد در بیضه
  • تغییر در اندازه، شکل و / یا بافت بیضه
  • احساس سنگینی در کیسه بیضه
  • علائم معمول توسط ناحیه بیضه
  • درد در زیر شکم، کمر یا کشاله ران
  • تجمع مایعات در کیسه بیضه
  • بزرگ شدن یا حساسیت پستان

با وجود تمام موارد گفته شده، برخی از مردان هیچ علائمی از سرطان بیضه ندارند و سرطان بیضه فقط با آزمایش پزشکی برای بیماری ­های دیگر قابل تشخیص است. به عنوان مثال، با انجام سونوگرافی بیضه در یک مطالعه ناباروری مردان. شما می­ توانید تمام اطلاعات دقیق در مورد تشخیص و خودآزمایی برای تشخیص این نوع تومورها را در مقاله زیر بدست آورید: خودآزمایی به عنوان اقدامی پیشگیرانه علیه سرطان بیضه

4- درمان

درمان سرطان بیضه عمدتا به نوع تومور، مرحله آن و اینکه آیا روی یک یا هر دو بیضه تأثیر می­ گذارد بستگی دارد. در زیر شرح مهمترین درمان های ضد سرطان آورده شده است:

عمل جراحی

برداشتن بیضه (ارکیکتومی رادیکال اینگوینال) برای همه انواع و مراحل سرطان بیضه نشان داده شده است. میزان درمان آن بسیار زیاد است، اگرچه گاهی اوقات لازم است که برای جلوگیری از عود ، جراحی را با شیمی درمانی یا رادیوتراپی ترکیب کنیم.

پرتودرمانی

در تومورهای نوع سمینوما بسیار موثر است. پرتوهای پرانرژی به سمت ناحیه بیضه هدایت می شوند و سلول های سرطانی را از بین می برند. میزان بهبودی آن در مراحل اولیه بیش از 95 درصد است ، اما به تومورهای غیر سمینوما بسیار حساس نیست.

شیمی درمانی

هنگامی که تومور به سایر قسمت­های بدن گسترش یابد، این روش درمانی انتخابی است. این شامل تجویز داروهایی (بلاومایسین ، کاربوپلاتین، اتوپوزید یا سیس پلاتین) برای از بین بردن سلول­های سرطانی است.

5- تأثیرات بر باروری

سرطان بیضه مشکلات عقیم سازی مردان را ایجاد نمی­کند. با این حال، این درمان­های سرطان است که باعث می­شود بسیاری از پسران پس از بهبودی در بچه دار شدن دچار مشکل شوند. تأثیرات آن بر باروری مردان به نوع درمان بستگی دارد. اول ، برداشتن بیضه عملکرد جنسی مردان یا پارامترهای بنیادی را تغییر نمی دهد. بیضه باقیمانده قادر به تولید همان مقدار اسپرم و هورمون های جنسی برای پاسخگویی به تمام نیازها است.

از طرف دیگر، پرتودرمانی و شیمی درمانی بر اسپرماتوژنز هر دو بیضه تأثیر می­ گذارد و بسته به میزان درمان، ممکن است باعث ناباروری موقتی یا دائمی شود. به همین دلیل، بهترین راه برای فرزند دارشدن در آینده، حفظ باروری با انجماد مایع  منی است. فقط لازم است که مرد بعد از 3-5 روز پرهیز ، نمونه مایع منی را در آزمایشگاه بگذارد.

6-علائم سرطان پیشرفته بیضه چیست؟

تشخیص علائم سرطان بیضه همیشه آسان نیست ، چه در مراحل اولیه و چه در مراحل پیشرفته تر که سرطان به سایر قسمت های بدن گسترش یافته است. با این حال ، برخی از علائم این متاستاز ممکن است به شرح زیر باشد:

کمر درد در صورت گسترش به غدد لنفاوی.

مشکل تنفس ، سرفه ، یا درد قفسه سینه در صورت متاستاز ریوی.

درد شکمی در صورت وجود متاستاز در کبد.

سردرد یا گیجی هنگام سرطان به مغز گسترش می­یابد.

 

سرطان بیضه

باروری در مردان و پسران نابالغ سرطانی

سرطان بیضه: 

بیضه بافتی است که از سلول های متفاوتی تشکیل شده است.دربیضه ی انسان 108 سلول وجود دارد. در بیضه انسان به ازای هر 100 سلول،2سلول بنیادی وجوددارد.انواع مختلفی از سلولهای بنیادی در موجودات یافت میشود.اما سلولهای بنیادی اسپرماتوگونی از نظر اینکه قادر به انتقال اطلاعات وراثتی به نسل بعد از خود میباشند،حائز اهمیت هستند.بنابرین این سلول ها را می توان به عنوان منبع با ارزشی به منظور تحقیقات مورد استفاده قرارداد.سلول های بنیادی اسپرماتوگونی کاربردهای مهمی در درمان ناباروری مردان دارند.تمامی سلولهای بیضه توانایی تبدیل شدن به سلولهای سرطانی را دارند.اما سلولهای بنیادی اسپرماتوگونیا(سلول های جنسی) بیشتر میتوانند دچار تغییر شوند و سرطان سلولهای جنسی بیضه (Testicular Germ Cell Tumor:TGCT) را تشکیل دهند.

سرطان سلولهای جنسی بیضه، 95 درصد سرطانهای بیضه را تشکیل میدهد.این نوع سرطان در مقابل دیگر سرطانها نادر میباشد.سرطان بیضه برخلاف سایر سرطانها که معمولا در سنین بالا بوجود می آیند،بیشتر در مردان جوان 15تا40 سال بوجود می آید.سرطان بیضه در مقابل شیمی درمانی بسیار حساس میباشد.بیشتر از 80 درصد بیماران مبتلا به این نوع سرطان بهبود میابند.

اثر درمان های ضد سرطان بر روی سلول های زایای جنسی:

امروزه یکی ار علل ناباروری در مردان،از بین رفتن سلولهای بنیادی اسپرماتوگونیا،در اثر درمانهای ضد سرطان نظیر شمی درمانی و پرتودرمانی می باشد. باوجود اینکه سعی می شود از ترکیبات دارویی کم ضرر برای بیماران سرطانی استفاده شود اما 10تا100 دردصد بیماران سرطانی درمان شده کاهش شاخص منی را نشان میدهند.کاهش شاخص منی بسته به نوع سرطان،سن،نوع ترکیبات بکارگرفته شده،دوز و مدت درمان در افراد مختلف متفاوت است.بطور متوسط 15 تا 30 درصد افراد برای همیشه عقیم باقی میمانند.

باتوجه به افزایش بقای بیماران مبتلا به سرطان پس از درمان،بویژه  کودکان و رسیدن آنها به سنین باروری،اهمیت درمان ناباروری پس از درمان سرطان،دراین افراد دو چندان می شود.با این حال با توجه به پیشرفت های موجود در درمان سرطان،یافتن راه های حفظ باروری در مردان و پسران نابالغ مبتلا به سرطان تحت درمان های ضد سرطان از اولیت های متخصصان علوم باروری به حساب می آید.

سرطان بیضه در مقابل شیمی درمانی بسیار حساس میباشد.بیشتر از 80 درصد بیماران مبتلا به این نوع سرطان بهبود میابند.

روش های حفظ باروری:

روش های حفظ باروری را در می توان با توجه به طیف سنی بیماران به دو دسته تقسیم کرد:

  • روشهای حفظ باروری در مردان بالغ مبتلا به سرطان
  • روشهای حفظ باروری در پسران  نابالغ مبتلا به سرطان

تمامی سلولهای بیضه توانایی تبدیل شدن به سلولهای سرطانی را دارند.اما سلولهای بنیادی اسپرماتوگونیا(سلول های جنسی) بیشتر میتوانند دچار تغییر شوند و سرطان سلولهای جنسی بیضه (Testicular Germ Cell Tumor:TGCT) را تشکیل دهند.

روش های حفظ باروری در مردان بالغ مبتلا به سرطان:

  1. معمول ترین روش حفظ باروری در مردان مبتلا به سرطان،انجماد مایع منی و استفاده از اسپرم آنها برای لقاح آزمایشگاهی،پس از درمان سرطان است.
    اخذ و انجماد نمونه های اسپرم قبل از شیمی درمانی و پرتودرمانی و استفاده از آن برای تزریق داخل سیتوپلاسمی اسپرم یا IVF شانس باروری مردان رهایافته از سرطان را تا50%افزایش داده است.
    افزون برآن،مطالعات عارضه ژنی خاصی را پس از تواد حاصل از اسپرم منجمد گزارش نکرده اند.این روش به علت دسترسی به بافت فعال بیضه و نیز اسپرماتوزوآی موثر،روشی به نسبت در دسترس میباشد. این روش در حال حاضر امکان حفظ باروری را فراهم میکند.
  2. تقسیم سلولهای زایای بیضه در مردان بالغ به وسیله ی تزریق آنالوگهای هورمون های آزادکننده گنادوتروپین هاGnRH قبل از انجام شیمی درمانی یا پرتودرمانی به حساسیت کمتر این سلولها نسبت به درمان های سیتوتوکسیک منجر میشود.
    اگر درمان با دوز های بالای آگونیست های GnRH بلافاصله پس از انجام شیمی درمانی تا حدود 10 هفته ی اول انجام شود،سلول های زایای باقیمانده را برای تقسیم تحریک میکند.
    افزایش تحریک ترشح تستسترون نیز نتیجه ی مثبت دیگری است که در تزریق گنادوتروینها بدست می آید.
    باتمام تلاش های فوق،این احتمال که اختلالات ژنتیکی ناشی از شیمی درمانی،در محتوای ژنتیکی متولدان تاثیرگذارباشد،استفاده از این روش را با ابهام مواجهه میکند.

روش های حفظ باروری در پسران نابالغ مبتلا به سرطان:

حفظ باروری در پسران نابالغ مبتلا به سرطان،باتوجه به عدم وجود اسپرماتوژنز فعال،با مشکلاتی روبرو است.  مهمترین این مشکلات عدم امکان انجماد اسپرم و نیز عدم تمایز سلول های اسپرماتوگونی در بیضه است.بنابرین،حفظ باروری آنها بر اساس یکی از سه محور زیر بنا خواهد شد:

  1. جداسازی سلولهای اسپرماتوگونی و تلاش برای کشت و بلوغ آنها در شیشه یا میزبان ثانویه با هدف نهایی تولید اسپرم برای IVF
  2. جداسازی سلولهای اسپرماتوگونی از بافت منجمد شده بیضه پس از درمان سرطان و پالایش سلولهای سرطانی و پیوند مجدد آنها پس از بهبودی
  3. جداسازی و انجماد بافت بیضه و تلاش برای پیوند مجدد بافت بیضه پس از بهبودی.پیوند بیضه برای اولین بار توسط Jhon Hunter در سال1767 صورت گرفت.

سرطان سلولهای جنسی بیضه، 95 درصد سرطانهای بیضه را تشکیل میدهد.این نوع سرطان در مقابل دیگر سرطانها نادر میباشد.سرطان بیضه برخلاف سایر سرطانها که معمولا در سنین بالا بوجود می آیند،بیشتر در مردان جوان 15تا40 سال بوجود می آید.

نتیجه گیری

درمان بیش از 70% سرطانها در مردان و پسران نابالغ با استفاده از اشعه و شیمی درمانی موفقیت آمیز بوده است.اما متاسفانه دردصد بالایی از آنها در بلوغ دچار ازواسپرمی و یا کاهش تعداد چشمگیر تعداد اسپرم میشوند. این امر میتواند کیفیت زندگی آن ها را به خطر بیاندازد.
انجماد،کشت،پیوند سلول های اسپرماتوگونی و انجماد و پیوند قطعات بافت بیضه یکی از راههای درمان ناباروری برای این افراد میباشد.